nieuws

Veestapel krimpt vooralsnog amper, alleen aantal varkens echt dalend

Ondanks grote zorgen over de stikstofuitstoot van koeien, varkens en kippen, is de Nederlandse veestapel tussen 1 april 2020 en 1 april 2021 amper gekrompen. Alleen onder varkensboeren, die gebruik konden maken van een stoppersregeling, nam het aantal dieren wat sterker af.

Het aantal melkkoeien daalde afgelopen jaar lichtjes. Beeld Marcel van den Bergh
Het aantal melkkoeien daalde afgelopen jaar lichtjes.Beeld Marcel van den Bergh

Dat blijkt uit de landbouwtelling van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In totaal waren er binnen een jaar 512 duizend varkens minder in de Nederlandse stallen, een afname van 4 procent. Het aantal melkkoeien, die een belangrijke rol spelen bij het stikstofprobleem, daalde met 1,4 procent tot 1,57 miljoen. Het aantal kippen ging met 2 procent terug tot bijna 100 miljoen. Het aantal melkgeiten nam met ruim 1 procent toe tot duizend in totaal. Melkgeiten zijn de laatste twee decennia in aantal vervijfvoudigd.

. Beeld .
.Beeld .

De cijfers laten zien dat het vrijwillig laten opkopen van varkensbedrijven werkt, vindt Frits van der Schans, adviseur van het Centrum voor Landbouw en Milieu. ‘Enkel voor die bedrijven was er in 2020 een opkoopregeling en je ziet dan een duidelijke afname van het aantal varkens. Aangezien er ook na dit voorjaar varkenshouders zijn gestopt, verwacht ik dat de afname nog groter zal worden.’

Het effect in de varkenshouderij onderstreept het belang van een stoppersregeling als de overheid de veestapel wil laten krimpen. Volgens van der Schans is de beperkte afname van het aantal melkkoeien namelijk nietszeggend. ‘We hebben te maken met levende dieren, dus de daling kan door tal van omstandigheden komen. Een echte daling van de veestapel komt pas als de overheid productierechten opkoopt. Tot die tijd zullen veehouders de kosten die voor productierechten en stallen zijn gemaakt willen terugverdienen door hun productieruimte volledig te benutten.’

Van der Schans meent bovendien dat door gebrek aan beleid en landelijke regelingen boeren op korte termijn niet weten waar ze aan toe zijn. ‘Elke dag stoppen er boeren, maar als de overheid hun productierechten niet opkoopt, gaan die naar de buurman. Je ziet dan wel een krimp van het aantal bedrijven, maar de veestapel blijft in omvang gelijk.’

Wat betreft de bedrijfsomvang laten de gepubliceerde cijfers een stijging zien. Het gemiddelde aantal varkens per bedrijf verdubbelde bijna in tien jaar tijd. In 2011 lag dat op 1.900 varkens, in 2021 zijn het er 3.400 geworden. En waar een bedrijf met melkkoeien tien jaar geleden gemiddeld 76 koeien had, zijn dat er in 2021 gemiddeld 103. Er zijn niet alleen meer koeien per bedrijf maar ook per hectare cultuurgrond, de melkveehouderij is intensiever geworden.

De roep om een nieuw kabinet met duidelijk stikstofbeleid wordt met de dag luider. Van der Schans: ‘Het terugdringen van de veestapel vraagt om een doortastende overheid die op korte termijn antwoorden formuleert op dit complexe vraagstuk. Bovendien hebben nieuwe regelingen heel wat voeten in de aarde. Wil de overheid dus haar stikstofdoelen voor 2030 halen, dan dringt de tijd.’

Meer over