Vergunningenstelsel voor koffieshops volgende stap in strijd tegen wildgroei Rotterdam pakt foute horeca aan

Het afhaalcentrum voor softdrugs is beschermd met een wand van dubbel glas, videocamera's en een alarminstallatie. Een gebaar naar de drieduizend vaste klanten die er op gezette tijden hun huisvoorraad cannabisproducten komen aanvullen....

Van onze verslaggever

Hans Horsten

ROTTERDAM

'Daar zitten ook de nodige gesettelde burgers bij. Die willen geen gedoe als ze hun spul komen kopen. In de twaalf jaar dat wij hier nu zitten, hebben we maar ooit één vechtpartij gehad. Een bonafide koffieshop veroorzaakt eerder minder overlast dan andere horeca', beweert Albert, betrokken bij de exploitatie van het etablissement dat langs een drukke weg in het centrum van Rotterdam ligt.

Albert, dik veertig, is net zo'n geslaagde zakenman als sommige van zijn cliënten. Vanachter een fors bureau beheert hij naast zijn hasjwinkel nog een koffieshop in Rotterdam en een in Amsterdam. Albert wil als serieus ondernemer te boek staan. Alles wit en netjes op papier, is zijn devies. 'Met mijn nering kan ik me geen sores met de belasting of de sociale dienst veroorloven', zegt hij.

Albert is ook woordvoerder van de BCD, de Bond van Cannabis Detaillisten. De laatste tijd heeft hij zonder veel resultaat bij de lokale politiek aan de deur geklopt. Rotterdam heeft een nieuw beleid voor koffieshops vastgesteld dat nauw bij de Drugsnota van het kabinet uit 1996 aansluit. Dit houdt in dat de 150 tot 200 koffieshops voortaan een vergunning nodig hebben.

In de nieuwe situatie moeten ze voortaan als 'natte' of 'droge' horeca door het leven. In het eerste geval worden ze als een doorsnee café beschouwd. In het tweede geval mogen ze geen alcohol meer schenken. 'Een heilloze weg', karakteriseert Albert het Rotterdamse beleid. 'Onze cultuur kenmerkt zich van oudsher door drie elementen: biertje, wijntje, blowtje. Als je dat doorbreekt, hoeft het voor veel eigenaren van koffieshops niet meer. Zij zullen afvallen of de illegaliteit in gaan. Het gevolg is dat de handel weer de straat op gaat. Daar zullen dealers in harddrugs zich tussen mengen.'

Tot nu toe hebben zeventig koffieshophouders zich bij de gemeente gemeld voor de benodigde documenten. Een teken aan de wand, vindt Albert. 'Dat betekent dat die andere honderd er niets in zien.' Het is zijns inziens beter dat bestaande shops een vignet achter het raam plakken. Zo'n BCD-keurmerk is een toereikende garantie voor de betrouwbaarheid van de koffieshop en de kwaliteit van de handelswaar die daar wordt verkocht.

Burgemeester Peper van Rotterdam noemt dit voorstel een schijnlegalisatie. 'Er zit voor de samenleving geen enkel voordeel aan.' Hij is juist tevreden over de ordening die nu op stapel staat. Dat scheidt het kaf van het koren, is zijn mening. 'Er blijven voldoende verkooppunten over', zegt Peper.

Het is niet de eerste keer dat de gemeente Rotterdam orde op zaken gaat stellen in een sector van het uitgaansleven. Sinds vijf jaar wordt op beide oevers van de Maas stevig opgetreden tegen illegale clubs en horecagelegenheden die overlast veroorzaken of misdaad aantrekken. In deze periode ging bij zestig cafés het slot op de deur. 'We zijn erop uit de slechte jongens uit de branche te verwijderen', aldus Peper.

Het Rotterdamse lik-op-stuk-beleid is een antwoord op de wildgroei die aan het eind van de jaren tachtig optrad. De plaats bouwde in die tijd nijver aan een bruisend horecaklimaat om het imago van duffe werkstad uit te vlakken. Het nachtelijke vertier kreeg ruim baan, maar de politie kwam handen tekort.

Het nachtleven van the city that never sleeps, kreeg een geduchte reputatie, reden voor de gemeente om de teugels wat strakker aan te halen. Desondanks heeft Rotterdam vanwege zijn haven nog altijd veel meer cafeé dan steden als Den Haag en Amsterdam. In totaal zijn in Rotterdam 3300 ontheffingen in omloop, waarvan 106 nachtvergunningen.

De laatste jaren is de politie vooral tegen een aantal bekende dancings en disco's opgetreden. Parkzicht werd gesloten na enkele keren het toneel van schietpartijen te zijn geweest. LaXala, een populaire megadisco langs de A 20, ging dicht vanwege handel in verdovende middelen. Het Maastheater dreigde na enkele incidenten met uitsmijters in de ban te worden gedaan, maar kreeg uiteindelijk een nieuwe kans.

Daarnaast is de gemeente voorzichtiger geworden met de houseparty's, sinds overmatig drugsgebruik daar enkele levens heeft geëist.

De nieuwe strengheid doet volgens Peper geen afbreuk aan het horeca-aanbod in de stad.

'Dat kenmerkt zich nog altijd door veel variatie, want het is 's avonds steeds drukker op straat. Ook de branche zelf wil dat we de uitwassen hard bestrijden. Dat speelt alleen maar de goede horeca in de kaart.'

De gemeente Rotterdam weet zich daarbij ook juridisch gesteund. 'De exploitanten die we aanpakken, stappen meestal naar de rechter. Daar hebben we tot nu toe op één uitzondering na alle zaken gewonnen. In dat ene geval hoefden we alleen de sluitingstermijn te verkorten', zegt I. Nierstrasz, beleidsmedewerkster horeca van de gemeente Rotterdam.

Regulering van de horeca wordt in Rotterdam ook beproefd als middel om het profiel van sommige straten te beïnvloeden. Zo staat de Witte de Withstraat sinds enkele jaren te boek als de kunstboulevard. De komst van veel 'drugsgevoelige' cafés' dreigde dit echter te frustreren. 'Daarom hebben we de regels zo aangepast, dat er een rem op de horeca is gezet. Pas als er een zaak verdwijnt, is er weer ruimte voor een nieuwkomer', vertelt Nierstrasz.

Vooral in de kwetsbare oude woonwijken zoekt de gemeente naar manieren om foute horeca te weren. Daarbij wordt nauw samengewerkt met andere overheidsinstellingen, zoals de sociale dienst, de belastingen en de douane.

Onlangs leidde dat tot een grootschalige operatie waarbij zeven cafés aan de Mathenesserweg in één keer werden gesloten. Alle kroegen waren in handen van een drugssyndicaat. Ze werden geleid door een 'katvanger' en dienden als afzetkanaal voor cocaïne en heroïne.

Meer over