Wat wil het slachtoffer?

Zelfs Kok uitte zijn bezorgdheid: de Nederlander neemt te weinig risico. Ondernemers kiezen voor de markt van gemakkelijk geld en niet voor het risico van zelf ondernemen....

Roelf Stutterheim

Slachtoffers van geweld kunnen hun schade claimen bij de aansprakelijksheidsverzekering (AVP) van de dader. De uitspraak van de Hoge Raad uit 1998 werd vorige week plotseling actueel: kunnen de gevolgen van criminaliteit worden verzekerd? Ja, natuurlijk: diefstalverzekering.

Maar dat was de kwestie niet. Kan de dader van zinloos geweld zijn verplichting tot schadevergoeding verhalen op zijn AVP-verzekering?

Is eigen criminaliteit verzekerbaar? Ja, in het verkeer en bij fraude bijvoorbeeld. En ook elders zien we dat de gevolgen van bewust risicovol of onzorgvuldig gedrag zoals bij bodemverontreiniging, in de tabaksindustrie en in de intensieve varkensteelt, niet door de daders maar door de verzekeringen worden gedragen.

Maar bij de verkrachter wordt blijkbaar een grens bereikt. Welke grens? Slachtoffers wensen bij pech niet alleen schadevergoeding, maar ook nog genoegdoening. Zij wensen dat de dader lijdt, afziet, moeite moet doen, financieel wordt afgeknepen. Een punitief element in het privaatrecht? Helaas, daar is het privaatrecht in onze rechtsstaat niet voor gemaakt.

Hier is inderdaad een grens bereikt: in het privaatrecht bestaat niet voor alles wat ons overkomt genoegdoening, niet in geld en ook niet in psychologische zin. Onze manier van leven veroorzaakt massale risico's: autorijden, vliegverkeer, bio-industrie, alcohol, tabak, varkensmesten, criminaliteit. Dan is kale pech net zo onvermijdelijk als zure regen.

Meer over