De OndernemingHyCC

Voor HyCC is groene waterstof onmisbaar bij energietransitie en geen onbetaalbare hype

De verwachtingen zijn hooggespannen rond waterstof als motor van de nieuwe economie, maar de productie vraagt veel stroom. Het nieuwe bedrijf HyCC werkt aan een snelle introductie. ‘Wij moeten de koploper zijn.’

Robèrt Misset
De fabriekshal in Rotterdam. Beeld  Nobian / HyCC
De fabriekshal in Rotterdam.Beeld Nobian / HyCC

Vliegtuigen vliegen op schone biokerosine, schepen varen op duurzame methanol, de hele wereld rijdt elektrisch; het zijn de vergezichten van een emissievrije samenleving in 2050 die de klimaatdoelen om de opwarming van de aarde te beteugelen heeft gerealiseerd. Groene waterstof geldt daarbij als het ideale alternatief voor fossiele grondstoffen, al is daar enorm veel elektriciteit voor nodig. Een realistisch perspectief of een onbetaalbare hype?

HyCC zegt als nieuw, groen waterstofbedrijf meer te willen zijn dan een pionier. Projecten voor KLM, oliemaatschappij BP en Tata Steel illustreren de weg naar een duurzame toekomst. Daarmee is de transformatie van chemieconcern Akzo Nobel binnen drie jaar compleet. In 2018 verkocht Akzo Nobel haar chemiedivisie voor 10,1 miljard euro aan Carlyle en het Singaporese investeringsfonds GIC.

Het bedrijf ging verder als Nouryon, een verwijzing naar het erfgoed van Noury en Van der Lande (voorlopers van Akzo) in Deventer. In januari 2021 beleefde dochteronderneming Industrial Chemicals een wedergeboorte als Nobian, marktleider in zout en chloor. Half december maakten Nobian en de Green Investment Group van het Australische Macquarie bekend de krachten te bundelen in de Hydrogen Chemistry Company (HyCC)voor de productie van groene waterstof. De samenwerking moet in maart nog officieel worden goedgekeurd.

Gedroomde waterstof

‘De projecten die we gaan doen, vragen om een andere snelheid, cultuur, financiering en competenties om ze tot een succes te maken’, zegt Marcel Galjee, hoofd energie bij Nobian en binnenkort managing director van HyCC. ‘Nobian is al marktleider op het gebied van elektrolyse voor de productie van groene waterstof. We hebben veel groene elektriciteit nodig en daarvoor staat de Green Investment Group bekend. Wij leveren de technologie, onze competenties komen samen bij HyCC.’

Waterstof is een geur- en reukloos gas. Toch is er een kleurenpalet om de diverse soorten waterstof te onderscheiden. Grijze waterstof wordt gefabriceerd met behulp van aardgas of kolen, het wordt grijs genoemd omdat bij dit proces CO2 vrijkomt. Bij blauwe waterstof wordt die CO2 afgevangen en opgeslagen. Groen is de gedroomde waterstof, omdat duurzame energiebronnen als wind- en zonne-energie de basis vormen en alleen zuurstof vrijkomt.

Galjee (45) toont via een powerpointpresentatie de werking van elektrolyse in de fabriekshal in Rotterdam, waar chloor wordt geproduceerd met een vergelijkbare techniek. Op de ‘stack’ wordt het (zoute) water onder stroom gezet en gescheiden in chloor, natronloog en waterstof. Meerdere modules worden aan elkaar gekoppeld voor de 32 elektrolysers die als cellen naast elkaar staan in de fabriekshal in Rotterdam. Hoe meer megawatt, hoe meer elektrolysers kunnen worden gebruikt.

