de kwestiePETER DE WAARD

Wordt het deal, no-deal of toch een verlenging?

‘Voetbal is een eenvoudig spelletje, 22 mannen ­j­agen 90 minuten op een bal en op het einde winnen de Duitsers.’ Het is een uitspraak van BBC-sportpresentator Gary Lineker. Een andere is: ‘Britten die voor de Brexit hebben gestemd zullen worden teleurgesteld. Voor het zover is zullen de meesten al dood zijn.’

Deadlines zijn arbitrair. In het Brexitproces zijn er al zoveel verlopen dat beter kan worden gesproken van tussenstanden. Donderdag was er opnieuw een decision day voor Brexit, zij het dat het formeel gaat om een handelsakkoord voor de post-Brexitperiode. Uiteraard kwam er niets uit.

Brexit is formeel sinds 31 januari van dit jaar een feit. Maar sinds die tijd verkeert Groot-Brittannië in een transitieperiode, waarbij het land als een soort EU-kolonie alle Brusselse regels moet eerbiedigen zonder dat het nog enige invloed daarop heeft. Johnson wil dat die transitieperiode op 31 december eindigt en heeft de kans om voor 30 juni uitstel tot 2023 aan te vragen, bewust laten lopen.

Dat betekent dat een nieuw handelsakkoord tussen de EU en Groot-Brittannië nodig is of dat anders op 1 januari ellenlange files met vrachtwagens voor Dover en Calais zullen ontstaan omdat elke punaise bij de douane moeten worden ingeklaard.

De deadline van het verdrag was eerst 1 oktober, omdat 400 pagina’s verdragstekst in 24 EU-talen moest worden omgezet en door het Britse parlement en dat van 27 EU-lidstaten moest worden geratificeerd.

Later werd dat 15 oktober. En nu is het weer half november. Maar de breekpunten zijn hetzelfde: EU-vissers moeten in Britse wateren hun netten kunnen blijven uitgooien, de Britten mogen niet via staatssub­sidies hun bedrijven bevoordelen en er mag geen smokkelroute op het Ierse eiland ontstaan waar de grens tussen Noord-Ierland en EU-lid ­Ierland open moet blijven.

Het zou gek zijn als de beide partijen het nu in drie weken wel eens worden. De deadline zou nog kunnen worden verschoven naar half december waarna alle parlementen van kerstreces moeten worden teruggeroepen en voor het blok worden gezet. Maar de kans op een no-deal-Brexit neemt elke dag toe.

Rationeel schiet vooral Groot-Brittannië zich hiermee in de voet. Het kost het land tussen de 2,5 en 5 procent van het bbp. En verder dreigt afscheiding van ‘noordelijk Groot-Brittannië’ dat zichzelf ook wel Schotland noemt.

Maar het woord ratio kent de Britse premier Boris Johnson niet. Tenslotte is 2,5 of 5 procent krimp klein bier nu zijn economie door ­corona al 20,5 procent is gekrompen. En de afscheiding van ‘noordelijk Groot-Brittannië’, ook bekend als Schotland, doet hem weinig. En hij gaat ervan uit dat na een no-deal op 1 januari weer verder wordt onderhandeld over een deal.

‘Onderhandelen is een simpel spelletje, 28 landen proberen het onderste uit de kan te halen en op het einde volgt altijd een verlenging’, zou Lineker zeggen.

Meer over