Uitgelicht

Het ‘lelijkste gebouw’ van Amsterdam moet een pareltje worden

De glazen toren wordt ontmanteld. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
De glazen toren wordt ontmanteld.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Het hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank in Amsterdam wordt voor 200 miljoen euro gerenoveerd. Fotograaf Raymond Rutting ging als eerste kijken.

De Nederlandsche Bank in Amsterdam was lang een gesloten bolwerk van monetair economen en toezichthouders die hun onzichtbare werk verrichten in – volgens veel Amsterdammers – het lelijkste gebouw van de hoofdstad. Dat ook nog eens op een plein staat waar ooit het geliefde Volkspaleis van glas en staal heeft gestaan. Met een rigoureuze verbouwing, die 200 miljoen euro kost, wil de Bank deze centrale plek weer teruggeven aan de stad. Waar bewoners even kunnen uitrusten in het groen of van kunst kunnen genieten op de openbare binnenplaats.

Sloopwerkzaamheden op het dak. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Sloopwerkzaamheden op het dak.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
De glazen toren wordt ontmanteld. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
De glazen toren wordt ontmanteld.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Het modernistische hoofdgebouw uit 1968 mag blijven staan, want volgens kenners een fraai voorbeeld van het Nieuwe Bouwen; maar later toegevoegde hekwerken en vooral de glazen toren uit de jaren negentig mogen weg. Volkskrant-fotograaf Raymond Rutting nam als eerste een kijkje bij sloopwerkzaamheden die urban mining worden genoemd: betonnen vloeren, trappen en geveldelen worden voorzichtig verwijderd, etage voor etage, en per elektrische boot richting Amsterdam-Noord vervoerd. Daar verandert de glimmende toren uiteindelijk in laagbouwpaviljoens van een sociaal-maatschappelijke instelling.

De kolossale kluis in de kelder, waar 14 duizend baren goud lagen, verandert straks in een theatraal in goud gespoten openbare ruimte. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
De kolossale kluis in de kelder, waar 14 duizend baren goud lagen, verandert straks in een theatraal in goud gespoten openbare ruimte.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

In de kelder van het gebouw bewaarde de Bank eenderde van de Nederlandse goudvoorraad: 14 duizend baren à 12,5 kilogram. Daar mag defensie op gaan passen. De rest van het goud ligt in Amerika (New York), Engeland en Canada. De kolossale kluis verandert in een theatrale, goud gespoten, openbare ruimte. Architect Francine Houben van bureau Mecanoo, die ook de Public Library in New York en het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam verbouwt, heeft ervaring met semi-publieke gebouwen.

Houben verplaatst de ingang van de bank richting de stad, maakt van de binnenplaats – waar ooit geldwagens parkeerden – een soort kloostertuin, waar bezoekers een deel van de omvangrijke kunstcollectie van de Bank kunnen bewonderen, en aan de waterkant komt een publieke kade waar je kunt zitten. Het omliggende Frederiksplein verandert de gemeente in een Frederikspark. De hele transformatie moet eind 2023 klaar zijn.

null Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant