Automobilist wacht controle op drugs

Agenten mogen automobilisten van wie zij vermoeden dat ze cannabis hebben gerookt of pillen geslikt, over een lijn laten lopen, diep in de ogen kijken en besnuffelen....

Minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat heeft een werkgroep ingesteld die moet onderzoeken of drug- en medicijngebruik via zintuiglijke waarneming kan worden herkend. Uit onderzoek is gebleken dat de apparaten waarmee de politie tot nu toe drug- en medicijngebruik probeert aan te tonen, slecht werken.

In de Verenigde Staten bepaalt de politie drug- en medicijngebruik al enkele jaren op basis van gedrag en geur van de automobilist. Het gebruik van cannabis is te herkennen aan een indringende geur. Speed en xtc vergroten de pupillen.

Op dit moment biedt de wet geen regels voor rijden onder invloed van drugs en medicijnen. In het algemene verbod op het rijden onder invloed van verdovende middelen zijn die middelen niet aangegeven, net zo min als de toegestane hoeveelheden. Bovendien is gebruik moeilijk aan te tonen.

De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid heeft in het najaar van 1997 en 1998 een veldonderzoek gedaan naar drug-, medicijn- en alcoholgebruik. Op vrijdag- en zaterdagnachten werd aan 1249 automobilisten gevraagd mee te werken. Tien procent weigerde. Van 228 proefpersonen kon geen urinemonster worden afgenomen.

Van de 893 urinemonsters waren er 57 (6,4 procent) positief; negen bestuurders hadden rijgevaarlijke medicijnen gebruikt (benzodiazepine; slaapmiddelen en codeïne; hoestdrank), 48 hadden cannabis gebruikt eventueel in combinatie met cocaïne of amfetamine.

Eén op de zeven mannelijke bestuurders tussen de 18 en 24 jaar had volgens de onderzoekers drugs gebruikt; een kwart cannabis, de anderen harddrugs. Van de 836 bestuurders die geen drugs of medicijnen hadden gebruikt, hadden er 79 te veel gedronken.

Voor de zintuiglijke waarneming van drug- en medicijngebruik wordt op dit moment een aantal politiemensen opgeleid. De werkgroep beproeft in opdracht van minister Netelenbos ook een nieuwe speekseltest, die acht verschillende soorten drugs zou kunnen aantonen. De test bevindt zich nog in een experimentele fase.

Volgens de jurist mr. M. Geleijnse die betrokken was bij het onderzoek van het SWOV, heeft de officier van justitie het probleem dat hij het verband tussen gevaarlijk rijgedrag en drugsgebruik moet aantonen. 'Als een verdachte zegt dat zijn slechte rijgedrag te wijten is aan vermoeidheid of een hersenschudding, kan de rechter hem niet veroordelen', zegt Geleijnse. 'Bij alcohol is het gebruik ervan voldoende om iemand te veroordelen.'

De onderzoeker denkt dat het gebruik van drugs en medicijnen in het verkeer pas effectief kan worden bestreden als Nederland net als Duitsland de verboden stoffen in de wet noemt. Als uit een bloedproef blijkt dat die stoffen zich in het lichaam bevinden, kan de rechter de automobilist veroordelen.

Meer over