'Aids versnelt circulatie resistente tbc'

De aidsepidemie die over de wereld gaat, versnelt de verspreiding van tuberculosebacteriën die resistent zijn tegen de gebruikelijke antibiotica. Deze waarschuwing uit de Amerikaanse longarts dr....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Woensdag verscheen het rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) over de verspreiding van (multi-)resistente tuberculose. Hierin refereert Iseman aan de oude notie dat tbc-bacteriën die resistent zijn tegen één of meer antibiotica, tegelijk wat minder gevaarlijk zijn en zich minder snel verspreiden dan de niet-resistente tbc-bacteriën.

Die notie is volgens Iseman achterhaald door de komst en de snelle verspreiding van het aidsvirus (HIV) over de wereld: 'HIV tast het afweersysteem van mensen aan en vergemakkelijkt daardoor de verspreiding van resistente en niet-resistente tuberculose-bacteriën onder grote bevolkingsgroepen.'

Hoe wijd resistente tbc intussen is verspreid, heeft de WHO voor de eerste maal proberen te achterhalen in een onderzoek in 35 landen op vijf continenten. De uitkomsten, die de werkelijke omvang waarschijnlijk nog onderschatten, zijn zonder meer zorgelijk.

Primaire resistentie - vanaf het begin besmet zijn met een resistente bacterie - komt voor bij 2 procent van de tbc-patiënten in Tsjechië en 41 procent van de patiënten in de Dominicaanse Republiek; het gemiddelde van de 35 onderzochte landen is 10,4 procent.

Resistentie tegen de twee belangrijkste antibiotica bij tbc (isoniazide en rifampicine) komt, met uitzondering van Kenya, in alle onderzochte landen voor. Het gemiddelde bedraagt 1,4 procent, met een belangrijke uitschieter in Letland (14,4 procent). Resistentie tegen de vier belangrijkste antibiotica (naast genoemde, ethambutol en streptomycine) komt gemiddeld bij 0,2 procent van de tbc-patiënten voor, met uitschieters tot 4,6 procent.

Voor de verworven resistentie - die kan ontstaan bij een verkeerde behandeling of een niet-afgemaakte kuur - is het beeld nog somberder: die komt voor bij gemiddeld 36 procent van de onderzochte tbc-patiënten en varieert van 5,4 procent in Nieuw-Zeeland tot 100 procent in het district Ivanovo in Rusland.

Resistente tuberculose komt ook in Nederland voor, zo stelt de Nederlandse tuberculosebestrijding (KNCV) in een reactie op het rapport. In driekwart van de gevallen gaat het om immigranten, die een overigens goed behandelbare vorm van resistente tuberculose hebben.

Resistentie tegen isoniazide en rifampicine komt in Nederland slechts sporadisch voor, tien tot vijftien gevallen per jaar onder zowel Nederlanders als buitenlanders. Explosies van multiresistente tbc hebben zich in Nederland nog niet voorgedaan, aldus de KNCV.

Meer over