20 jaar cel voor foltering Rwanda

Haagse rechtbank veroordeelt ex-asielzoeker voor misdrijven in land van herkomst...

AMSTERDAM De rechtbank in Den Haag heeft maandag de 40-jarige Rwandees Joseph M. veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf wegens foltering ten tijde van de genocide in Rwanda in 1994. Hutu-milities vermoordden toen naar schatting 800 duizend Tutsi’s en gematigde Hutu’s.

Joseph M., die een Hutu is, had in 1998 asiel aangevraagd in Nederland. Zijn verzoek was afgewezen omdat de immigratiedienst IND ernstige redenen had te vermoeden dat hij oorlogsmisdrijven had gepleegd in Rwanda. De IND had zijn dossier daarom overgedragen aan het Openbaar Ministerie. Hij werd in 2006 in zijn woonplaats Hilversum gearresteerd. Het OM had levenslang tegen hem geëist.

Volgens de rechtbank heeft M. samen met anderen een ambulance tot stoppen gedwongen en twee Hutu-vrouwen en ten minste vier kinderen met machetes en knuppels vermoord. De veroordeling berust voornamelijk op de verklaringen van de chauffeur en een 12-jarig meisje, die de aanval overleefden. Ook heeft M. een Duitse arts, diens Tutsi-vrouw en hun baby gedreigd om het leven te brengen.

De Rwandees werd vrijgesproken van een bloedige aanval op Tutsi’s die zich in een kerkelijk complex hadden verscholen. Vijf overlevenden hebben verklaard dat M. aan de slachtpartij heeft deelgenomen of die zelfs heeft geleid. Maar geen van deze vijf noemde eerder M.’s naam toen zij werden ondervraagd door het Rwanda-tribunaal. Om die reden vindt de rechtbank dat niet boven redelijke twijfel is verheven dat M. aan de aanval heeft meegedaan.

De Rwandees werd ook vrijgesproken van de moord op drie vrouwen, een verkrachting en de verdwijning van drie kinderen omdat er telkens maar één getuige was en geen steunbewijs kon worden gevonden.

M. was genocide ten laste gelegd, maar Nederland had daar ten tijde van deze misdrijven nog geen rechtsmacht voor. Volgens de rechters kan M. wel worden veroordeeld voor foltering, maar niet voor oorlogsmisdrijven omdat hij tot zijn misdrijven is uitgelokt door jarenlange propaganda van het Hutu-regime. Daarin werd opgeroepen tot de moord op Tutsi’s.

In Nederland zijn al enkele keren asielzoekers veroordeeld voor oorlogsmisdrijven die zij in hun land van herkomst hebben gepleegd. Mede door de aanwezigheid van het Internationaal Strafhof in Den Haag is de overheid gebrand op de berechting van dit soort verdachten. Het verzamelen van bewijs tegen hen is evenwel moeilijk en kost veel tijd.

Meer over