Treinkranten strijden om stationshal

De gratis treinkrant Spits dient een klacht tegen de NS in bij de Nederlandse Mededinginsautoriteit (NMa), tenzij de spoorwegen alsnog toestemming geven voor het plaatsen van krantenbakken op stations....

Telegraaf-dochter Spits stelt dat zij recht heeft op een 'gelijkvormige distributie'. Volgens de uitgever is het nauwelijks mogelijk een relatie met lezers op te bouwen, zolang de krant uitgedeeld moet worden op stations. Bovendien kost deze groep medewerkers een fortuin. Het gaat om circa driehonderd mannen en vrouwen die drie uur per dag in touw zijn.

Spits onderhandelt sinds mei met de NS over plaatsing van uitdeelpunten in stationshallen en op perrons. 'Tot nu toe weigeren ze ons toe te laten', klaagt uitgever F. Volmer. Hij heeft van de NS te horen gekregen dat 'de afspraken met Metro op dit moment geen ruimte bieden voor afspraken met Spits'. Volmer: 'Dat is volgens mij een exclusiviteitsafspraak die in strijd is met de Mededingingswet.' Hij bereidt met advocaten een klacht voor.

De Nederlandse Spoorwegen konden gisteravond geen commentaar geven op de kwestie. Tot nu toe ontkende het bedrijf exclusiviteit te hebben gegarandeerd aan Metro. Een woordvoerder stelde afgelopen zomer dat Metro slechts de enige partij was waar de spoorwegen een deal mee had op het gebied van krantenbakken. 'Maar dat iets anders dan exclusiviteit', voegde zij daaraan toe. Sindsdien is volgens Spits elk financieël aanbod afgewezen. Volmer: 'Ik verwacht niet dat ze me nog bellen.'

Spits wordt dagelijks verspreid op negentig NS-stations en verder bij bushaltes, metrostations en via AKO en Bruna-kiosken. Een vaste plek in stationshallen is echter cruciaal, omdat de gratis kranten hun geld verdienen aan adverteerders die geïnteresseerd zijn in treinreizigers. Daar zitten relatief veel scholieren en hoog opgeleiden met een baan tussen.

Om die groep te bereiken zet Spits gemiddeld drie mensen per station in. Op Amsterdam CS drukken dagelijks zelfs twaalf medewerkers de krant bij reizigers in de hand. Het nadeel van deze methode is dat Spits alleen in de ochtend verkrijgbaar is. 'Bovendien', stelt Volmer, 'lopen we als een medewerker zich even omdraait, zo twintig reizigers mis'.

Desondanks tonen beide gratis kranten zich na drie maanden tevreden over hun oplage. Spits meldt de tweehonderdduizend gepaseerd te zijn, terwijl Metro dagelijks 350 duizend stuks weggeeft. Het verschil is deels te verklaren omdat Metro op meer stations wordt aangeboden. De stijgende oplage heeft ook te maken met een gestage uitbreiding van het aantal stations. Maar op Amsterdam CS gaf bijvoorbeeld Spits eerst 7500 stuks weg en nu 15000. Volmer: 'Metro drukt misschien meer, maar hun bakken zijn 's avonds nog steeds vol.'

De strijd om de stationshal is ontketend door de Zweedse uitgever Modern Times Group. Die begon enkele jaren geleden het Metro-concept, begonnen als gratis dagblad in de ondergrondse van Stockholm, internationaal uit te breiden. Na Praag en Boedapest, volgden Amsterdam en Londen. Binnenkort wordt het verschijnsel ook naar de Verenigde Staten geëxporteerd. In Nederland ontmoeten de Zweden weerstand: De Telegraaf vreest verlies van advertentie-inkomsten en is van plan de concurrent dwars te zitten.

Meer over