Topman Bitcoin-wisselmarkt verdacht van fraude

Anderhalf jaar nadat zijn bedrijf onder duistere omstandigheden ten onder ging is de Franse topman van Mt. Gox zaterdag in Japan gearresteerd. Mt. Gox was tot vorig jaar februari de grootste wisselmarkt voor bitcoins, de grootste virtuele munt. De aanhouding van Mark Karpelès (30) zet opnieuw de schijnwerpers op de schemerige wereld van de bitcoin.

Peter van Ammelrooy
Mark Karpeles. Beeld ap
Mark Karpeles.Beeld ap

De Japanse politie verdenkt Karpelès van gesjoemel met transacties waardoor het leek dat er een miljoen dollar was overgemaakt naar een rekening bij Mt. Gox op zijn naam. De fraude lijkt los te staan van de mysterieuze verdwijning vorig jaar van 850 duizend bitcoins, toen 450 miljoen dollar waard, en 27 miljoen dollar aan contanten vlak voor Mt. Gox het faillissement aanvroeg.

Volgens Karpelès was zijn bedrijf te grazen genomen door hackers. Uit politieonderzoek bleek dat de administratie zo'n chaos was dat niet eens duidelijk was hoeveel bitcoins Mt. Gox beheerde. Een maand later meldde Mt. Gox dat het 200 duizend bitcoins had hervonden, in vergeten elektronische wallets (digitale portemonnees). Alsof iemand een oude sok met cash onder een matras aantreft - een sok met 116 miljoen dollar erin.

Anders dan tastbare valuta wordt een virtuele munt niet door een nationale bank uitgegeven. Anders dan de euro en de dollar is de waarde van de bitcoin niet gebaseerd op de reële economie. Het is maar wat de gek ervoor geeft. De bitcoin komt tot stand na complexe computerberekeningen. Wie dat algoritme heeft bedacht is niet bekend. De maker of makers noemen zich 'Satoshi Nakamoto', een Japanse naam die net zo veel voorkomt als Jan Jansen.

Ruilmiddel

Een rechtbank in Overijssel oordeelde vorig jaar dat de bitcoin niet moet worden gezien als geld, maar als ruilmiddel. Een man die 22 duizend euro betaalde voor 2.750 bitcoins en er maar 990 kreeg, kon om die reden geen vergoeding voor waardeverlies claimen (de koers was inmiddels fors gestegen).

Dit weekeinde was de bitcoin rond de 280 dollar waard. Twee jaar geleden bereikt de koers een piek van 1250 dollar. De totale waarde van de bitcoins in omloop bedraagt meer dan 3,9 miljard. Omdat de handel op internet anoniem verloopt, moeilijk te traceren is en financiel toezicht nagenoeg ontbreekt trekt de bitcoin avonturiers én fraudeurs aan.

Zo blijkt de bitcoin een gewild losgeld te zijn dat hackers vragen voor het ontsleutelen van computers waarop ze bestanden met een virus onleesbaar hebben gemaakt, een verschijnsel dat wordt aangeduid met ransomware. De Amerikaanse federale recherche FBI meldde in juni dat cybercriminelen in twaalf maanden tijd slachtoffers van ransomware voor 18 miljoen dollar in bitcoins afhandig hebben gemaakt.

Geen vergunning

Twaalf dagen geleden arresteerde het openbaar ministerie in New York vijf bestuurders van Coin.mx omdat hun bedrijf geen vergunning had voor valutahandel en het geld uit ransomware-zaken zou hebben gewit.

Een Britse bitcoinhandelaar maakte vorige week bekend dat hackers toegang hebben gehad tot klantgegevens op zijn computersystemen, waaronder foto's van paspoorten, creditcards en pinpassen. Een Australische bitcoinbeurs meldde donderdag door een van zijn klanten te zijn opgelicht met een vervalste bankrekening. Igot wil nu transacties boven een bepaald bedrag alleen uitvoeren als de klant die in een videogesprek bevestigt. Het schortte de toegang tot zijn rekeningen op, tot woede van klanten die koersverlies lijden en zelfs vrezen dat hun geld verdwenen is, net als bij Mt. