ProfielAbdelhadi Baaddi

Abdelhadi Baaddi werd geen bèta, maar beatboxer, danser en theatermaker

Beatboxer, danser en theatermaker Abdelhadi Baaddi gaat de Nederlandse podia veroveren – binnenkort samen met Claudia de Breij. 

null Beeld Hilde Harshagen
Beeld Hilde Harshagen

Een tape, een tramhokje en de verveling van het wachten. Meer had Abdelhadi Baaddi als tiener in Diemen niet nodig om zichzelf de beginselen van het human beatboxen eigen te maken. Van een vriend kreeg hij een cassettebandje vol rauwe lichaamsgeluiden van de Amerikaanse vocale percussionist Rahzel, een van ’s werelds beste beatboxers. Wauw, zoiets wilde hij ook: klanken, beats, drums en baslijnen voortbrengen met puur en alleen je stem, je tong, je lippen, je keel. De tramhalte op weg naar het vwo in Amsterdam-Zuidoost bood een perfecte droge akoestiek. En zo trainde Baaddi iedere ochtend zijn stembanden en keelholtes door Rahzel te imiteren, samen met zijn vriend, die hij op een maandagmiddag nog eens zou vergezellen naar een onfortuinlijke auditie.

Twintig jaar later staat Baaddi (35) met cabaretière Claudia de Breij in Koninklijk Theater Carré. Eerst tijdens haar Oudejaarsconference 2019, scratchend achter draaitafels bovenop haar vleugel. En nu, als beatboxer, zanger, danser én acteur in De Breijs nieuwste voorstelling Hier ben ik, een muzikale vertelling over het leven van de Joodse variétéartiest Heintje Davids, met haar legendarische aantal comebacks. Baaddi vertolkt – hoedje op, petje af – Heintjes vader, broer Louis en man Philip.

Precies op de dag dat de voorstelling halverwege oktober in Carré in première zou gaan, haalden coronarestricties een streep door veertien uitverkochte optredens. Nu probeert Carré Hier ben ik in februari en maart terug te halen. Gelukkig kon De Breij met Baaddi en de drummende bassist Michelle Samba wel een album opnemen (verschijning: maart) met alle liedjes uit de voorstelling, geproduceerd door de man achter de sound van Typhoon en Bløf. Ook is Baaddi betrokken bij voorjaarsplannen voor livestreams van een muzikaal interviewprogramma vanuit De Breijs eigen werfkelderstudio. Werktitel: Safe Cave.

Maar voordat Baaddi De Breijs kelder induikt, toert hij vanaf maandag vier weken langs middelbare scholen en kleine theaters met Dubbelbloed #2 (12+), een jongerenvoorstelling van Danstheater AYA, gebaseerd op zijn leven als Amsterdamse zoon van Marokkaanse ouders. Met danseres Anne Suurendonk als sidekick en Wies Bloemen als regisseur  brengt hij een energieke mix van dans, muziek en tekst over zijn ervaringen rond afkomst, clichés, misverstanden en vooroordelen. Niet alleen van witte Nederlanders. Dubbelbloed #2 gaat óók over de trots en verwachtingen van zijn eigen familie. Baaddi mag dan in Carré staan en in de vijftien jaar hiervoor met de urban dansgroep ISH hebben getoerd langs podia in Europa, Amerika, Afrika en Azië, lange tijd was hij het zwarte schaap van de familie. Zijn twee oudere zussen hebben met topbanen in de financieel-medische sector de droom van zijn ouders waargemaakt. Baaddi’s vader – een eerstegeneratiegastarbeider uit het hoge Atlasgebergte – overwon vijftig jaar lang hevige heimwee naar Marokko om zijn kinderen in Nederland een goede toekomst te bieden. Zijn moeder, huisvrouw, ging op haar zestigste nog de schoolbanken in om Nederlands en Arabisch te leren, opdat niemand haar hoefde te vertellen wat er precies in de Koran stond. En dan presteerde de benjamin van de familie het om na twee jaar zijn studie bouwkunde in Delft in te ruilen voor een onzeker bestaan als artiest?

null Beeld Hilde Harshagen
Beeld Hilde Harshagen

Pas na een half jaar, toen Baaddi al lang en breed bezig was met een alternatieve muziek- en dansopleiding, durfde hij zijn switch aan zijn moeder op te biechten, onder de belofte dat hij ooit alsnog een bètastudie zou afmaken. Gemeend, want zoals hij in dat tramhokje gegrepen werd door hiphop en beatbox, vond hij het even zo goed een openbaring natuurkundige fenomenen te doorgronden – wauw, zo werkt dat dus met licht, energie en geluid. Maar het was die ene naïeve, mislukte auditie bij ISH in Amsterdam Osdorp die Baaddi’s leven zou veranderen.

Met zijn beatbox-maatje probeerde hij in 2005 een rol te bemachtigen in de voorstelling Virtualish van het in 1999 door Marco Gerris opgerichte, succesvolle dansgezelschap. Kort daarvoor was hij in Theater De Meervaart van zijn stoel geblazen door 4-ISH, een bruisende mix van breakdance, freestyle, rap, human beatbox, skating, skateboard en basketbal. Toen Gerris tijdens de auditie naar Baaddi’s podiumervaring vroeg, verwees de bouwkundestudent enthousiast naar ‘de groep-8-musical’. Wist hij veel dat zijn hoofdrol als Tibbe in de Diemense basisschool-Minoes toch een wat karige basis was voor een professionele tournee langs grote zalen. Beide beatbox-vrienden dropen af.

Maar autodidact Gerris, zelf van twee kunstvakopleidingen afgetrapt en in november nog door koningin Maximá gelauwerd met de prestigieuze Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs, herkende het charisma en de do-it-yourself-mentaliteit van de slimme Baaddi. Bij de uitgang trok hij hem aan zijn jasje. Mocht Baaddi het aandurven, had hij iets anders: een plek bij het net gestarte Junior ISH. Deze tweejarige opleidingsgroep vroeg wel een offer: het aanleren van podiumskills in combinatie met kleine optredens, viel niet te combineren met een universitaire studie.

Baaddi waagde de sprong en ontwikkelde zich tot kartrekker bij Junior ISH. Als een spons zoog hij alle nieuwe disciplines op: breakdance, acrobatiek, hiphop, acteren, skaten en freestyle balsporten. In september 2006 werd Baaddi, inmiddels danser en specialist in human beatboxing, door een Amerikaanse regisseur gescout voor een professioneel theaterproject aan de Stuyvesant High School in New York, vier blokken verwijderd van Ground Zero. In With Their Eyes, gebaseerd op emoties van leerlingen en docenten na de terroristische aanslagen op de Twin Towers, kroop Baaddi drie maanden in de huid van moslimstudent Mohammed, die zich plots geconfronteerd zag met etnische profilering. Toen Baaddi zijn moeder het script liet zien, reageerde zij als door een wesp gestoken: haar zoon was toch niet gecast als terrorist? Nee dus. Nog altijd staat Baaddi bij castingbureaus in het ‘bel-me-niet-register’ voor stereotiepe rollen van loverboy, drugsdealer en terrorist. Het is een van de redenen waarom Baaddi meer in het theater en minder op televisie en in films is te zien.

Abdelhadi Baaddi (rechts) in With Their Eyes (2006) door The Coterie Theater op de Stuyvesant High School in New York Beeld privé-archief Abdelhadi Baaddi
Abdelhadi Baaddi (rechts) in With Their Eyes (2006) door The Coterie Theater op de Stuyvesant High School in New YorkBeeld privé-archief Abdelhadi Baaddi

Wel speelt hij de rol van afgedankte huisrobot T.I.M. in de gelijknamige ZAPP-familiefilm (2013) van regisseur Rolf van Eijk. Met zijn dans- en spelervaring in popping & locking, een schokkerige bewegingstechniek, maakte Baaddi een prachtrol van The Incredible Machine. Zijn robotmotoriek drong een jaar later ook door tot de zuiderburen: 52 televisieafleveringen lang speelde Baaddi een robot met een burn-out in de Vlaamse sitcom-jeugdserie Welkom in Wilton (8+, VRT, 2014). Onherkenbaar, van voet tot kruin geharnast en ook nog Vlaams nagesynchroniseerd. Maar voor zijn zoontje van vijf is de kortsluiting veroorzakende robot papa’s heldenrol.

Abdelhadi Baaddi als afgedankte robot op de set van de telefilm T.I.M. (2013) van Rolf van Eijk Beeld privé-archief Abdelhadi Baaddi
Abdelhadi Baaddi als afgedankte robot op de set van de telefilm T.I.M. (2013) van Rolf van EijkBeeld privé-archief Abdelhadi Baaddi
Abdelhadi Baaddi (midden) in FunkISH (2015) van ISH Dance Collective, choreografie: Shailesh Bahoran Beeld Studio Breed
Abdelhadi Baaddi (midden) in FunkISH (2015) van ISH Dance Collective, choreografie: Shailesh BahoranBeeld Studio Breed

ISH-oprichter Gerris contracteerde ‘allrounder Appie’ na zijn Junior-fase voor het internationaal toerende, grote gezelschap. ‘Binnen Junior ISH ontpopte hij zich snel tot rolmodel voor alle jonge honden. Ik heb flink uit mijn krabben moeten schieten om die eerste groep bij elkaar te houden, maar Appie nam altijd zijn verantwoordelijkheid, gedisciplineerd, gretig, gul. Hij is niet alleen een van mijn beste vrienden en vast FIFA-maatje, hij is ook bij ISH uitgegroeid tot eigenzinnig maker.’ Al zal Gerris de eerste zijn die erkent dat sommige projecten, zoals Baaddi’s live hoorspel Listen Up! (2018), met drie stemkunstenaars, onvoldoende uit de verf kwamen. Daarentegen was Baaddi’s zelfbedachte solo Ik ga op reis en ik neem mee (Amsterdam Fringe Festival, 2016) een ongekend succes. Drie jaar lang speelde hij deze autobiografische voorstelling in een Mercedesbusje. Rijdend over rotondes en veldwegen maakte Baaddi negen passagiers een uur lang deelgenoot van liefdevolle botsingen tussen een conservatieve Marokkaanse vader en een avontuurlijke Nederlandse zoon. De eerste werkte zich kapot voor een veilig bestaan, de laatste verkoos onzekere dromen. Baaddi speelde beiden – hoedje op, petje af.

Abdelhadi Baaddi (midden) in Listen Up! met Joost Maaskant (links) en Daniel Mandolini (rechts) Beeld Steven Tips
Abdelhadi Baaddi (midden) in Listen Up! met Joost Maaskant (links) en Daniel Mandolini (rechts)Beeld Steven Tips

Baaddi mag een zondagskind lijken, de familiaire angst voor een onzekere kost speelt ook hem parten. Jarenlang zei de flexibele beatboxer ‘ja’ tegen ieder klein en groot theaterproject, uit angst op een dag niet meer te worden gevraagd of erger nog, als autodidact ‘door de mand te vallen’. Twee jaar geleden liep het persoonlijk even spaak; Baaddi hield te veel ballen in de lucht, belandde in een scheiding, twijfelde over zijn toekomst. Precies op dat moment vroeg Theater Utrecht hem de komende vier jaar als assistent artistiek leider mee te bouwen aan een innovatief platform om theater te verrijken met virtual en augmented reality, podcast en audio. En of de duvel ermee speelde, regisseur Titus Tiel Groenestege stelde hem tegelijk voor aan cabaretier Claudia de Breij. Zij dacht erover te gaan samenwerken met ‘een theatraal iemand met hiphoproots’ om haar theatermuziek naar een ander niveau te brengen. Aan haar keukentafel zei ze binnen vijf minuten tegen een zenuwachtige Baaddi: ‘Ik weet niet precies wie ik zoek, maar ik denk dat jij het bent.’ Het leek bijna een professionele liefdesverklaring, lacht ze nu. Maar ze hoopt Baaddi’s vakmanschap, veelzijdigheid, energie en open mind nog lang bij zich te houden. ‘Ab kan mensen in beweging zetten. Hij is direct en werkt intuïtief, net als ik.’ De Breij wil haar grote publiek zijn veelzijdigheid laten zien. En hoe hij al die beats, ritmes, sounds en baslijnen uit eigen stem en lichaam haalt. En tja, dat al die mannen die hij nu in haar show speelt doodgaan, zorgt voor de nodige emoties. ‘Ab vertelt altijd alles met zijn hele fysiek. Dus ook de droevige verhalen. Maar daarna komt hij het toneel af als de vrolijkheid zelve en roept ‘Who was awesome tonight?’. Heerlijk, zo’n geruststellende energie waarop je kunt bouwen.’

Abdelhadi Baaddi en Claudia de Breij tijdens een try-out van Hier ben ik in Koninklijk Theater Carré Beeld Hans-Peter van Velthoven
Abdelhadi Baaddi en Claudia de Breij tijdens een try-out van Hier ben ik in Koninklijk Theater CarréBeeld Hans-Peter van Velthoven
Abdelhadi Baaddi in Dubbelbloed #2 van Danstheater AYA Beeld Sjoerd Derine
Abdelhadi Baaddi in Dubbelbloed #2 van Danstheater AYABeeld Sjoerd Derine
Abdelhadi Baaddi in Ode aan de Twijfel van Muziektheatercollectief Kassett Beeld Robert van der Ree
Abdelhadi Baaddi in Ode aan de Twijfel van Muziektheatercollectief KassettBeeld Robert van der Ree
Meer over