De KwestiePeter de Waard

Zit iemand te wachten op een crypto-euro?

Het goud van de nerds, zo worden cryptovaluta wel getypeerd. De slimbo’s van de Europese Centrale Bank (ECB) werpen zich ook op als alchemisten en kondigden vrijdag aan de lancering van een digitale of crypto-euro te onderzoeken. ‘We moeten meegaan in het digitale tijdperk’, riep ECB-president Christine Lagarde.

De Europese burger zal er niet op zitten te wachten. Die heeft nu al keuzestress met al die betaalmiddelen. Bij iedere kassa kan met de pin worden betaald. Of nog gemakkelijker contactloos. Er zijn betaalapps. En cash werkt meestal ook nog.

Thuis kan met Ideal, creditcard, Paypal of een andere betaaldienst worden afgerekend. En wie helemaal niet online wil, kan nog een ­girootje uitschrijven.

Lagarde is bang dat cryptomunten van buiten, zoals de bitcoin en Facebooks libra, het monetaire ­beleid van de centrale bank zouden doorkruisen. In werkelijkheid is de bitcoin bijna twaalf jaar na de introductie hoogstens een speeltje van speculanten, geen betaalmiddel.

De koers zwiept even hard op en neer als de kijkcijfers van Chantal Janzen. Libra – een zogenoemde ­stablecoin die aan een andere munt zou worden gekoppeld – had in de eerste helft van dit jaar al door Facebook moeten worden gelanceerd. Maar inmiddels is er zoveel verzet en tegenwerking dat het project dreigt te sneuvelen. Daarnaast, zo bleek deze week weer na een miljoenroof, zijn cryptovaluta een prooi voor hackers.

Niettemin denkt de ECB dat een digitale euro een uitkomst kan bieden bij rampen als een wereldwijde cyberaanval of een mondiale bankencrash. De crypto-euro is net als bankbiljetten een wettig betaal­middel dat zijn waarde houdt als banken omvallen.

Maar als de ECB niet wil dat elke Europeaan in Frankfurt een rekening opent ­– een even bizarre als omvangrijke logistieke operatie – zal een soort offlinebetaalsysteem moeten worden gecreëerd. En dan zullen de commerciële banken ­gewoon de taak krijgen de digitale euro’s op plastic of op een smartphonerekening te zetten.

Er zou nog iets voor digitale euro’s zijn te zeggen als de ECB ze zou willen introduceren als vervanging voor bankbiljetten en munten, zoals de Zweden ambiëren. Maar bij de ECB zal de digitale euro naast de chartale euro’s komen.

De ECB zou beter het Zweedse experiment kunnen afwachten. Zodra de kinderziektes eruit zijn, zou alsnog een digitaal betaalsysteem kunnen worden opgetuigd.

Maar met name onder druk van De Nederlandsche Bank, die graag een voortrekkersrol wil vervullen, gaat de ECB zelf het wiel uitvinden. Zo moet worden voorkomen dat mensen bij een negatieve rente al hun spaargeld in digitale euro’s gaan aanhouden. Hiermee zou de ECB bankruns kunnen veroorzaken en zelfs het hele financiële systeem opblazen, waardoor crises een ­selffulfilling prophecy worden.

Als het om alchemie gaat, span je gauw het paard achter de wagen.

Meer over