Verslavingszorg wordt commercieel

Commerciële partijen hebben de verslavingszorg ontdekt. Met 1,1 miljoen probleemdrinkers, een groeiend aantal zwaar drinkende welvarende babyboomers die straks werkloos thuis zitten en een nieuwe generatie excessief drinkende jongeren, denken ze dat alcoholverslavingszorg een gegarandeerde groeimarkt is....

Van onze verslaggeefster Carlijne Vos

Het verst gevorderd zijn de plannen van RoderSana, een initiatief van vijf reguliere instellingen voor verslavingszorg in het zuiden van Nederland. Begin volgend jaar start de kliniek in de bossen van het Brabantse Oirschot. In de luxueuze kliniek kunnen 36 mensen op discrete wijze in zeven weken van hun alcoholverslaving worden afgeholpen. Kosten: 450 tot 550 euro per dag.

Afkicken in RoderSana lijkt dus alleen weggelegd voor de happy few. Maar dat valt mee. Directeur Gerard van der Meer is druk in gesprek met zorgverzekeraars over vergoeding van de behandeling. De helft van de kosten – voor de behandeling – wordt volgens Van der Meer straks vergoed. De kosten voor het verblijf en de extra luxe voorzieningen komen wellicht in aanmerking voor vergoeding uit de aanvullende verzekering. ‘Hiermee kunnen verzekeraars zich onderscheiden. Zeker als ze doelgroepen onder hun verzekerden hebben, voor wie dat interessant kan zijn’, zegt Van der Meer.

Tot die risicodoelgroepen behoren onder meer artsen, bestuurders, werknemers in de ict-sector, financiële dienstverlening, transport – ‘van vrachtwagenchauffeur tot piloot’ –, showbusiness, mediawereld en vrijwel alle 55-plussers. ‘Zeker welvarende, hoogopgeleide babyboomers die met pensioen gaan, hebben een verhoogd risico’, zegt Van der Meer. ‘Helemaal als ze geen vaste partner hebben’.

Zorgverzekeraars volgen de ontwikkelingen met belangstelling. ‘Er zal volgend jaar zeker meer interesse zijn voor dergelijke privé-initiatieven’, zegt een woordvoerder van koepelorganisatie Zorgverzekeraars Nederland (ZN). Volgend jaar zal de kortdurende geestelijke gezondheidszorg, waar de verslavingszorg onder valt, worden overgeheveld van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) naar de basisverzekering. Als blijkt dat de effectiviteit van behandeling in een privékliniek groot is, is het niet ondenkbaar dat die extra luxe in de aanvullende verzekering zal worden aangeboden, denkt de woordvoerder.

Uit cijfers van het Trimbos-instituut blijkt dat 1,1 miljoen Nederlanders te veel drinken. Slechts 3 procent vindt zijn weg naar de reguliere verslavingszorg. Volgens Van der Meer is er ook niet meer capaciteit. ‘Er zijn lange wachtlijsten en bovendien gaat alle aandacht uit naar de – vaak complexere – verslaving aan harddrugs. Naar mensen die al bijna verloederd zijn, niet naar mensen die ogenschijnlijk nog prima functioneren in hun werk en hun relaties.’

Maatschappelijk succesvolle probleemdrinkers willen op hun beurt niet geassocieerd worden met heroïnejunks en kiezen daarom liever voor behandeling in de anonimiteit van een privékliniek in het buitenland. Honderden verslaafden vonden de laatste jaren hun weg naar klinieken als Castle Craig in Schotland en de Priory in Engeland.

In Castle Craig worden jaarlijks bijna tweehonderd Nederlanders behandeld voor een alcohol- of cocaïneverslaving. Ook deze kliniek opent binnenkort een vestiging in Nederland. ‘Er is een duidelijke vraag naar’, zegt directeur Francis Beek. ‘Het is hartstikke goed dat anderen ook in die behoefte gaan voorzien. Het is echt een aanvulling op het bestaande aanbod.’

Behandeling in Castle Craig kan inmiddels (deels) worden vergoed door de zorgverzekeraar. De instelling wordt erkend door de Nederlandse autoriteiten. Verzekerden kunnen er terecht als geen (snelle) behandeling mogelijk is in Nederland. Dankzij de lange wachtlijsten in de verslavingszorg wordt dit criterium moeiteloos gehaald. ‘Als iemand aangeeft nú iets aan zijn verslaving te willen doen omdat zijn leven uit elkaar dreigt te vallen, dan moet je meteen hulp bieden’, legt Beek uit.

Ook JellinekMentrum uit Amsterdam werkt aan een privékliniek in het buitenland.

Bestaande privé-instellingen zoals Addiction Solutions uit Barneveld, CrisisCare en Smith & Jones in Amsterdam die hun behandelingen niet vergoed krijgen, bekijken de nieuwkomers met gemengde gevoelens. ‘Wij hebben altijd veel tegenwerking gehad van de Nederlandse autoriteiten’, zegt Saskia van Montfrans van Addiction Solutions, die overigens ook eind van het jaar een kliniek in Nederland opent. ‘Nu ons concept succesvol blijkt, willen reguliere instellingen ook een graantje meepikken. Dat is wel even slikken.’

Volgens Dick Trubendorffer van CrisisCare beheerst de reguliere verslavingszorg de markt. ‘Wij komen er als nieuwkomer gewoon niet tussen, terwijl wij een product bieden waar heel veel vraag naar is. De niet-gefortuneerde patiënt is hiervan de dupe. ‘

Meer over