Zeeuws Vlaanderen zal de Belgen met zwart geld missen

Vanaf vandaag is elke euro Belgisch spaargeld in Nederland te traceren voor de Belgische fiscus. Zeeuws-Vlaanderen vreest de aftocht van de zwartspaarder, die in Sluis de bloemetjes buiten kwam zetten....

‘Ooit stonden de Belgen rijen dik voor de banken van Sluis. Om hun couponnetjes in te leveren en zwart rente te trekken’, mijmert de Zeeuwse bankier en erotiekondernemer Gerard Cok. Die tijd is in zijn ogen voorbij. ‘Zeeuws Vlaanderen is nu een stuk minder aantrekkelijk voor de Belgen.’

Dat komt door de Spaarrichtlijn, die Nederlandse banken vanaf vandaag verplicht informatie over bankierende Belgen in Nederland aan de Belgische fiscus door te geven.

Voor de banken in Zeeuws Vlaanderen en voor de plaatselijke middenstand is de invoering van de Europese richtlijn de officiële bezegeling van een bescheiden ramp. Want na het inwisselen van de rentecouponnetjes vierden de Belgen feest in Zeeland. Restaurant, boetieks, seksshops en dure winkels tierden welig op de feeststemming van de Belgen.

Zoals in Oostburg, midden in het westelijke deel van Zeeuws Vlaanderen. Daar deed Frans de Milliano, eigenaar van restaurant De Eenhoorn, altijd vrijdagavond zijn restaurant op slot. In het weekeinde waren de banken dicht, en kon je in Oostburg een kanon afschieten. En bovendien: ‘Vrijdag puilden mijn zakken uit van het geld, allemaal in contanten’, vertelt de restauranthouder. ‘Nu blijf ik in het weekeinde open en run ik de zaak met veel minder personeel.’

Rond restaurant De Eenhoorn wordt duidelijk waarom het De Milliano minder voor de wind gaat. De Markt in Oostburg is bezaaid met enorme bankkantoren, die veel te groot zijn voor een stadje met vijfduizend inwoners. Veel bankfilialen staan leeg, of zijn opvallend rustig.

De regio was jarenlang een geliefde plek voor Belgische zwartspaarders. In de glanzende bankkantoren van ABN Amro, Fortis, en Rabobank kochten ze Nederlandse obligaties. Vervolgens kwamen ze jaarlijks terug om hun coupons (rentebewijzen) in te leveren, en tienduizenden guldens – en later euro’s – in bankbiljetten mee naar huis te nemen.

‘Vijf jaar terug werkten 450mensen bij de banken, vorig jaar waren dat er nog maar 265’, zegt Frans van den Hemel, manager Economische Ontwikkeling van de fusiegemeente Sluis (waar Oostburg en het dorp Sluis onder vallen). ‘Dat is veel in een gemeente met 25duizend inwoners.’

In België moet je 15 procent belasting betalen over rente-inkomsten, in Nederland niets. En dus waren de Belgische spaarders best bereid de 2procent commissie af te dragen die de banken in Zeeuws Vlaanderen vroegen. Vooral tegen het einde van het jaar staken de Belgen massaal de grens over om hun geld op te halen.

Belgen die vanaf vandaag hun coupons komen innen, worden geregistreerd. Hun gegevens worden doorgegeven aan de Belastingdienst. De fiscus speelt de informatie vervolgens door naar de Belgische collega’s.

‘Er liepen mensen met plastic tassen in de hand over straat, waarvan je zeker wist dat daar honderdduizenden euro’s in zaten’, zegt wethouder Rein Leentfaar van Sluis.

En dat geld moest rollen. ‘Ga er maar van uit dat 90procent van mijn omzet van de coupons afkomstig was’, stelt restauranthouder De Milliano. ‘En niet alleen wij profiteerden. Als de Belgen bij de bank waren geweest, kochten ze niet één koffiezetapparaat van vierhonderd gulden, maar meteen drie. Ook nog een voor de zoon en de dochter.’

In het dorp Sluis, tien kilometer ten westen van Oostburg, is duidelijk te zien waarmee de banken hun geld verdienen. ‘Contant geld voor uw coupons’, staat nog altijd groot op affiches achter de ramen van de vele bankkantoren.

Het banktoerisme heeft van Sluis een van de grootste toeristische trekpleisters van de regio gemaakt. Vijf miljoen Belgen maken jaarlijks de oversteek naar het Zeeuwse dorp. Ter vergelijking: vorig jaar bezochten 4 miljoen toeristen Amsterdam. Sluis (2300inwoners) heeft 150 winkels, veertig horecabedrijven en een financiële sector die in Zwitserland niet zou misstaan.

In het enorme Rabobank-kantoor (drie verdiepingen, achttien balies) hangen affiches die de voordelen van een Nederlandse hypotheek voor de Belgische huizenbezitter onderstrepen. ‘Je zit hier vlak bij Brugge, bij Gent, bij Knokke. Een rijke markt met veel koopkracht’, zegt Rabo-directeur Huub Haarlemmer.

Haarlemmer is door de Rabo-organisatie in Sluis geparachuteerd om de interne problemen (‘We hebben hier heel wat te bespreken’) uit de wereld te helpen, en om een oplossing te vinden voor de vertrekkende Belgen. ‘Eerst kwamen ze hun geld brengen; nu halen ze het weer op’, zegt hij. ‘We hebben genoeg te bieden. Nederlandse banken zijn goedkoper en vriendelijker voor de kleine man.’

Maar dat zal het banktoerisme niet op peil houden. ‘De typische zwartspaarder is een oudere Belg, die de overheid wantrouwt en het ontwijken van belastingen omarmt’, zegt Haarlemmer. ‘De jongere Belg begrijpt best dat in een moderne wereld geen plaats is voor stiekem couponnetjes inleveren vlak over de grens.’

Meer over