Analyse

Wie neemt wie over?

De consolidatie in de bierwereld is razendsnel gegaan: middelgrote spelers zijn er vrijwel niet meer. Nu heeft de Amerikaanse bierbrouwer Anheuser-Busch InBev (AB InBev) zijn overgebleven concurrent, het Zuid-Afrikaans-Amerikaanse SABMiller overgenomen. Lees hier de analyse van de biermarkt die Gerard Reijn onlangs schreef.

Beeld .

In 1998 bestond de topdrie van bierbrouwers uit het Amerikaanse Anheuser-Busch (inmiddels AB Inbev), Heineken en het Britse Miller (nu SABMiller). Samen brouwden ze 247 miljoen hectoliter bier, 20 procent van de wereldmarkt.

Na reeksen van overnames zijn twee brouwers, AB Inbev en SABMiller, nu al goed voor 40 procent van de wereldmarkt. En als de volgende stap wordt gezet en AB Inbev SABMiller overneemt, zal dat marktaandeel dus in één hand komen.

De voorlaatste consolidatieronde in het bier vond enkele jaren geleden plaats. De grote Mexicaanse bierbrouwer Femsa werd door Heineken ingelijfd (2010), AB Inbev kocht Corona (2012). Heineken sloeg ook nog een grote slag met de overname van Asia Pacific Breweries (2012).

Daarmee lijkt het reservoir aan middelgrote brouwconcerns op. De groten moeten nu elkaar opvreten. De voortekenen voor de naderende overname van SABMiller door AB Inbev waren er al een jaar geleden. SABMiller had op kousevoeten Charlene Heineken benaderd, de vrouw die dankzij een ingenieuze financiële constructie het Heinekenconcern nog steeds volledig beheerst.

Verzwolgen

Het Brits-Zuid-Afrikaanse concern wilde wel praten over een overname. Want, zo stelde SABMiller, anders dreigde Heineken te worden verzwolgen door die andere grote engerd: AB Inbev. Heineken toonde zich niet onder de indruk. Ze gooide de toenaderingspoging van SABMiller meteen in de openbaarheid, met een krachtige afwijzing erbij.

Toen al was voor brouwerijwatchers duidelijk dat SABMiller helemaal niet bevreesd was voor het welzijn van Heineken. In het hoofdkwartier in Londen heerste slechts één angst: straks komt AB Inbev achter ons aan. De toenadering tot Heineken was niet anders dan een vlucht vooruit. Een kansloze, maar andere mogelijkheden waren er niet voor SABMiller. De andere vluchtroute, via het Deense Carlsberg, is via een stichting minstens net zo dichtgetimmerd als Heineken: onneembaar.

Dus staat SABMiller nu alleen in de ring met AB Inbev. De bookmakers zetten hun geld op AB Inbev. Om preciezer te zijn: op Jorge Paolo Lemann. Deze Braziliaan is een van de grote financiële wizzards van deze tijd. Niet alleen stampte hij in vijftien jaar vrijwel eigenhandig AB Inbev uit de Braziliaanse en Belgische grond, maar ook de investeringsmaatschappij 3G. Met 3G ontfermde hij zich over Burger King en Heinz.

Zijn recept: rigoureus bezuinigen, knalhard integreren. Bij AB Inbev is het resultaat te zien. In de vijf jaar van zijn bestaan (vanaf 2009) verdubbelde er de winst. Die van Heineken steeg slechts ruim 40 procent, die van SABMiller 60 procent.

Synergie

'Ze slagen er heel goed in de synergie te realiseren na een overname', zegt analist Robert-Jan Vos van ABN Amro. 'Na elke fusie rapporteren ze dat de synergie weer groter was dan ze zelf hadden voorspeld.'

Dat de consolidatie in de bierindustrie zo snel verliep, komt doordat de voordelen van schaal er heel groot zijn, zegt Karel Zoete van Rabo Securities. Dat begint al bij de inkoop van grondstoffen. Maar vooral door het merkenspel kunnen overnames buitengewoon lucratief zijn. Wereldwijde merken zijn veel winstgevender dan lokale, maar het kan lastig zijn om zo'n wereldmerk in een bepaalde markt te laten groeien. 'Neem Corona', zegt Zoete. 'Dat merk had in Nederland altijd maar een marktaandeel van 1 procent. In veel andere landen was het ook maar een klein premiummerk. Maar sinds Corona is overgenomen door AB Inbev, groeit het buiten Mexico en de Verenigde Staten met 70 procent per jaar.'

De nieuwe eigenaar AB Inbev heeft veel meer mogelijkheden om Corona te distribueren, via winkels en cafés, en dus groeit het merk als kool. 'Met als gevolg dat AB Inbev weer winstgevender wordt', zegt Zoete. Weer meer geld dus. En dat moet weer geïnvesteerd worden.

Dat schaalvoordeel is duidelijk te zien in de financiële cijfers. AB Inbev en SABMiller produceren samen 40 procent van al het bier in de wereld. 'Maar ze produceren samen minstens 60 procent van alle winst, zegt Zoete.

Problemen

Heineken kan na een eventuele inlijving van SABMiller dus problemen verwachten. In markten waar Heineken nu nog lekker verdient aan zijn eigen premiummerk, Heineken dus, kan de concurrentie van de nieuwe reus flink aanzwellen. In Afrikaanse markten, waar Heineken nu vaak de enige is met een premiummerk, kan het plotseling Corona en Stella Artois tegenkomen.

In China zou AB Inbev een marktaandeel van 40 procent krijgen; dat lijkt onaanvaardbaar voor de Chinezen. Ook in de VS zouden onderdelen verkocht moeten worden. Maar volgens krediettaxateur Fitch zou AB Inbev 'slechts in beperkte mate' belangen hoeven af te stoten. Daar staat tegenover, stelt Fitch, dat het concern na een geslaagde overval op SABMiller 'te maken krijgen met hoge groei en winstgevende markten'.

Als er brokstukken van de fuserende reuzen afvallen, zou dat een kans voor Heineken kunnen bieden. Het is de vraag of Heineken zich wel grote overnames kan permitteren. Het concern kan geen grote aandelenemissie doen, tenzij de familie Heineken accepteert dat het de absolute greep op het concern kwijt raakt.

Tot nu toe is dat een prijs die de familie niet wil betalen.

Meer over