Winkels Rusland raken leeg als in Sovjet-tijd

Voor het eerst sinds het begin van de economische hervormingen in Rusland beginnen de winkels weer leeg te raken. In tal van winkels zijn alle voorraden rijst, meel, macaroni en andere houdbare produkten opgekocht door angstige burgers, die vrezen dat de prijzen nog verder zullen oplopen of dat de import...

BERT LANTING

Van onze verslaggever

Bert Lanting

MOSKOU

Het hamsteren, dat vorige week heel voorzichtig begon, begint langzamerhand de vorm aan te nemen van een stormloop op de winkels. In Moskouse supermarkten was dit weekeinde te zien hoe mensen hun karretjes vollaadden met pakken zout, spijsolie, zeep, wasmiddelen en dierenvoer in afwachting van magere tijden.

Alleen de duurdere winkels zijn nog goed bevoorraad; in de gewone winkels moet het personeel nu al vaak 'nee' verkopen aan de klanten. Steeds meer winkels sluiten de deuren, omdat ze de prijsstijgingen niet kunnen bijhouden.

De lege schappen roepen herinneringen op aan de situatie in de nadagen van het Sovjet-bewind, toen er bijna niets meer te krijgen was in de winkels.

Opvallend was dat de Russische vice-premier Fjodorov dit weekeinde pleitte voor herinvoering van de dollar in het betalingsverkeer naast de roebel, die met de dag steeds meer van zijn waarde verliest.

Dat zou een terugkeer betekenen naar de situatie in 1992 en 1993, toen Rusland geteisterd werd door hyperinflatie en de regering het gebruik van de Amerikaanse munt toestond. Sindsdien mogen de Russische winkels geen dollars meer aannemen.

Volgens Fjodorov is de maatregel nodig om de miljarden dollars die de Russische burgers onder hun matrassen hebben verstopt, in omloop te brengen. Geschat wordt dat het om een bedrag van zo'n veertig miljard dollar gaat.

'We moeten erkennen dat er een tweede geldvoorraad in ons land is in de vorm van dollars, marken en Franse franken', zei Fjodorov.

De crisis begint ook steeds meer voelbaar te worden in de rest van het land. Ook daar verdwijnen steeds meer produkten in snel tempo uit de winkels, ondanks de sterk verhoogde prijzen.

Waarnemend premier Tsjernomyrdin waarschuwde gisteren op de televisie voor chaos als het land nog langer zonder een regering blijft zitten. Volgens hem zou daarvan misbruik gemaakt kunnen worden door een man die 'op een wit paard het Kremlin binnenrijdt'.

Tsjernomyrdin, die al vijf jaar premier is geweest, werd twee weken geleden door president Jeltsin teruggehaald na het ontslag van de regering-Kirijenko. Maar het parlement, waarin de linkse partijen een flinke stem hebben, weigert zijn benoeming goed te keuren.

Tsjernomyrdin vergeleek de situatie met die van een schip dat in een storm terecht gekomen is, maar waarvan de bemanning rustig zit te overleggen wie er kapitein moet worden. Volgens hem is communistenleider Zjoeganov er de hoofdschuldige van dat Rusland nog geen regering heeft. 'Laten we ophouden. We kunnen de problemen oplossen', zei hij.

De Doema, de Russische Tweede Kamer, moet morgen voor de tweede keer over de benoeming van Tsjernomyrdin stemmen, maar de communisten en hun linkse bondgenoten hebben al laten weten dat zij opnieuw tegen hem zullen stemmen.

Tsjernomyrdins positie werd gisteren verzwakt doordat de populaire Moskouse burgemeester Loezjkov, die als een van de alternatieve kandidaten voor het premierschap wordt genoemd, zich tegen zijn benoeming keerde. Loezjkov betichtte hem ervan dat hij geen economisch programma heeft. Hij zei meer te zien in de voorstellen van de liberale econoom en politicus Javlinski.

Loezjkov is een van de kandidaten die op het lijstje van de oppositie figureren. De communisten hebben ook minister van Buitenlandse Zaken Primakov en de voormalige directeur van de Centrale Bank, Gerasjtsjenko, als mogelijke kandidaten voorgesteld.

Volgens een opiniepeiling van de Russiche televisie is 66 procent van de Russen voor vervroegd aftreden van president Jeltsin, maar Tsjernomyrdin zei dat daarvan gen sprake kan zijn. 'Gelukkig is Jeltsin geen Nicolaas II', zei hij in een verwijzing naar de laatste Russische tsaar, die in 1917 afstand deed van de troon.

Pagina 7: Commentaar

Meer over