AchtergrondThuis comedy bekijken

Ja hoor, er valt nog te lachen. Welke comedians zie je waar?

Nu de schouwburgen gesloten zijn, moet het thuistheater uitkomst bieden. Welke comedian vind je op Netflix, of elders? Een overzicht.

Een dag voor de theaters hun deuren moesten sluiten, speelde Hans Teeuwen in Zaandam de eerste en voorlopig laatste try-out van zijn nieuwe cabaretprogramma. Toepasselijke titel wel: Nou lekker dan. De voorstellingen van de komende maanden waren allemaal uitverkocht. Voor vier avonden in het Afas Circustheater in Scheveningen en Afas Live in Amsterdam, in november – wat klinkt dat ineens veilig ver weg, zijn nog wel kaarten. De tussentijd doden kan onder meer met Echte rancune (op Netflix ), waarmee Teeuwen in 2016 een cabaretcomeback maakte.

Hoe Ronald Goedemondt in zijn vorige show Geen sprake van, ook op Netflix, uit zijn dak gaat over aan elkaar vastgeplakte aardappelschijfjes is er met de jaren ook niet minder hilarisch op geworden. Eigenlijk naderde de nieuwe Goedemondt, Numero Uno, rond deze tijd zijn voltooiing. Hopelijk wordt dat een uitgesteld hoogtepunt, later dit jaar.

‘Iedereen denkt altijd maar dat alles uiteindelijk op Netflix komt’, merkte Yannick van de Velde van het duo Rundfunk drie weken geleden nog op, in de auto met de Volkskrant. De sadistische humor uit het eerste Rundfunk-theaterprogramma is zoals zoveel Nederlands cabaret niet vinden op Netflix. Wél was Wachstumsschmerzen, ramvol absurdistische situatiesketches, eind december te zien op tv. Sindsdien is de voorstelling gratis beschikbaar op NPO Start. Hetzelfde geldt voor Showponies van De Alex Klaasen Revue, om nog maar een dikke aanrader te noemen.

Binnenkort komen daar weer een paar fijne shows bij. Zo is de uitzending van Later was alles beter van Peter Pannekoek vervroegd naar maandag 27 april op NPO 1, en zondag 12 april zendt NPO 3 Om mij moverende redenen van Paulien Cornelisse uit, haar vierde cabaretsolo. Een week eerder is Alex Ploeg aan de beurt. Lekker snel: hij speelde zijn debuut Ultimatum pas een maand geleden voor het laatst, een comedy-coming-of-ageverhaal over mislukking en dan toch je plek vinden - het podium, in dit getalenteerde geval.

Ploeg raakte 30 kilo kwijt, maar daarmee ook het excuus voor zijn lamlendigheid en achterblijvende succes. ‘Er zit een bepaalde bevrijding in het al verloren hebben’, zegt hij in Ultimatum. Maar heb je eenmaal de 30 aangetikt, dan voelt het niet meer zo prettig om een belofte te zijn. ‘Dan betekent het feit dat je nog alles kunt worden voornamelijk dat je nog helemaal niets bent.’

De tv-opnamen van Micha Wertheim: Voor alle duidelijkheid, een van de hoogtepunten van het afgelopen theaterseizoen, laten door de coronamaatregelen ‘even’ op zich wachten. De camera’s zouden draaien op donderdag 12 maart, maar toen gingen de theaters dus dicht. Voor nu: registraties van de programma’s die Micha Wertheim eerder maakte, staan al geruime tijd op zijn site. En op YouTube. Daar maakt ook Diederik van Vleuten 2 april drie soloprogramma’s beschikbaar: Daar werd wat groots verricht, Buiten schot en Mijn nachten met Churchill.

En dan is er nog Instagram, waar thuiszittende comedians zichzelf, elkaar en thuiszittende scrollers proberen te vermaken. Op het account van standupcollectief Comedytrain (@comedytrain.in.toomler) gingen Alex Ploeg, Rayen Panday, Patrick Laureij en Kasper van der Laan vorige week al een keer ‘live’.

