Wedloop bij bouw van nieuwe stroomcentrales

Net als Nuon, Essent en Eneco wil Electrabel nieuwe centrales bouwen. Maar de ruimte is beperkt en haast is geboden....

Van onze verslaggever Xander van Uffelen

Het wordt dringen op de Eerste Maasvlakte. In navolging van Eneco heeft energiebedrijf Electrabel maandag plannen gelanceerd voor de bouw van een nieuwe elektriciteitscentrale in het Rotterdamse havengebied. Nuon kan ook nog neerstrijken in het gebied. Het energiebedrijf heeft een stroomcentrale op de tekentafel liggen, die ergens langs de ‘Nederlandse kust’ moet komen. Eerder dit jaar maakte een consortium van Vopak en GTS bekend een installatie voor vloeibaar aardgas op de Maasvlakte te willen neerzetten. Eon ten slotte heeft een optie op een stuk grond in de haven, waar ruimte is voor een elektriciteitscentrale.

Met de plannen zou de stroomvoorziening in Nederland in een klap met circa 20 procent toenemen, van 20 duizend megawatt naar naar 24 duizend megawatt. Het dreigende tekort aan stroom zou daarmee voor de komende tien jaar zijn opgelost. Bovendien kan het extra aanbod leiden tot lagere prijzen voor elektriciteit.

‘Het is echter de vraag of alle stroomcentrales daadwerkelijk gebouwd gaan worden’, zegt adviseur Arnoud van der Slot van adviesbureau Roland Berger. ‘Het bekendmaken van plannen hoort bij een tactisch spel. Alle partijen hopen de ander de loef af te steken en hun plannen eerder te kunnen uitvoeren. Wie als tweede partij begint, zal immers opnieuw moeten berekenen of een investering zinvol is.’

Voor de bouw van nieuwe centrales is de ruimte in Nederland bovendien beperkt. Het terrein waarop het Duitse Eon op de Maasvlakte een optie heeft, is ook in trek bij andere partijen, vermoedt woordvoerder Hans Schoenmakers van Eon. ‘Vier bedrijven azen op de grond.’

‘Het wordt allemaal wel krap’, zegt woordvoerder Minco van Heezen van het Rotterdamse Havenbedrijf eufemistisch. De haven, die de grond op de Maasvlakte uitgeeft, onderhandelt met alle gegadigden, maar betwijfelt of alle partijen daadwerkelijk de finale investeringsbeslissing nemen.

Zo wil Electrabel op de Maasvlakte samenwerken met het Europees Massagoed-Overslagbedrijf. Maar het Belgische energiebedrijf heeft geen exclusieve overeenkomst, zegt woordvoerder Bert Broekhoven. ‘Het is goed mogelijk dat andere partijen hetzelfde stukje grond op het oog hebben.’

Er is nog een reden waarom alle plannen niet snel tot uitvoering zullen komen. Essent, Nuon en Eneco benadrukken dat de bouw van nieuwe centrales ook afhangt van het politieke besluit over opsplitsing van de energiebedrijven. Minister Brinkhorst wil de energiebedrijven opknippen in een publiek deel met de energienetwerken en een commercieel deel met de verkoop van energie. Als de bedrijven zijn opgeknipt, denken ze de bouw van nieuwe centrales minder snel te kunnen financieren.

‘Opgeknipte bedrijven moeten tegen hogere rente lenen, waardoor rekensommen anders uitvallen’, verklaart Van der Slot. ‘Belangrijker is dat de bedrijven na splitsing in de verkoop komen te staan. Een grote beslissing over een nieuwe centrale zal uitgesteld worden totdat de nieuwe eigenaar daarover mee kan beslissen.’

Volgens Van der Slot zullen de nieuwe investeringen het dreigende tekort aan stroomcentrales niet afwenden. Als alle nieuwe centrales worden gebouwd, zal niet in 2011 maar pas in 2015 een tekort dreigen aan elektriciteit, zo heeft Roland Berger op verzoek van de Volkskrant berekend. Als niet alle centrales worden gebouwd, zullen de stroomtekorten eerder optreden, stelt Van der Slot.

Broekhuizen van Electrabel beaamt deze analyse. Als onze nieuwe centrales tussen 2009 en 2012 daadwerkelijk gebouwd zijn, zullen andere centrales wegens veroudering weer uit gebruik zijn genomen. ‘Die nieuwe centrales zijn dus hard nodig om de uitval van productie te kunnen opvangen.’

Meer over