columnpeter de waard

Zijn de idealisten van Triodos nu aasgieren?

null Beeld
Peter de Waard

In naam en in doelstelling is het de meest idealistische bank van Nederland. Triodos is Grieks voor driewegbenadering: mensen en de planeet voor de winst. Doel is een samenleving te creëren waar kwaliteit van leven en menselijke waardigheid vooropstaan. Met de slogan ‘Volg je hart, gebruik je hoofd’ kreeg Triodos Bank in 2014 een Gouden Effie, de meest prestigieuze reclame- en marketingprijs. Sinds de kredietcrisis steeg het aantal rekeninghouders van de bank van 285 duizend naar 728 duizend. Zo gauw een van de grootbanken weer in opspraak kwam door een schandaal – witwasaffaire, rentefraude of bonussen na staatssteun – weken veel Nederlanders uit naar Triodos en vertrouwden hun spaargeld toe aan deze kleine en nette bank. Alleen kon de bank daar niet steeds meteen een duurzame bestemming voor vinden, zodat het tegen een negatieve rente bij de ECB moest worden geparkeerd. Triodos was daarom de eerste die de rente op spaarrekeningen op nul zette, zodat ze er niet mee werd overstelpt. Daar konden de klanten best mee leven.

Maar nu is het hommeles. Triodos ligt overhoop met een deel van haar geldschieters, de certificaathouders die in ruil voor een klein rendement de spectaculaire groei van de bank financierden. Zij zijn ook idealisten, maar vrezen dat de waarde van hun certificaten met 30 tot 45 procent zal dalen. Een deel van die certificaathouders, verenigd in de actiegroep Triodom, is zo over de rooie dat ze Triodos willen verkopen. De Volksbank, een staatsbank die met ASN ook een duurzame dochter heeft, zou een geschikte koper zijn.

Het is uitermate pijnlijk voor de nieuwe ceo Jeroen Rijpkema, die in mei Peter Blom als topman opvolgde. In plaats van in een gespreid bed blijkt hij in een wespennest te zijn beland, waarbij idealisten niet onderdoen voor de aasgieren van de financiële markt.

In het verleden was het voor certificaathouders altijd mogelijk om hun stukken aan de bank tegen de intrinsieke waarde (bezittingen minus schulden, gedeeld door aantal aandelen) te verkopen. Hiermee was het een veilige belegging. Maar toen begin 2020 de pandemie uitbrak en een hele groep wilde verkopen, zoals middenstanders die hun geld nu ergens anders voor nodig hadden of gepensioneerden die hun kinderen een jubelton wilden schenken, bleken er te weinig kopers te zijn. Deels heeft dat te maken met het feit dat er nu zo veel duurzaamheidsinitiatieven zijn, dat de groene concurrentie enorm is toegenomen. Daarnaast mag Triodos wettelijk niet meer dan 3 procent (36 miljoen euro) van zijn aandelenkapitaal van 1,2 miljard euro inzetten om verkopen te faciliteren.

Er zat niets anders op dan de handel stil te leggen. Rijpkema heeft nu een konijn uit de hoge hoed getoverd om de handel weer te hervatten: hij wil een eigen interne beurs creëren, waarbij de koers van de certificaten wordt bepaald door vraag en aanbod. Dit betekent dat de koers fors lager zal zijn dan de intrinsieke waarde.

En zo’n offer gaat zelfs een idealist te ver.

Meer over