AnalyseKOSTEN TOT 2050

Wat kost een halve eeuw klimaatbeleid?

Een weiland met zonnepanelen bij Emmeloord voor een klimaatvriendelijke vorm van energie. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Het klimaatbeleid heeft Nederland tot nu toe met weinig kosten opgezadeld. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zal al het klimaatbeleid dat werd vastgesteld voordat vorig jaar het Klimaatakkoord tot stand kwam, 52 miljard euro kosten.

Dat lijkt heel veel, maar het zijn de kosten over de complete eerste helft van deze eeuw, vijftig jaar dus. Per jaar zou het gemiddeld om nauwelijks meer dan een miljard euro gaan, en het PBL relativeert nog verder: 0,1 procent van het bbp.

Het is de zoveelste rekensom naar de kosten van klimaatbeleid, en met al die sommen moet je erg uitkijken: wat wordt er precies berekend? Het PBL-rapport van vrijdag heeft vooral betrekking op de kosten die het energieakkoord uit 2013 heeft opgeleverd. Daar was het PBL om gevraagd door de Tweede Kamer. Verder heeft het planbureau alle beleid meegenomen dat tussen 2000 en 2013 werd geformuleerd. Van die 52 miljard euro is ongeveer 20 miljard al uitgegeven, en 30 miljard zijn nog gevolgen van het beleid tot 2050.

Maar wat worden we hier wijzer van? Eigenlijk wil je gewoon weten: wat kost het hele klimaatbeleid nou? Wat moet het kosten om Nederland zo om te turnen dat we in het jaar 2050 voldoen aan de afspraken van Parijs?

Inwinning van bruinkool in Hambach. Het inwinnen staat al jaren onder druk van milieuactivisten, die stellen dat het slecht voor het klimaat is. Beeld AFP

Rekensom Baudet

Vorig jaar zette Thierry Baudet die vraag op de agenda. Hij beweerde dat het klimaatbeleid tot 2050 maar liefst 1000 miljard euro zou kosten, en een niet gepreciseerd aantal honderden miljarden meer.

Diverse media rekenden het na en kwamen op veel lagere bedragen. De Volkskrant kwam op ‘aantoonbare kosten’ van 47,5 miljard euro. Maar als voor elke post de hoogst denkbare uitkomst werd gekozen, zou het misschien wel 700 miljard kunnen worden. NRC Handelsblad kwam uit op een bedrag van 300 miljard euro.

Ook de officiële rekenaars rekenen keer op keer aan het klimaatbeleid, maar nooit het hele klimaatbeleid. Nooit over de hele periode tot 2050.

In 2017 rekende het PBL uit wat de kosten zouden zijn van de energietransitie in het jaar 2030. Daarbij gingen ze uit van een beleid dat in 2050 zou uitkomen op 95 procent minder broeikasgas, een bijna-klimaatneutrale economie dus. Dat zou ergens tussen de 3,5 en 5,5 miljard euro kosten, dat ene jaar 2030. Hoe hoog de kosten zouden zijn in 2050, berekenden ze niet.

Door droogte in Nieuw-Zeeland worden er landelijk maatregelen genomen om water te besparen. Beeld Getty Images

Kosten Klimaatakkoord

Het Centraal Planbureau rekende in november vorig jaar het Klimaatakkoord door. Dat was toen nog vers; na maanden vergaderen aan zijn ‘Klimaattafels’ had Ed Nijpels een akkoord bereikt, en dat werd omarmd door het kabinet. Het CPB kwam tot de conclusie dat het hele klimaatbeleid in het jaar 2030 3,9 miljard euro zou kosten.

Het PBL maakte een vergelijkbare rekensom, en kwam duidelijk goedkoper uit: het Klimaatakkoord zou in het jaar 2030 0,8 tot 1,7 miljard euro gaan kosten.

Het dichtst bij een totaalplaatje kwam het PBL, in 2017. Het bureau rekende uit wat het klimaatbeleid zou kosten in het jaar 2050, als de uitstoot van broeikasgas in dat jaar met 95 procent zou worden verminderd: ‘20 à 25 miljard euro’. Hoeveel het zou kosten elk van de jaren tot 2050, berekende het bureau niet. Maar een van de onderzoekers geeft toe dat dat wel te schatten is door te veronderstellen dat de kosten elk jaar in een gelijk tempo stijgen. Dan kom je uit op een totale kostenpost van ruw geschat 460 miljard euro, over de periode 2017 tot 2050.

Huizen werden beschermd door de brandweer tijdens de branden in Australië eind vorig jaar. Beeld REUTERS

Verdubbeling

Het PBL waarschuwde nog wel dat het door bepaalde keuzes veel duurder kon uitpakken: mocht Nederland afzien van het inzetten van biomassa én van het opbergen van CO2 in oude gasvelden (CCS), dan zouden de kosten in het jaar 2050 kunnen verdubbelen tot 50 miljard euro. En dan zouden de totale kosten over de hele periode ook kunnen verdubbelen.

Als we een beetje door de oogharen heen kijken, ligt er nu een antwoord op de vraag: wat kost nou zo’n klimaatbeleid? Het nieuwe beleid zal rond 460 miljard kosten, en sinds vandaag weten we dat het oude beleid rond de 20 miljard kostte. Voor 480 miljard euro zijn we tot 2050 klaar.

Tenzij we dus biomassa in de ban doen. En CO2 niet onder de grond willen stoppen.

Meer over