Voor bestuursvoorzitter Herkströter is het voldoende dat werkmaatschappijen zich aan de wet houden Activisten oogsten bijval van aandeelhouders Shell

'We hanteren overal normen waar we trots op zijn, alle werkmaatschappijen houden zich aan de wet. Maar dat kan niet betekenen dat we overal identieke normen hebben.' Hiermee drukte Shell-topman Cor Herkströter gisteren de hoop van milieuorganisaties op een nieuwe, 'groenere' trend bij de onderneming de kop in....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Tijdens de jaarlijkse vergadering van aandeelhouders kwamen het olieconcern en de milieuorganisaties niet nader tot elkaar. Wel waagden nieuwe belangstellenden zich voorzichtig in de strijd. Het handjevol milieu-activisten kreeg af en toe zelfs bijval van de ruim vijfhonderd, grotendeels bejaarde, aandeelhouders.

Het tien meter lange, knalgele spandoek van Greenpeace bij de ingang werd niet angstvallig omzeild en een enkele bezoeker van de vergadering bekende zelfs lid te zijn van de milieuorganisatie. Martijn Lodewijkx van Greenpeace constateerde hoopvol: 'Het begint te komen. Er zijn al meer geluiden uit de zaal.'

De meeste aandeelhouders is het nog wel te doen om de winst. De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) complimenteerde Shell met haar recordresultaat in 1996. Maar zij riep de oliemaatschappij ook op 'voldoende aandacht' te schenken aan haar imagoverandering.

De Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) wees het bedrijf op de risico's van teveel vertrouwen in fossiele brandstoffen als olie, gas en kolen. Deze nieuwe vereniging stelt dat het rendement van oliemaatschappijen in gevaar kan komen als ze niet op tijd omschakelen naar alternatieve energiebronnen als wind, zon of biomassa.

Herkströter, die nog steeds vasthoudt aan het argument dat de invloed van CO2-uitstoot op het klimaat nog niet bewezen is, wees de aandeelhouders erop dat Shell het afgelopen jaar 8 miljoen dollar, ongeveer 15 miljoen gulden, heeft geïnvesteerd in onderzoek naar duurzame energie.

Greenpeace wil echter dat Shell in zijn jaarverslag vermeldt hoeveel het in totaal per jaar in duurzame energie-opwekking investeert, zodat dit bedrag kan worden afgezet tegen de jaaromzet van 156 miljard gulden. 'Shell is niet geïnteresseerd in een omslag. Als ze een nieuwe koers wilden varen, zouden ze zich anders opstellen', verklaarde Lodewijkx.

Milieudefensie beklaagde zich over de gapende kloof tussen Shells beloftes, bijvoorbeeld over het schoonmaken van milieuverontreiniging in Nigeria, en de daden van de onderneming. Volgens Shell is het met het Nigeriaanse milieu lang niet zo slecht gesteld als de milieuorganisaties suggereren. Bovendien heeft de onderneming vorig jaar 120 miljoen dollar (228 miljoen gulden) geïnvesteerd in milieubescherming in Nigeria.

De onderneming is het niet eens met Milieudefensie dat het overal dezelfde milieumaatstaven zou moeten hanteren, zolang het zich maar aan de plaatselijke wetgeving houdt. 'Maar als de wetgeving onderontwikkeld is, is dat toch geen vrijbrief om zich er onderontwikkeld te gedragen', stelde Irene Bloeming van Milieudefensie.

Zij vindt dat het bedrijf het wantrouwen van de buitenwacht weg moet nemen door zijn milieuprestaties extern te laten toetsen. Herkströter heeft eerder aangegeven dit niet uit te sluiten, maar hij ging gisteren niet in op het verzoek van Milieudefensie.

Ook in Londen, waar de aandeelhouders van de Britse tak van het olieconcern gisteren eveneens vergaderden, kwam dit onderwerp ter sprake. Hoewel grote Britse pensioenfondsen zich achter de milieu- en mensenrechtenorganisaties geschaard hebben, werd de 'Resolutie 10', waarmee het bedrijf zich tot externe toetsing zou verplichten, niet door de aandeelhoudersvergadering aangenomen.

Grote afwezigen in Den Haag waren gisteren Amnesty International en Pax Christi. De twee mensenrechtenorganisaties werden het twee maanden geleden met Shell eens over de nieuwe interne gedragscode waarin het bedrijf belooft meer te doen aan het milieu en mensenrechten. Britse en Amerikaanse actiegroepen blijven er echter op hameren dat Shells recordwinst vorig jaar gemaakt is ten koste van 'menselijk leven en waardigheid'.

Meer over