Reportage

Winkelen op afspraak: gewoon een beetje rondsnuffelen is er niet bij in de kringloopwinkel

Na ruim 2,5 maand op het coronaslot gaan woensdag de winkels weer open, zij het op afspraak. De kringloopwinkels zijn blij, maar zetten die tijdslots wel zoden aan de dijk?

Kringloopwinkels waren vanwege de coronamaatregelen lang dicht, terwijl nieuwe spullen wel werden aangeleverd. Daardoor blijven kringloopwinkels met grote voorraden zitten. Beeld Marcel van den Bergh
Kringloopwinkels waren vanwege de coronamaatregelen lang dicht, terwijl nieuwe spullen wel werden aangeleverd. Daardoor blijven kringloopwinkels met grote voorraden zitten.Beeld Marcel van den Bergh

De tafels, stoelen en banken staan hoog opgestapeld in een grote ruimte van kringloopwinkel de Arm in Utrecht. Als je van onderaf iets zou wegpakken, stort de hele boel in, zo lijkt het. Aan de rand is een smal looppad vrijgehouden. ‘Normaal loop je overal tussendoor, maar we kunnen de meubels nergens meer kwijt’, zegt manager Hermien Rientjes.

Woensdag gaat de Arm, net als andere winkels in Nederland, na ruim 2,5 maand weer open, zij het op afspraak. De telefoon staat sinds vorige week roodgloeiend. ‘We spraken net iemand die euforisch was dat ze weer mocht komen winkelen’, zegt manager Rientjes. De klanten worden ‘op maat’ ingepland. ‘Een stel dat net verhuisd is en nog alle meubels nodig heeft, geven we een uur.’

De winkel is nu in vieren opgedeeld. Zo kunnen er 16 klanten per uur worden ontvangen. ‘We willen echt weten waarvoor iemand komt’, zegt Rientjes, ‘want voor snuffelaars is geen ruimte.’ En wat als iemand een bank zoekt en ze zitten allemaal niet lekker? ‘Natuurlijk is de klant dan niet verplicht iets te kopen.’

Voor de laatste lockdown liep het storm bij de kringloopwinkels. Door de corona-opruimdrift kwam er veel binnen, en de doorloopsnelheid was hoog. Maar nu hebben de winkels het zwaar, aldus Branchevereniging Kringloopbedrijven Nederland (BKN). Er komen nog wel spullen binnen, maar er ging tot vandaag niets meer uit.

Geen grote reserves

Afgelopen maand deed de vereniging, waarbij 215 grote kringloopwinkels zijn aangesloten, een beroep op premier Rutte. De deuren moeten weer open, schreef de vereniging. Want de financiële situatie wordt met de dag nijpender. ‘De winkels zijn allemaal stichtingen, ze mogen meestal geen grote reserves hebben. Dus wat ze hadden, is op’, zegt BKN-directeur Leonie Reinders.

Kringloopwinkels vormen volgens haar een belangrijke schakel in de duurzame afvalverwerking van gemeenten. ‘Daarnaast zijn het bijna allemaal sociale werkplaatsen’, benadrukt Reinders. ‘Voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt is een dagritme heel belangrijk.’ En juist die mensen worden volgens haar afgebeld, omdat er te weinig werk is en de bedrijven liever de vaste krachten aan het werk houden.

Volgens Reinders zet het winkelen op afspraak financieel geen zoden aan de dijk. De meeste winkels kiezen voor tijdslots van minimaal een half uur. ‘Dat zijn dus vier klanten per uur. Normaal komen er in alle kringlopen bij elkaar evenveel klanten als in de Ikea’s, dus dit is heel weinig. En dat terwijl de winkels van groot belang zijn.’ De BKN-directeur had gehoopt op een systeem gebaseerd op de vierkante meters.

In de Arm in Utrecht ging het werk voor iedereen door ondanks de sluiting. Vooral meubels komen veel binnen. Te veel eigenlijk, volgens manager Rientjes. ‘Voor kleding en boeken is nog meer dan genoeg ruimte.’ Eigenlijk kwam er bij de Arm in de lockdown alleen maar meer werk bij: er werd een ‘upcycle’-werkplaats geopend, in samenwerking met hulporganisaties. Dak- en thuislozen knappen oude, kapotte meubels op en geven ze een fel kleurtje.

Medewerkers van een kringloopwinkel sorteren kleding. Beeld Marcel van den Bergh
Medewerkers van een kringloopwinkel sorteren kleding.Beeld Marcel van den Bergh

Arbeidstijdverkorting

Ook bij kringloop De Lokatie in Amsterdam is bijna iedereen aan het werk gebleven. Door arbeidstijdverkorting heeft directeur Menno Hoekstra de 50 werknemers plus de dagbesteders aan het werk gehouden. ‘We hebben genoeg te doen met de enorme voorraden. Inmiddels is onze gehuurde loods bijna vol.’ Alleen de vrijwilligers bleven thuis. ‘Nu we weer open kunnen, mogen ook zij weer aan het werk.’ De Lokatie organiseert online veilingen en heeft voor het 25ste jubileumjaar heeft iedere maand een thema. ‘Deze maand gaan we iets doen met upcycling.’

De Arm in Utrecht is inmiddels bijna klaar voor de heropening. ‘We hebben flink verbouwd en die muur daarachter is geverfd’, zegt Rientjes. Er moet alleen nog worden opgeruimd en schoongemaakt. Dat ziet er uit als een flinke klus. ‘Het gaat zeker lukken. We doen dit al veertig jaar.’

Meer over