Die laatste (@kaspervanderlaan) zou zijn absurde show 1 Kilo deze week spelen voor verwachtingsvolle zalen in Lochem, Venray, Amstelveen en Heemstede. In plaats daarvan filmt hij zichzelf nu terwijl hij de backing vocals neuriet van een liedje dat zijn Instagram-volgers mogen raden. Hardop lachen. 

De beste standup op Netflix
Wat de Amerikaanse standup comedy betreft moeten we natuurlijk op Netflix zijn, waar de registraties van de beste shows in rap tempo worden gelanceerd. Wat zijn de komische hoogtepunten van de laatste maanden? 

Marc Maron – End Times Fun ★★★★☆

Een wrange titel van de nieuwste comedyshow van Marc Maron: lachen om het einde der tijden. De show werd afgelopen najaar opgenomen, toen het coronavirus nog niet in beeld was. Inhoudelijk sluit het beangstigend goed aan bij de huidige stand van zaken. Nonchalant zittend op zijn barkruk deelt de vijftiger Marc Maron, bekend van zijn podcast WTF with Marc Maron en zijn acteerwerk (de serie Glow, de film Joker), zijn zwartgallige kijk op de wereld. ‘Ik weet niet wat er precies aan het gebeuren is, mensen, maar het is mij duidelijk dat het einde van de wereld nabij is.’ Hierbij doelt Maron vooral op de klimaatproblemen en het uitblijven van ingrijpende maatregelen. Vol sarcasme: ‘En dat terwijl we er alles aan hebben gedaan om het klimaat te redden. Zo hebben we onze eigen tasjes meegenomen naar de supermarkt. En… ja, dat was het wel zo’n beetje.’ Met bijtende spot richt Maron daarna zijn pijlen op president Trump en vice-president Pence en zet hij geestig uiteen hoe mensen in bange tijden zich tot een vorm van religie richten, of dat nu die van het christendom, Fox News, of de religie van de superheldenfilms van studio Marvel is. 

Michelle Wolf – Joke Show ★★★★☆

Michelle Wolf werd bekend door haar spraakmakende optreden op het White House Correspondents’ Dinner in 2018, waar zij stevig tekeer ging tegen de afwezige president Trump en zijn toenmalige perschef Sarah Huckabee Sanders. Haar grappen werden vulgair genoemd, en inderdaad zit haar nieuwste theatershow Joke Show vol met stevige, plastisch beschreven grappen over menstruatie, verkrachting, piemels en abortus. Maar bij Michelle Wolf werkt het, omdat het allemaal zo scherp en goed geschreven is, een kwaliteit die ze ontwikkelde bij de latenightshows van Seth Meyers en Trevor Noah. Haar slimme show gaat over feminisme en gelijkheid tussen man en vrouw, maar de invalshoek is steeds net even anders dan je zou verwachten. ‘Als mannen ongesteld zouden worden, weet ik zeker dat ze daar heel luidruchtig over gaan doen. Ze zouden gaan opscheppen over wat een sterke stroom ze wel niet hebben.’

Ronny Chieng – Asian comedian destroys America! ★★★★☆

De 34-jarige komiek Ronny Chieng komt uit Maleisië en verhuisde in 2015 naar de VS om het te gaan maken in droomstad New York, de stad waar je acht keer per avond kunt optreden. De eerste stap naar de roem werd gezet toen hij correspondent werd in The Daily Show met Trevor Noah. In zijn soloshow geeft de strak in het pak gestoken Chieng een verfrissende, interessante blik van een buitenstaander op Amerika. Over de strijd tussen wit en zwart Amerika observeert hij: ‘We hebben meer Aziaten nodig. Zij zijn de perfecte, objectieve scheidsrechters.’ Ook pleit hij voor een president van Aziatische afkomst in het Witte Huis. ‘Aziaten in de regering werken gewoon de lijst af en repareren de dingen die kapot zijn. Zonder agenda, maar gebaseerd op pure logica. Wij willen gewoon dat de dingen werken.’ Ook bevat de voorstelling een fraaie liefdesverklaring aan New York City, de ‘enige stad waar mensen het gevecht aangaan met de sluitende metrodeuren, en nog winnen ook.’

