Veerkrachtig en sterk

DE REACTIES op de Troonrede en Miljoenennota waarmee Nederland de volgende eeuw in gaat, waren voorspelbaar. De coalitiepartijen zijn, ieder met hun eigen accent, behoorlijk tevreden....

Een keur van maatschappelijke organisaties zegt, maar doorgaans ook gematigd, dat er belangen zijn - en wel de hunne - die al te stiefmoederlijk worden bedeeld. Voor zover daaruit een conclusie te destilleren valt, dan is het wel dat er - beginnend met de algemene politieke beschouwingen van vandaag - nog een stevig robbertje zal worden gevochten over de verdeling van de voorspoed die ons, volgens de jongste economische inzichten, te wachten staat.

Dat is een legitiem debat. Nu het financieringstekort op afzienbare termijn in een overschot zal omslaan, ligt zelfs een nieuwe financiële spelregel voor de hand waarin enerzijds, recht wordt gedaan aan het uitstekende en behoedzame beleid van de afgelopen jaren, maar zeker ook, nu het kan, aan de door velen gewenste investeringen in de kwaliteit van de samenleving. Daarbij blijft het wel oppassen voor geldsmijterij en open-einderegelingen. Voor je het weet, worden de overheidsfinanciën en de welvaart toch weer ondermijnd.

Staan wij aan de vooravond van een nieuwe Gouden Eeuw, zoals sommige optimisten voorspellen? Dat blijft toch vooral een discussie voor koffiedikkijkers, maar erg waarschijnlijk is het niet, gezien de inherente kwetsbaarheid van het internationale economische stelsel. Ook de echte Gouden Eeuw verliep (met zijn oorlogen, onlusten, speculatie en ongelijke welvaartsverdeling) bepaald niet zo rimpelloos als de naam suggereert. En in de huidige economie die in de Troonrede met reden als 'sterk en veerkrachtig' wordt genoemd, zijn ook zwakke plekken aanwijsbaar. Zo staan er, ondanks een krappe arbeidsmarkt, nog steeds te veel mensen met een uitkering aan de kant die daardoor onvoldoende in de welvaart delen.

Terecht wordt gewezen op de vele, lastig verenigbare, claims op de schaarse ruimte in Nederland. Nieuwe infrastructuur, woongebieden, toenemende vervoersstromen, en een verantwoorde omgang met natuur en landschap, moeten met elkaar in evenwicht worden gebracht. Dat is niet alleen voor ons aller welbevinden van belang, maar zo'n evenwicht is al evenzeer een cruciale randvoorwaarde voor een duurzaam bloeiende economie.

Paars II werd vorig jaar geplaagd door een reeks van incidenten, waardoor de politieke atmosfeer danig werd verpest. Het kabinet, de minister-president niet in de laatste plaats, werd gebrek aan visie, leiding en overtuigingskracht verweten, waardoor het zichzelf in de problemen bracht. Of de nieuwe plannen van het kabinet daarop een afdoende antwoord zijn, moet nog blijken. Maar er zijn wel slechtere Troonredes geschreven en de belastinghervorming die nu op de politieke agenda staat, is beslist een gedurfd project.

Gezien het gebrek aan kracht en aan kwaliteit van de oppositie, liggen de politieke alternatieven niet voor het oprapen. Als de coalitie er in slaagt de rellerige sfeer van het afgelopen jaar te beteugelen, maakt het kabinet toch nog een goede kans de rit uit te zitten. Gegeven de zeer acceptabele prestaties waarop Paars zich totnogtoe kan beroepen, hoeft niemand daar rouwig om te zijn.

Meer over