Nieuws

Woningbouw vertraagt voor eerst sinds jaren, terwijl tempo juist omhoog moet

Vorig jaar kwamen er bijna 75 duizend woningen bij op de krappe woningmarkt. Dit tempo moet omhoog om in de periode 2020-2030 tot de minimaal benodigde 845 duizend nieuwe huizen en appartementen te komen.

Bouw van nieuwe woningen bij Zaandam. Beeld Hollandse Hoogte
Bouw van nieuwe woningen bij Zaandam.Beeld Hollandse Hoogte

Nieuwbouw moet de grootste bijdrage leveren aan dit tienjarendoel, zoals geformuleerd in het recent gepubliceerde rapport Staat van de woningmarkt 2020. Maar die nieuwbouw stokte vorig jaar, blijkt uit de voorlopige woningcijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Onder meer aangescherpte Pfas-regelgeving en de stikstofcrisis bemoeilijkten bouwen op veel plaatsen nabij kwetsbare natuur. Maar dat de aanwas iets lager uitvalt, kan ook nog andere oorzaken hebben, denkt Carola de Groot, econoom huizenmarkt bij de Rabobank.

‘Een tekort aan bouwlocaties en bouwvakkers speelt vermoedelijk ook een rol’, zegt De Groot. ‘Wel zagen we in 2019, na het stikstofarrest van de Raad van State, dat het aantal bouwvergunningen sterk afnam. Maar dit werkt vooral door in 2021/2022.’

Strijd

Het is dus maar de vraag of de komende jaren de aanwas sneller zal groeien om de woningnood te verkleinen. De schaarse vrije grond in Nederland maakt het er niet gemakkelijker op. Tussen plannenmakers voor nieuwe natuur, duurzame energie, woningbouw en de bestaande landbouw is momenteel een hevige strijd gaande, bleek uit recent onderzoek van de Volkskrant.

Tussen 2000 en 2009 groeide de woningvoorraad door nieuwbouw nog jaarlijks met ruim 1 procent: gemiddeld zo’n 76 duizend nieuwbouwwoningen per jaar. Op het dieptepunt na de crisis in 2014 was dit 45 duizend. In de vijf jaren daarna groeide het aantal nieuwbouwwoningen steeds harder.

In 2020 is met 69,3 duizend nieuwbouwwoningen de vertraging ingezet. Trek van dat getal de sloop af en tel er de tot woning omgevormde bestaande gebouwen bij op, en het CBS komt op de bijna 75 duizend woningen die vorig jaar aan de markt zijn toegevoegd.

Topprioriteit

Minister Kajsa Ollongren is tevreden met de cijfers. Die weliswaar niet hoog genoeg zijn om de minimaal benodigde 845 duizend nieuwe woningen in 2030 te halen, maar wel in lijn zijn met het doel dat zij een paar jaar geleden al formuleerde: jaarlijks 75 duizend woningen erbij.

‘Samen met alle betrokken partijen hebben we gezorgd dat de bouw kon doorbouwen tijdens de coronacrisis’, reageert Ollongren. ‘Hierdoor is het gelukt om de bouwproductie in 2020 hoog te houden. Meer woningen bouwen blijft topprioriteit. Er zijn nog steeds veel meer betaalbare woningen nodig en starters moeten meer kansen krijgen op de woningmarkt.’

In Zuid- en Noord-Holland, waar de woningnood het hoogst is, werd vorig jaar het meest gebouwd, in Drenthe en Zeeland het minst. Procentueel steeg de woningvoorraad het meest in Flevoland en het minst in Limburg. Het CBS verwacht dat dit jaar de grens van 8 miljoen woningen wordt gepasseerd.

Mocht het de komende jaren lukken het bouwtempo op te schroeven in lijn met het streven van 845 duizend extra woningen in tien jaar, dan nog zou het woningtekort in 2030 naar verwachting niet zijn verdwenen. Dit komt onder meer doordat de bevolking sneller groeit dan gedacht en de prognose is dat dit de komende jaren zo zal blijven.

Meer lezen:

Nog 845 duizend nieuwbouwhuizen te gaan, maar zelfs dat is niet genoeg

In het Friese Mantgum wordt heftig strijd geleverd over anderhalve hectare weiland. De kwestie luidt: huizen of koeien? ‘Ik vrees voor oorlog in elk dorp, net als hier.’

Meer over