Taylor Tomlinson – Quarter-Life Crisis ★★★☆☆

Een van de jongste komieken met een eigen Netflix-show is de 25-jarige Taylor Tomlinson, die zich in Quarter-Life Crisis op een originele, nuchtere manier richt op de vraagstukken die haar millennialgeneratie bezighouden. De vroegwijze Tomlinson groeide op in een streng-Christelijk gezin, waarin seks voor het huwelijk niet de bedoeling was. Hierdoor heeft ze zo haar eigen kijk op mede-twintigers die zich enkel richten op feesten en casual sexNiet dat Tomlinson nu zo keurig is, want ze heeft behoorlijk pittige humor. Ze vertelt hoe ze haar verloving afbrak en zo in de positie belandde die zij omschrijft als: ‘Ik ben 25, ik wil niet feesten, ik wil geen onenightstands, maar ik ben er nog niet klaar voor om te trouwen. Wat is er voor mij nog om te doen? Juist, commentaar leveren op andere mensen.’ Wat dat laatste betreft is ze op haar plek op het podium, waar ze aangenaam fel afgeeft op onder meer de twintigers die met groot gebaar bekend maken dat ze een ‘social media-pauze’ inlassen. ‘Waarom moet dat op Facebook?’

John Mulaney & The Sack Lunch Bunch ★★★★★

Er staat veel stand-up comedy van de veelzijdige John Mulaney (37) op Netflix, maar voor zijn recente special koos hij een heel andere vorm: de kindertelevisie zoals hij die kent uit zijn jeugd. In de introductie van John Mulaney & The Sack Lunch Bunch legt Mulaney het concept uit, omringd door een groep kinderen in een Sesamstraat-achtig decor. ‘Ik vind de kindertelevisie van nu maar niks, maar vroeger vond ik het juist geweldig. Daarom wilde ik iets maken in die oude stijl.’ Een schattig meisje met grote bril op de neus en roze strikje in het haar vraagt bijdehand: ‘Is dat ironisch bedoeld?’ ‘Dat zien we achteraf wel,’ antwoordt Mulaney droog. 

Wat volgt is een kleurrijke collectie sketches en liedjes. Kinderen vertellen over hun angsten, ze bezingen het hoogbejaarde nieuwe vriendje van hun oma of recenseren in een testpanel de animatiefilm Bamboo 2: Bamboozled, over Kimmy de Koala die haar ‘mojo’ zoekt. Er zijn gastoptredens van onder anderen muzikant David Byrne en acteur Jake Gyllenhaal, die zich volledig uitleeft in de rol van de excentrieke muziekleraar Mr. Music. Het leidt tot een bijzonder uur televisie, uiterst genietbaar en opbeurend voor nostalgisch ingestelde volwassenen.  

Eva Crutzen

Promenade-ster Eva Crutzen bewerkte haar theaterprogramma Opslaan als tot een driedelige komedieserie, terug te kijken op NPO Start. Ze heeft een geweldig oog ‘voor mensen die blijven lachen en doen alsof het leven lekker loopt, terwijl alles is vastgelopen’, viel tv-recensent Emma Curvers op. ‘Crutzen vertelt je wat je kunt doen als je wereld instort en je moederbord rookt: ‘In tijden van crisis zijn twee dingen superbelangrijk: 1. De schijn ophouden. 2. Lekker douchen.’’

Lees verder

De Volkskrant zat met cabaretduo Rundfunk in de auto naar Theaters Tilburg toen Yannick van de Velde en Tom van Kalmthout hoorden dat hun tournee werd opgeschort. Geen voorstelling in Tilburg dus, die avond, maar een diner in een sterrenrestaurant. Want eten en theater hebben veel gemeen.

Door de maatregelen ter sociale onthouding gaan voorstellingen waaraan jarenlang is gewerkt en waar soms honderden mensen bij betrokken zijn plotseling niet door. Zes gedupeerden vertellen over de gevolgen van geschrapte voorstellingen.

Meer over