Peiling

Verbod op wegwerpplastic een goed idee? ‘Zodra we plastic hergebruiken neemt de milieudruk af’

Vanaf 2024 zijn wegwerpbekers of -maaltijdverpakkingen niet meer toegestaan op kantoor, in de horeca of op festivals, heeft het kabinet besloten. Er moeten herbruikbare borden of bekers worden gebruikt. Wat vinden deskundigen ervan? ‘Elke bocht van de snelweg lijkt wel een vuilstortplek. Dat is niet de schuld van het plastic, dat doet de consument.’

Ashwant Nandram
Wegwerpservies wordt veel gebruikt tijdens de lunch op het werk. Begin 2024  mag dit niet meer. Beeld Simon Lenskens
Wegwerpservies wordt veel gebruikt tijdens de lunch op het werk. Begin 2024 mag dit niet meer.Beeld Simon Lenskens

Arnold Tukker, professor industriële ecologie (Universiteit Leiden):

‘Dit is een logisch besluit. Op de universiteit analyseren we de milieudruk van producten. Zo kun je vergelijken wat beter is voor de aarde: een koffiemok of een plastic wegwerpbekertje. De mok kost veel energie om te maken, hij moet in een oven worden gebakken. Daarna moet je hem na gebruik wassen met water en sop. Maar hij gaat lang mee.

‘Plastic bekers worden eenvoudiger geproduceerd en hoeven niet gewassen te worden. Het grootste probleem: het recyclen ervan blijkt ingewikkeld en duur. Je moet verschillende soorten plastic eerst filteren en schoonmaken voordat je ze kunt versnipperen en smelten. En als je verschillende soorten plastic met elkaar gaat mengen, krijg je nooit meer een hoogwaardig product. Daarom wordt het gros van het plastic op dit moment verbrand.

‘Wegwerpplastic wordt straks verboden, maar zodra we plastic hergebruiken neemt de milieudruk af. Je ziet nu al dat sommige festivals en clubs bekers gebruiken van dik, hoogwaardig plastic. Die zijn gemakkelijk schoon te spoelen. Dankzij een statiegeldsysteem leveren de gebruikers ze na gebruik zelf in, dus je kunt ze duizenden keren gebruiken.’

Han Van Melick, Meulendijks Verpakkingen:

‘Onze plastic verpakkingen worden gebruikt in de vleesindustrie, supermarkten en door snackbars. Nu hebben we een jaarlijkse omzet tussen 12- en 14 miljoen, maar we moeten nog maar zien hoe dat in 2024 zit.

‘Jarenlang hebben we als industrie duidelijk proberen te maken dat plastic prima is. Het is de beste manier om vlees, groente of fruit in te verpakken. En ja, ik stoor me ook aan de vervuiling. Iedere bocht van de snelweg lijkt op een vuilstortplek. Dat is niet de schuld van het plastic, dat doet de consument. Sommige landen schrijven hoge boetes uit als je afval op straat gooit, Zweden, Singapore, Amerika. Dat kunnen we in Nederland ook doen.

‘Wij blijven onze plastic verpakkingsmateriaal produceren. Als er straks geen vraag meer naar is, stappen we noodgedwongen over op iets anders. We zien dat er de laatste jaren een grotere vraag is naar kartonnen frietbakjes omdat dat milieuvriendelijker oogt. Ik ben er geen voorstander van. De productie van karton kost veel water. Bovendien geeft karton het eten een aparte smaak, waardoor die frietbakjes moeten worden gelamineerd met een dun laagje plastic. Het lijkt dus heel milieuvriendelijk, maar wie houd je dan voor de gek?’

Meike Rijksen, Greenpeace:

‘Fijn dat de overheid nu regels stelt, want het bedrijfsleven komt uit zichzelf niet vaak in beweging. Sommige grotere bedrijven doen pogingen. Supermarktketen Albert Heijn sproeit mist uit over de groente en he fruit, waardoor die vochtig blijven en minder afhankelijk zijn van plastic verpakkingen. Of ze laseren op sommig fruit een merkje dat ze anders op de verpakking zouden hebben gezet. Radicaal afstand doen van plastic, dat durven er maar weinig. Ik snap het wel. Plastic verpakking maakt voeding langer houdbaar en het is een ideale plek om tekst op te printen, maar het is desastreus voor het milieu. We hebben meer initiatieven nodig die wegwerpplastic uit de productieketen verbannen. Als de industrie dat weer niet uit zichzelf doet, moet de overheid bedrijven verplichten het percentage plastic terug te dringen.’

Dagelijks 19 miljoen plastic bekertjes en voedselverpakkingen

Volgens de staatssecretaris Vivianne Heijnen (Milieu, CDA) gooien Nederlanders dagelijks 19 miljoen plastic bekertjes en voedselverpakkingen weg na eenmalig gebruik. Dat schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer. Daarom is ‘een ommezwaai’ nodig. Vandaar dat wegwerpplastic vanaf januari 2024 wordt verboden. Dit geldt ook voor kartonnen borden en bekertjes die een dun laagje plastic hebben om de smaak van karton te vermijden. Bedrijven moeten herbruikbaar servies aanbieden. Afhaallocaties zoals de kiosken op het station mogen wel plastic bekers en maaltijdverpakkingen blijven verstrekken. Wel moeten consumenten daar per juli 2023 extra voor betalen. De staatssecretaris hoopt dat het consumenten prikkelt om herbruikbare alternatieven te gebruiken, zoals een eigen mok.

Meer over