Marcel Galjee, managing director van HyCC, op het hoofdkantoor in Amersfoort. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Marcel Galjee, managing director van HyCC, op het hoofdkantoor in Amersfoort.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De nieuwe portfolio van HyCC met ruim 400 megawatt aan elektrolyseprojecten wordt verdeeld over drie locaties. Op het Chemie Park in Delfzijl komen fabrieken met 60 megawatt voor de productie van hernieuwbare methanol en biokerosine voor KLM. Ten behoeve van Tata Steel gaat HyCC in Amsterdam 100 megawatt inzetten voor duurzame staalproductie.

Op de Rotterdamse Maasvlakte wordt nog eens 250 megawatt ontwikkeld om voor oliemaatschappij BP groene waterstof te leveren. Galjee: ‘Voor al die projecten geldt dat het een begin is. Tata Steel heeft vijftig keer zo’n fabriek nodig als in Amsterdam om duurzaam staal te maken.’

Het zal zeker nog tot 2030 duren voor het gebruik van groene waterstof minder afhankelijk is van subsidies. ‘Dat werd vijftien jaar geleden ook gezegd over de offshore-windparken’, zegt Galjee. ‘Door gericht te investeren en schaalvergroting hebben we de kosten omlaag gekregen. Nu is windenergie competitief met bijna alle andere fossiele bronnen, zo niet beter. Dat hebben we met groene waterstof ook voor ogen, hoewel het nu nog een duurdere oplossing is.’

Potentie beter benutten

Toch moet Nederland ook lessen trekken uit de trage implementatie van windenergie. Galjee: ‘We hebben te voorzichtig geïnvesteerd in windenergie, waardoor projecten naar Duitsland en Denemarken zijn gegaan. Daar hebben de turbinebouwers zich gemanifesteerd, terwijl we in Nederland vooropliepen.

‘In alle scenario’s praten we over onvoorstelbare hoeveelheden groene waterstof om de transitie naar een duurzame industrie mogelijk te maken. En dus moeten we daar zo snel mogelijk mee beginnen. Met HyCC zoeken we nadrukkelijk de versnelling.’

Het grootste dilemma bij het maken van groene waterstof is dat er veel (groene) elektriciteit voor nodig is. De vraag zou kunnen exploderen. ‘We moeten onze potentie beter benutten’, aldus Galjee. ‘De Noordzee is een bron van duurzame elektronen, er kan met windparken nog veel meer groene stroom worden opgewekt.’

Zet de groene stroom vooral effectief in, vertelde de Belgische hoogleraar Ronnie Bellemans, vorig jaar aan de Vlaamse zakenkrant De Tijd. Huizen verwarmen en auto’s elektrisch laten rijden met waterstof is volgens hem het paard achter de wagen spannen.

Nederland trendsetter

Galjee: ‘Daar ga ik voor een belangrijk deel in mee, daarom richten wij ons op de klanten die weinig alternatieven hebben voor verduurzaming. Een vliegtuig kunnen we nog niet laten vliegen op batterijen, een schip vaart evenmin nog op groene stroom. We zullen zien wat de winnende technologie wordt. De energietransitie is niet nice to have, maar een must do. En waterstof is geen doel, maar een middel om die transitie te realiseren.’

Het nieuwe kabinet trekt de komende tien jaar zo’n 35 miljard euro uit om te voldoen aan de internationale klimaatdoelstellingen. ‘Het regeringsakkoord stemt me hoopvol’, zegt Galjee. ‘De eerste fase van het kabinet zal essentieel zijn. We bouwen een nieuwe economie, alle producten die we nu gebruiken zullen niet langer op basis van fossiele grondstoffen worden gemaakt.’

Nederland kan daarbij trendsetter zijn, zegt Galjee. ‘Import van waterstof is zeker nodig. Maar het is een teken van armoede als Nederland reeds in de beginfase afhankelijk wordt van import uit landen die de koppositie in de energietransitie wel hebben weten te veroveren. Dan geven we ons economisch perspectief weg, wij moeten juist de koploper zijn.’

Profiel: HyCC (Nobian)

Opgericht: 1918

Waar: Amersfoort

Werknemers: 1.600

Jaaromzet: 1 miljard euro

Meer over