DE BEWUSTE DIGIBETE BURGEROlaf Tempelman

Al die tabletkleuters kunnen zich niet meer in woorden uitdrukken

null Beeld

In analoge tijden merkte je meteen bij binnenkomst dat er ergens kleuters aanwezig waren: die eisten op leuke en minder leuke manieren de aandacht op. Een tijdje terug waren we in een huis waar we pas na een halfuur opmerkten dat er óók nog twee kleuters woonden. Die hadden tot dan toe in een hoekje achter tablets verscholen gezeten terwijl vier volwassenen erop los kwebbelden. Ouders die met kleine kinderen in de buurt rustig met andere ouders converseren: in analoge tijden had niemand geloofd dat het mogelijk was.

Vorige maand stond in de Volkskrant een brief van een mevrouw die in haar onderwijspraktijk met kleuters uit het digitale tijdperk werkt en een lans brak voor tabletloze kinderopvang. ‘Het gebruik van een tablet beperkt hun woordenschat, met alle gevolgen van dien. Omgang met leeftijdsgenootjes vinden deze kleuters moeilijk, ze kunnen niet samenspelen, kunnen niet tegen hun verlies, weten niet hoe te beginnen aan een taakje, laat staan afmaken. (...) Twee dagen opvang per week voor alle kinderen kan dit bijna wereldvreemde gedrag van kleuters voorkomen.’

Ik ben voorstander van goede tabletloze kinderopvang, maar de verantwoordelijkheid van ouders voor ‘bijna wereldvreemd gedrag’ van kleuters werd in deze brief wel heel diplomatiek omzeild. Een logopedist met een dochter in hetzelfde voetbalteam als de mijne vertelde me langs de lijn dat kleuters steeds meer moeite hebben zich uit te drukken in wóórden. Die kleuters vertoeven steeds meer achter schermpjes terwijl ze hun ouders steeds minder horen praten. Terwijl jonge kinderen kleutergames spelen, houden hun ouders op hun telefoons hun sociale media bij. Het typische van woorden is dat kinderen ze pas gaan gebruiken als ze die ergens horen. Mowgli uit Het jungleboek beheerst de kreten van wilde dieren perfect, maar spreekt de mensentaal niet. Kinderen die opgroeien in de digitale jungle gaan ook communiceren in een soort kreten.

Meer over