Achterstand bij asielaanvragen na 'oppoetsen cijfers'

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft opnieuw te kampen met achterstanden in de behandeling van asielaanvragen. Begin deze maand lag de dienst al enkele duizenden asielzaken achter op schema....

Van onze verslaggever

Jeroen Trommelen

AMSTERDAM

De IND boekte vorig jaar een onverwacht gunstig resultaat, waarbij in één jaar de voorraad asielzaken met bijna 36 duizend zou zijn verminderd. Dat cijfer werd gepresenteerd nadat staatssecretaris Schmitz van Justitie haar politieke lot had verbonden aan de toezegging dat eind 1996 alle achterstanden bij de IND zouden zijn weggewerkt. In januari meldde Schmitz de Tweede Kamer dat de IND daarin was geslaagd.

Het resultaat van de IND blijkt echter niet structureel te zijn verbeterd. In het eerste kwartaal werden in Nederland 6400 asielaanvragen ingediend. Dat waren er minder dan in het laatste kwartaal van 1996, en iets meer dan in dezelfde periode vorig jaar.

Een groot deel van de nieuwe aanvragen moest op de stapel worden gelegd. De behandeling van bezwaarschriften bleef nog verder achter bij de planning.

De wachttijd van asielzoekers in de centrale opvangcentra, die tot twee jaar kan oplopen, is evenmin teruggebracht, hoewel dat volgens Schmitz wel de bedoeling was. Justitie blijkt nog steeds te kampen met de huisvesting van tweeduizend Bosniërs die dankzij een uitspraak (medio vorig jaar) van de Rechtseenheidkamer in Nederland mogen blijven. De resultaten van de IND zijn volgens medewerkers mede het gevolg van geflatteerde productiecijfers die eind vorig jaar werden gepubliceerd. Het toen geschetste positieve beeld kon slechts worden bereikt door nieuwe zaken tijdelijk te negeren, of zelfs onder fictieve codes in te voeren in de IND-computer. De officiële werkvoorraad werd daardoor tijdelijk kleiner, maar keerde begin dit jaar vanzelf op de bureaus terug, aldus deze medewerkers.

Volgens Justitie heeft de achterstand andere oorzaken, namelijk 'noodzakelijke opleidingsactiviteiten' van IND-personeel en de 'iets hogere instroom' van asielzoekers. Ook zou er sprake zijn van tijdrovende activiteiten bij het horen van asielzoekers die bezwaar hebben gemaakt tegen een afwijzing.

Om aan het einde van dit jaar op schema te komen zal een 'forse inspanning geleverd moeten worden', schrijft Schmitz in een brief aan de Tweede Kamer. Een nieuwe toezegging dat de achterstanden bij de IND dit jaar worden weggewerkt, laat ze achterwege. Volgens Schmitz is er 'vertrouwen dat ondanks de wat tegenvallende cijfers de IND in 1997 kwantitatief en kwalitatief voor zijn taak berekend zal zijn'.

De terugval bij de IND leidt tot zwaardere omstandigheden in de centrale opvang voor asielzoekers. De centra raken steeds meer bevolkt door vluchtelingen die daar niet thuishoren. Zesduizend van de 29 duizend bewoners hebben een verblijfsvergunning gekregen en wachten op een woning buiten het centrum.

Volgens Justitie lukt het onvoldoende om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen: computergegevens van de IND en de Centrale Opvang Asielzoekers (COA) blijken onder meer niet uitwisselbaar.

Meer over