Voor meer dan een pakje peuken

Buitenlandse oliewerkers worden in Nigeria vaker ontvoerd. Maar dit keer zijn de daders politiek geïnspireerd. Ze eisen geld voor de lokale bevolking, die geen profijt trekt uit de oliewinning....

De vier buitenlandse medewerkers van Shell die vorige week inNigeria werden ontvoerd, mochten maandag even bellen metpersbureau Reuters. Ze verkeerden in redelijke omstandigheden,zeiden ze, al klaagden ze over de vele muskieten in hunonderkomen. Ze smeekten het Nigeriaanse leger vooral af te zienvan een bevrijdingsactie.

Vervolgens maakte de Britse gijzelaar, Nigel Watson-Clark, deeisen van zijn kidnappers bekend. Die willen van olieproducentShell 1,5 miljard dollar als compensatie voor de vervuiling vanhet deltagebied. Bovendien moet de regering drie lokale leidersvrijlaten. Gebeurt dat niet binnen 48 uur, dan moeten degijzelaars vrezen voor hun leven.

Dat het onrustig is in de Niger-delta, waar sinds 1958 oliewordt gewonnen, is geen nieuws. Kidnappen is in deze onrustigestreken business as usual. Maar na overhandiging van wat losgeld,of een paar pakjes sigaretten, komen de buitenlanders meestalsnel weer vrij.

Ditmaal gaat het echter niet om een paar sigaretten. Hetviertal dat vorige week werd ontvoerd, viel in handen van eenmilitante groepering met een politieke agenda, die zich delaatste tijd danig roert. Met speedboten voeren ze aanvallen uitop boorplatforms, ze blazen pijpleidingen op en hebben al zekerzeventien Nigeriaanse militairen gedood. Shell heeft als gevolghiervan al meer dan driehonderd medewerkers geëvacueerd.

De Movement for the Emancipation of the Niger Delta (kortwegMend) keert zich tegen het bewind van president Obasanjo en depraktijken van de grote oliemaatschappijen. Mend eist een deelvan de enorme rijkdom die de olie opbrengt. Van die miljarden -Nigeria is de op zeven na belangrijkste olieproducent van dewereld met een dagelijkse productie van 2,6 miljoen vaten, maarstaat ook stevig in de toptien van corruptste landen - komtvrijwel niets terecht in de zakken van de lokale bevolking.

The Next Gulf, wordt de Golf van Guinee ook wel genoemd. Heeftde olie in die andere Golf, de Perzische Golf, relatief bredewelvaart gebracht, de olie van West-Afrika heeft slechts eenkleine, uiterst corrupte elite in hoofdstad Abuja bevoordeeld.The Wall Street Journal citeerde ooit een Britsepetroleum-ingenieur: 'Ik heb olie geboord in Venezuela, ik hebgewerkt in Koeweit, maar ik heb nog nooit zo'n olierijke stad alshet volledig verarmde Olobiri gezien.'

Lokale stammen als de Ogoni en de Ijaw zijn nooit schadeloosgesteld voor de pijpleidingen die vlak langs de hutten van debevolking lopen. Gas staat te branden op slechts enkele metersvan de bewoonde wereld. Het biedt een surrealistisch beeld vanheldere vlammen boven een vervuild, moerasachtig gebied. EenBritse milieudeskundige schreef in 1993: 'Sommige kinderen hebbennooit een donkere nacht kunnen ervaren, ook al hebben ze hiergeen elektriciteit.'

Het verzet van de lokale bevolking tegen het centrale bewinden de oliemaatschappijen is niet van de laatste tijd. Beginjaren negentig onderdrukte het leger al protesten. Na een grotedemonstratie van 300 duizend Ogoni's werden in 1993 duizendenmensen vermoord. In 1995 werd schrijver Ken Saro-Wiwa, die eengeweldloze campagne voerde tegen de milieuschade, samen met achtandere activisten door toenmalig dictator Sani Abacha opgehangen.

Saro-Wiwa predikte geweldloos verzet, de Mend-milities grepen eind vorig jaar naar de wapens. Ze dreigden dinsdag hetaantal ontvoeringen en aanslagen te zullen opvoeren als huneisen niet worden ingewilligd.

In Abuja werd intussen Mujahid Dokubo-Asari, een van deIjaw-leiders wiens vrijlating de opstandelingen eisten, voor derechter geleid. Hij verwoordde de gevoelens van dedeltabevolking: 'President Obasanjo is een moordenaar, een dief,een man die de natuurlijke rijkdommen van zijn eigen landsteelt.'

Meer over