Argumenten, geen ruzie

Volwassen kinderen kijken met hun ouders terug op de opvoeding en hun relatie.Deze week: Bianca en Kor Pander. ‘Als zij ongelukkig is, ben ik het ook.’..

Bianca Pander (29), studeerde amerikanistiek en is nu projectmanager bij de Rijksuniversiteit Groningen.

‘Mijn ouders komen uit een klein dorp in Friesland. Mijn vader heeft lts gedaan en ging daarna aan het werk als elektricien. Mijn moeder werd na de huishoudschool gezinsverzorgster. Het was toen normaal jong te gaan werken. Maar ze hebben mijn broer en mij altijd gestimuleerd verder te komen. Dat hebben ze verdomde goed gedaan.

Ze hebben de nieuwsgierigheid in ons aangewakkerd. Mijn vader nam ons mee naar een open dag van Akzo Nobel. Destijds dacht ik: wat moet ik hiermee? Nu denk ik: hij heeft ons geïntroduceerd in een wereld waarvan ik niets wist.

Onze ouders vroegen altijd waar we naartoe wilden op vakantie. Toen ik op het gymnasium Grieks had, zei ik: ‘Ik wil graag naar Griekenland, ik wil weten waar die teksten vandaan komen.’ Nou goed, gingen we naar Griekenland. Mijn broer had zich voorbereid en vertelde op vakantie veel over de oude Grieken. Dat vonden mijn ouders interessant.

We waren een traditioneel gezin. Mijn moeder zorgde voor ons; het eten en de thee stonden altijd klaar. Zij leerde ons knutselen, koekjes bakken. Mijn vader nam de educatieve kant voor zijn rekening. Hij wilde ons laten zien dat er meer in het leven is dan shoppen op zaterdag. Als er problemen op school waren, gingen we naar hem toe. Hij ging ook mee naar alle open dagen van universiteiten en daarna vroeg hij: ‘Wat wil je gaan doen?’ Mijn vader is een slimme man. Als hij nu 20 was geweest, was hij ook gaan studeren. Hij heeft er de hersens voor.

Ik kan me maar één ruzie herinneren: toen ik op mijn 15de niet naar Lowlands mocht, terwijl mijn broer wel mocht. Dat ging er bij mij niet in, omdat er geen argumenten voor waren. Dat was bij ons thuis belangrijk: je moest argumenten hebben. Maar mijn broer was maar anderhalf jaar ouder, we kregen altijd dezelfde behandeling. Toen mocht ik uiteindelijk toch.

Tijdens mijn studie zat ik in de faculteitsraad en later in de universiteitsraad. Dat snapte mijn vader niet direct. Hij was kritisch, vroeg: ‘Heeft dat wel toegevoegde waarde?’ Maar ik kon hem wijzen op wat hij zelf heeft gedaan. Hij is actief geweest voor de VVD. Mijn vader is een aanhanger van het pure liberalisme: je bent verantwoordelijk voor jezelf, maar ook voor je omgeving. Dus ben je actief. Dat heb ik nu juist van hem geleerd. En toen begreep hij al gauw dat bestuurswerk ook een manier is om je te ontwikkelen. Ik heb er een mooie stage aan te danken gehad, bij het Center for Economic and Policy Research in Washington.

Mijn ouders hebben mij altijd veel vertrouwen gegeven en ze zijn betrokken – bewonderenswaardig. Ze laten me met rust, maar in tijden van nood zijn ze beschikbaar. En als er iets heftigs gebeurt, bel ik mijn vader. Hij kan mij met twee opmerkingen geruststellen. Hij durft hard te zijn. Hij zegt nooit: ‘Wat erg voor je.’ Maar wel: ‘Wat zou je nu aan de situatie kunnen doen?’ Hij is een doener.

