Nieuws

Turkije zucht onder onorthodox rentebeleid Erdogan

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan spot met alle economische wetten door de rente te verlagen, terwijl de inflatie de pan uitrijst. Voor gewone Turken wordt het leven elke dag duurder, spaartegoeden verdampen. Maar Erdogan houdt vol dat zijn rentebeleid tot groei leidt.

Rob Vreeken
Turken verpozen zich aan de Bosporus in Istanbul. Door het beleid van president Erdogan wordt het leven voor de bevolking steeds duurder. Beeld EPA
Turken verpozen zich aan de Bosporus in Istanbul. Door het beleid van president Erdogan wordt het leven voor de bevolking steeds duurder.Beeld EPA

President Erdogan is als het jongetje dat zijn hoofd door de spijlen van het schoolhek heeft gestoken en nu niet meer terug kan. Terwijl de lira, de Turkse munt, op een historisch dieptepunt is beland, houdt de president vast aan zijn beleid van verlaging van de rente.

De rente verlagen terwijl de inflatie stijgt gaat tegen alle economische logica in, maar Erdogan houdt er koppig aan vast. Dinsdag zei hij in een interview op de staatszender TRT dat er ‘geen terugkeer mogelijk is’ en dat hij zeker tot de verkiezingen van 2023 zal vasthouden aan zijn monetaire koers. Na het interview duikelde de lira opnieuw. De munt verloor 8 procent tegenover de dollar.

Erdogan heeft zijn geloof in lage rente al heel vaak beleden. Een reeks directeuren van de centrale bank moest het veld ruimen omdat ze volgens de president niet gehoorzaam genoeg waren, dan wel omdat ze dienden als zondebok voor de economische problemen.

Met name de hoge inflatie speelt burgers parten. Spaartegoeden verdampen, de prijzen stijgen, ook van eerste levensbehoeften. Vrijdag, wanneer de cijfers voor november worden gepresenteerd, zal de inflatie mogelijk boven de 20 procent uitkomen. De lira heeft dit jaar al 47 procent van zijn waarde verloren; 30 procent alleen al in november. Met elke renteverlaging sinds september zakte de munt verder weg.

Intussen blijft Erdogan doen alsof er weinig aan de hand is. ‘We zijn overgegaan op een strategie van groei, gericht op investeringen, werkgelegenheid en export’, zei hij dinsdag in het parlement. ‘De rente is een kwaad dat de rijken rijker maakt en de armen armer.’ De regeringsgezinde krant Daily Sabah opende woensdag met de kop ‘Economie groeit 7,4 procent dankzij robuuste exporten.’

null Beeld

Daar staat tegenover dat de importen door de zwakke lira steeds duurder worden. Dat kan de inflatie verder aanwakkeren. Ook veel leningen staan uit in buitenlandse valuta. ‘Investeerders worden steeds nerveuzer’, zei analist Brian Jacobsen van Allspring Investments tegen persbureau Reuters. ‘Het is een giftig mengsel.’

Zijn voortdurend aanprijzen van lage rente en zijn belofte daarin niets te veranderen tot aan 2023, maakt dat Erdogan niet zonder ernstig gezichtsverlies - de spijlen van het schoolhek - van monetaire koers kan veranderen.

Intussen is het juist zijn economisch beleid dat hem de verkiezingen kan kosten, die voor het parlement zowel als het presidentschap. In de peilingen daalt de coalitie van Erdogans AKP en de rechts-nationalistische MHP al twee jaar gestaag. Van een parlementaire meerderheid is in de peilingen absoluut geen sprake. Ook alle mogelijke tegenkandidaten voor het presidentschap scoren beter dan Erdogan.

Meral Aksener, leider van oppositiepartij IYI, zei woensdag in het parlement dat de theorie dat de aarde plat is wereldwijd serieuzer wordt genomen dan Erdogans ongebruikelijke opvatting over het verband tussen rente en inflatie.