columnpeter de waard

Zou het tekort aan klusjesmensen geen reden kunnen zijn de lts opnieuw op te richten?

null Beeld

Van de jongens in mijn lagereschoolklas van vijftig leerlingen stroomden de drie pientersten door naar het lyceum, ging één naar het kleinseminarie, een kwart naar de mulo en de rest – de meerderheid – naar de lts.

Zij waren voorbestemd timmerman, loodgieter of vrachtwagenchauffeur te worden of zouden later een vaste baan in een industrieel bedrijf krijgen zoals Hoogovens, nu Tata Steel. In 1992 ging de lts op in het vmbo. Dat leek goed uit te komen, want de industrie was inmiddels goeddeels weggevaagd. In plaats van blauwe overalls had Nederland behoefte aan witte boorden die bij de banken, verzekeraars en toeristenbureaus met een grote glimlach op het gezicht diensten verleenden. Boekhouders in plaats van bankwerkers. Mensen met een salaris in plaats van een loon. En die moesten een boek van Harry Mulisch hebben gelezen in plaats van met behulp van een waterpas een keuken te hebben gezet.

En nu klaagt iedereen steen en been dat er geen huisschilder, loodgieter of parketlegger meer is te vinden. ‘Ze nemen niet eens op’, klaagde iemand. ‘Ik had er wel een, maar die vroeg 150 euro voor een klusje van een half uur’, zei een ander boos. Als KPN gaten in de grond moet laten graven voor de aanleg van glasvezel worden daarvoor Oost-Europeanen ingeschakeld, maar voor het vervangen van een kraanleertje of het in de verf zetten van een dakkapel kan natuurlijk niet iemand in Kraków worden gebeld.

Vakmensen kan niet worden verweten dat ze een hoger tarief vragen nu er meer vraag is naar hun diensten dan er aanbod is. Nederland is nu eenmaal een markteconomie. Anders moet alle klusjesmensen worden verplicht als staatsambtenaar te gaan werken, waarna tijdens de algemene beschouwingen de minister de schuld kan krijgen dat het maanden duurt voordat een loodgieter de druppelende kraan repareert.

Er is in Nederland een ommezwaai nodig in het denken dat een hoger opleidingsniveau ook aangenamer werk en een hoger salaris inhoudt. Natuurlijk is er grote behoefte aan academisch gevormde werktuigbouwkundigen, ict’ers en scheikundigen. Er zijn gezien de tarieven die ze vragen – oplopend tot 500 euro per uur – ook nog veel juristen nodig, want procederen voor een schadeclaim is bon ton. Maar op meer archeologen, cultureel antropologen en letterkundigen zit de markt niet te wachten. Hr-functionarissen en en bestuurskundigen komen eveneens moeilijk aan het werk. En wat te denken van de journalistiek? Villamedia, de spreekbuis van de bond waar ik zelf al veertig jaar lid van ben, meldde dat er een recordaantal van 6.800 geregistreerde freelance-journalisten is, naast de tienduizenden die ongeregistreerd stukjes schrijven.

Het lijkt niet onlogisch dat als anderhalf jaar gewacht moet worden op een huisschilder en binnen één dag tien freelance-journalisten voor het maken van een persbericht zijn te krijgen, de eerste beter betaald krijgt.

Misschien kan de lts worden heropgericht.

Meer over