Uitgeversfusie

HET SAMENGAAN van de uitgevers Elsevier en Wolters Kluwer past in een reeks van fusies die binnen en buiten Nederland plaatsvinden....

Die argumenten voor fuseren zijn van alle tijden. Ook tien jaar geleden gebruikte Elsevier ze om de toen ingezette aanval op concurrent Kluwer te onderbouwen. Die aanval mislukte omdat Kluwer zijn toevlucht zocht en vond bij Wolters. Inmiddels heeft er een wisseling van de wacht bij beide uitgevers plaatsgevonden, zijn de oude wonden geheeld en worden ondernemingen door de omstandigheden nog sterker aangezet tot een fusie.

Die omstandigheden hebben vooral te maken met de omvang van de markt waarop bedrijven werkzaam zijn. Die markt groeit doordat bedrijven zelf hun heil in het buitenland zoeken. Die markt neemt ook in omvang toe doordat grenzen langzaam maar zeker vervagen.

Het beste voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van de Europese Unie. Binnen Europa bestaan er nog genoeg verschillen in taal, cultuur, wetten en regels die het voor bedrijven onmogelijk maken de Europese markt net zo makkelijk te bedienen als de Nederlandse markt. Maar tegelijkertijd beginnen de Europese afzetmarkten steeds meer op elkaar te lijken en wordt zakendoen binnen Europa steeds eenvoudiger, waardoor de dreiging van extra concurrentie toeneemt. De komst van de euro versterkt dit proces.

Soortgelijke ontwikkelingen spelen zich ook op wereldschaal af. In de ene regio of sectorwat sterker dan in de andere, maar de tendens is duidelijk. Dat is ook niet verbazingwekkend, want steeds meer regeringen moedigen een vrijer internationaal economisch verkeer aan en breken belemmeringen voor buitenlandse investeerders af.

Deze gang van zaken kan voor ondernemers een aanmoediging zijn hun geluk buiten de eigen markt te zoeken. Door zulke ontwikkelingen neemt tegelijkertijd de marktmacht van de onderneming, vanwege het groter worden van de markt, automatisch af. De neiging om, ter compensatie van dit verlies aan macht, te gaan fuseren is dan verklaarbaar.

Het vervelende is alleen dat, zoals uit een reeks onderzoeken blijkt, fusies niet of nauwelijks bijdragen aan versterking van de concurrentiepositie van ondernemingen. In veel gevallen ging de winstgevendheid van de fusiepartners zelfs omlaag. Zulke bevindingen schrikken ondernemers echter niet af. In een snel ontwikkelende (wereld)markt is het eten of gegeten worden. Dat ondernemers ervoor kiezen om zelf hun menu te bepalen in plaats van te worden verschranst door de concurrent is zeer te begrijpen.

Meer over