Wellink: economische neergang komt eraan

De Nederlandse economie bevindt zich op een ‘omslagpunt’, aldus Nout Wellink, president van De Nederlandsche Bank (DNB). Hij verwacht dat de kredietcrisis en de malaise in de Amerikaanse economie de groei van de open Nederlandse economie zullen drukken....

Wellink waarschuwt opnieuw voor grote loonstijgingen die het gevolg kunnen zijn van de toegenomen actiebereidheid onder werknemers. Te sterk stijgende lonen zijn volgens Wellink het ‘recept voor toenemende werkloosheid’. In het DNB-jaarverslag wijst hij als afschrikwekkend voorbeeld op een recente metaal-CAO in Duitsland waar een loonstijging van 5 procent werd overeengekomen.

Wellink vindt de roep om hogere lonen wel begrijpelijk. De werknemers zien hun koopkracht afnemen door de stijgende prijzen in de winkels. Daarnaast blijven de topinkomens van de bestuurders van grote bedrijven maar door stijgen; vorig jaar met 23 procent, zo becijferde de Volkskrant onlangs. Wellink ergert zich aan deze inkomensstijgingen. Zijn eigen salaris (390 duizend euro per jaar) gaat al jaren niet meer omhoog. Meer dan druk uitoefenen op de grote bedrijven, kan hij niet doen.

Voor werknemers is het bij dit soort inkomensverbeteringen logisch te denken dat ook zij recht hebben om te profiteren. Deze redenering is volgens Wellink echter ‘niet bruikbaar’. ‘Je kunt niet zeggen dat werkloosheid ons ineens niets meer kan schelen omdat een kleine groep meer krijgt’, stelt de bankpresident. Wanneer de lonen stijgen, prijst Nederland zich uit de markt en volgt werkloosheid. ‘Basiseconomie’, aldus Wellink.

De hoge inflatie in Nederland en Europa plaatst de centrale banken voor een dilemma. Vanwege de afzwakkende economische groei zou de rente omlaag moeten, maar vanwege de stijgende prijzen is dat niet mogelijk.

‘Het constant houden van de prijzen is de beste bijdrage die een centrale bank aan de economische groei kan leveren’, aldus Wellink. Hij waarschuwt dat de prijzen al een tijdje sterker stijgen dan de Europese Centrale Bank acceptabel acht. De Europese inflatie liep in maart op naar 3,5 procent, terwijl de ECB mikt op een jaarlijkse inflatie van 2 procent.

De kredietcrisis op de financiële markten blijkt daarbij nog lang niet voorbij. ‘Banken hebben wereldwijd nu al 232 miljard euro afgeschreven. Sommigen geloven dat deze afwaarderingen zullen oplopen naar 400 tot 500 miljard. Dit gaat nog wel even zo door. Minstens nog een aantal kwartalen’, vermoedt Wellink.

Uit berekeningen van de centrale bank blijkt dat Nederlandse banken zo’n 40 procent van hun bedrijfsresultaat hebben verloren als gevolg van de kredietcrisis. Zo bezien zijn Nederlandse banken gemiddeld net zo zwaar getroffen als Britse of Franse banken. Amerikaanse, Duitse en vooral Zwitserse banken hebben het nog moeilijker, maar het gaat te ver om te zeggen dat Nederlandse banken niet geraakt zijn. De totale Nederlandse afschrijvingen belopen zo’n 7,5 miljard euro, aldus DNB.

Nederlandse pensioenfondsen verkeren ook in zwaar weer. ‘Een handvol pensioenfondsen’ is onder de grens van 105 procent beland, zei de nieuwe DNB-directeur Joanne Kellerman, sinds eind 2007 verantwoordelijk voor het pensioentoezicht.

Dit betekent dat deze fondsen binnen drie jaar orde op zaken moeten stellen, bijvoorbeeld door de premies te verhogen. De gemiddelde dekkingsgraad van Nederlandse pensioenfondsen daalde naar 125 procent. Dit is laag, maar nog ‘geen reden tot paniek’, aldus Kellermann.

Meer over