Zzzzzzzzzzzz

Winston Churchill deed het, Thomas Edison deed het, Bill Clinton doet het...

Van onze verslaggever

Geert-Jan Bogaerts

AMSTERDAM

Bazen doen het ook wel eens, de meeste loonslaven daarentegen niet. Om een heel simpele reden: bazen hebben vaak een kamer apart en dus de ruimte om het ongestoord en ongezien te kunnen doen. Wie het echter doet in een kantoortuin met twintig collega's om zich heen, kan rekenen op hoon, zeker als er ook nog bij gesnurkt wordt.

Het middagslaapje is een taboe.

Zelfs personeelsmanager H. Wieland van beddenfabrikant Dico in Uden, toch een belanghebbende partij bij uitstek, zegt nooit last te hebben van zware oogleden, ook niet vlak na de lunch. Terwijl uit Amerikaans onderzoek, dat gisteren is gepubliceerd, toch blijkt dat ieder mens twee 'dalmomenten' kent in zijn bioritme, twee momenten waarop de behoefte aan slaap het grootst is: midden in de nacht, en midden op de dag, zo'n twaalf uur na elkaar. 'Niet alles wat in Amerika gemeengoed is, komt hiernaartoe overwaaien', zegt Wieland.

William Anthony, psycholoog aan de universiteit van Boston, heeft een boekje geschreven, The art of napping (De kunst van het dutten) getiteld. Anthony wil het taboe te lijf. 'Onze cultuur is gebaseerd op het misverstand dat productiviteit en dutten elkaar uitsluiten', schrijft hij. 'Als gevolg daarvan hebben wij in onze maatschappij te maken met mensen die stiekem dutten en mensen die het dutters onmogelijk maken uit te komen voor hun gewoonte.'

In de VS zijn al zakenlieden te vinden die het nappen in werktijd willen stimuleren: Craig Yarde uit Connecticut, bijvoorbeeld, wil in zijn nieuwe onderneming, waar 220 mensen werken, een speciale rustruimte inrichten waar zijn werknemers dag en nacht terechtkunnen voor een dutje. Geen overbodige faciliteit, vindt hij, voor een magazijn dat zijn distributiefunctie 24 uur per dag dient te vervullen.

'Ik ken geen bedrijven die zoiets in Nederland overwegen', zegt Wieland van Dico. 'Maar als ze dat zouden willen, zouden wij ze best kunnen beleveren met bedden op maat, of opklapbedden of zo.' Bij de beddenfabrikant zelf is zoiets niet nodig, denkt Wieland. 'Veel mensen die bij ons werken, wonen vlak in de buurt. Die eten tussen de middag thuis en dan zullen er best mensen zijn die naderhand even een slaapje doen.'

Dokter A. de Weerd van het Haagse Slaapcentrum, gevestigd in het Westeinde Ziekenhuis, betwijfelt of een regelmatig middagdutje de productiviteit werkelijk ten goede komt. 'Het fenomeen van de middagdip is algemeen bekend, en daar heb ik ook wel eens last van. Je moet dan gewoon zo verstandig zijn die moeilijke beslissing of die saaie vergadering net niet op dat moment te plannen. Ga daar verstandig mee om; maak een ommetje of neem een extra kop koffie. Als je dat doet, is een middagdut echt niet nodig', zo luidt het advies van De Weerd.

'Als u rond de Middellandse Zee woont, heet het siësta', zo vervolgt hij zijn college, 'en dan bent u opeens razend enthousiast. In die cultuur past het voortreffelijk; daar ligt tussen een en half vier gewoon alles stil. Maar dat past ook bij het compleet andere levensritme. Dat kennen wij hier niet. En als je van negen tot vijf werkt, heb je dat helemaal niet nodig.'

Volgens weer ander Amerikaans onderzoek sliepen de meeste mensen vóór de uitvinding van het elektrisch licht gemiddeld tien uur per nacht. Zet dat af tegen de slaapgewoonten van de gemiddelde geïndustrialiseerde medeburger (7,1 uur) en de verspreidingsgraad van de zware oogleden in moderne tijden is daarmee verklaard, volgens slaapprofessor James Maas van Cornell Universiteit.

Maas beweert het tegenovergestelde als De Weerd: 'Wie een week lang een uur minder slaapt per etmaal, kan tot 25 procent minder productief worden. Zelf doe ik daarom altijd een middagdutje van twintig minuten', zegt hij.

'Wat is het verschil tussen een rookpauze en een dutpauze?', vraagt hij zich vervolgens af. 'Ze hoeven allebei niet langer dan een kwartier te duren.'

Een postbode weet uit eigen ervaring, zo vertelt hij, hoe hij 's middags wel eens een uur verloren nachtrust inhaalt. 'Maar als ik dat doe, ben ik de rest van de dag niets meer waard. Voor mij dus geen middagdutjes meer.'

Maar ja, Churchill, Clinton en Edison zijn nooit postbode geweest.

Meer over