'Bestrijding huiselijk geweld vergt andere aanpak politie'

Verrast dat bijna de helft van alle Nederlanders slachtoffer is van huiselijk geweld? K. Komduur, maatschappelijk werker bij de Utrechtse politie, schudt het hoofd....

Van onze verslaggever

Mark van Driel

UTRECHT

Komduur komt dagelijks in aanraking met vrouwen die misbruikt of mishandeld zijn. De voormalig rechercheur van de Utrechtse jeugd- en zedenpolitie maakt sinds 1993 deel uit van een politieteam dat zich richt op de bestrijding van huiselijk geweld. Het initiatief vindt navolging. Korpsen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag willen de werkwijze overnemen.

De bestrijding van geweld in huiselijke kring vergt een andere denkwijze van agenten, zegt Komduur. Te vaak benadert de politie een echtelijke ruzie op dezelfde manier als een inbraak of ongeval; ze willen een aanhouding verrichten of een aangifte opnemen. Dat werkt volgens Komduur niet. 'Mishandeling is geen incident. Het heeft vaak een lange voorgeschiedenis.'

Komduur leert agenten dat voor de hand liggende adviezen na een knallende echtelijke ruzie geen zin hebben. Een scheiding of aangifte is niet wat de vrouw wil, heeft hij ervaren. Het slachtoffer wil hoofdzakelijk dat de mishandeling ophoudt. Juridische stappen zijn daarvoor niet altijd geschikt. 'Het aantal veroordelingen is absoluut geen maatstaf voor een succesvolle bestrijding van huiselijk geweld.'

Agenten moeten volgens Komduur leren luisteren en doorverwijzen. Zo wordt een mishandelde vrouw in Utrecht altijd gewezen op de vier maatschappelijk werkers die bij de politie in dienst zijn. Zij nemen mogelijke stappen tegen de dader door. Een stevig gesprek met de politie kan voldoende zijn om de geweldpleger tot inkeer te brengen, zegt Komduur. Soms blijkt therapeutische hulp nodig.

In gesprekken met een slachtoffer worden ook de consequenties van een scheiding doorgenomen. Een echtelijke breuk houdt niet automatisch in dat het geweld stopt. In de helft van de gevallen gaat de terreur daarna gewoon door.

Vooral voor allochtone vrouwen kan een scheiding zeer ingrijpend zijn. Ze worden uit de familie verstoten en vaak is onzeker of ze een verblijfsgunning krijgen. Komduur: 'Soms komt een vrouw tot de treurige conclusie dat scheiden meer ellende veroorzaakt dan de klappen die haar te wachten staan.'

Komduur is ervan overtuigd dat het merendeel van de mishandelde vrouwen bij de aanpak van de Utrechtse politie gebaat is. De maatschappelijk werkers kunnen de verzoeken om hulp nauwelijks aan.

Het aantal meldingen van huiselijk geweld is wel geregistreerd. Er is sprake van een verdrievoudiging in vier jaar, volgens Komduur een gevolg van de toegenomen aandacht voor het probleem. Mishandelde vrouwen melden zich vaker bij de politie nu ze van het bestaan van de maatschappelijk werkers weten; agenten zijn gespitst op geweld en laten zich minder makkelijk afschepen door een ontkennende echtgenoot ; en het huiselijk geweld wordt beter omschreven in rapporten.

Een nauwkeurige registratie van het geweldsdelict is vooral van belang als het tot een rechtszaak komt. Een agent die beseft dat een klap nooit in stilte valt, bepaalt volgens Komduur al snel het verschil tussen een boete en een celstraf. Het vastleggen van dreigementen als 'ik sla je dood' kan een vervolging voor eenvoudige mishandeling veranderen in poging tot moord.

Valse aangiftes komt Komduur hoogst zelden tegen. De politie houdt nauwelijks rekening met die mogelijkheid. 'Onze stelregel is: het vinden van de waarheid houdt het ontdekken van de leugen in.'

Zie ook pagina 7

Meer over