Nee, hij zegt niet dat hij trots op me is. Die emoties toont hij niet. Maar toen ik stage liep in Washington, las hij mijn weblog. Hij mailde me: ‘Je maakt echt mooie dingen mee. Ik ben een beetje jaloers als ik dit zo lees.’ Dat was zijn manier om te zeggen dat hij trots is.’

Kor Pander (58), keurmeester van elektrische apparatuur en brandmeldinstallaties, getrouwd, vader van twee kinderen.

‘Vanaf mijn 5de, 6de heb ik gezegd: ‘Ik wil elektricien worden.’ Onze buurman was elektricien, ik zat bij hem altijd dingen in elkaar te prutsen. Bar interessant. Het was dus mijn eigen belangstelling en het was nooit een probleem. Ik kom niet uit een intellectueel milieu.

Later is alles anders gelopen. Ik heb alle diploma’s gehaald op het gebied van elektrotechniek en ik heb een cursus voor bedrijfsleider gedaan. Ik heb zo veel in de avonduren gestudeerd dat ik er intussen wel klaar mee ben.

Mijn vrouw en ik wilden onze kinderen de wereld laten ontdekken. Ik heb altijd belangstelling voor andere volken en culturen gehad, en mijn vrouw vindt reizen ook prachtig. We zijn heel Europa door gecrost. In 1990 zijn we in het Oostblok geweest. Ik vond dat de kinderen de Berlijnse Muur moesten zien. We zijn door Polen en Hongarije gereisd. Bij de grens met Oekraïne hebben we een foto van de kinderen gemaakt.

Ik heb altijd politieke belangstelling gehad, dat heeft Bianca meegekregen. Op de middelbare school zat ze in de leerlingenraad, ik in de ouderraad. Ze heeft verkiezingen op school georganiseerd en toen moesten er natuurlijk stemhokjes komen. Die mocht ik brengen en weer ophalen.

We hebben weinig problemen met Bianca gehad. Lowlands, ja, daar had ik problemen mee. Ik vond haar te jong. Ze was 15. Maar toen kwam ze met argumenten en heb ik me laten overtuigen. Ik heb haar zelf gebracht.

Ik heb altijd gezegd: ‘Jullie moeten zelf weten wat jullie willen worden. Het kan timmerman of dokter zijn, als je er maar achter staat.’ Als Bianca dus ziekenverzorgster had willen worden, ook best. Zo’n baan zou wel zonde zijn als je de vermogens hebt voor een universitaire studie, maar pushen heeft geen zin.

Nee, de kennis die ze tijdens haar studie opdeed, konden we niet bijbenen, maar we bleven betrokken bij haar leven. Bianca kan enorm verhalen vertellen. We ontmoetten haar vrienden, we kwamen op studentenfeestjes. Dat vond ik gezellig.

Dat bestuurlijke leven van haar, daar heb ik nooit problemen mee gehad. Ze heeft er veel profijt van. Moet je haar naam eens googelen! Ze heeft een enorm netwerk. Een vriendin van haar zocht werk in Londen, bleek dat Bianca daar een vriend heeft. Mede door dat contact heeft die vriendin nu werk.

Een tijdje geleden heb ik een wastafel voor een vriendin van Bianca geplaatst. Ja, zo gaat dat. Kreeg ik laatst een mailtje: in ruil voor die wastafel gaan we binnenkort een dagje weg. Ach, dat hoeft niet. De vrienden van mijn kinderen zijn mijn vrienden. Ze hebben ze goed uitgezocht, er zit geen verkeerde tussen.

Ik ben trots op Bianca, op allebei mijn kinderen. Maar die dingen hoef je niet te zeggen, die laat je merken. De band vader-dochter is goed. Als zij ongelukkig is, ben ik het ook, zoals met Lowlands. Ze lag in tranen op bed omdat ze niet mocht. Misschien heeft dat wel meegespeeld in de beslissing haar uiteindelijk toch te laten gaan. Dat zal ik niet ontkennen.’

Meer over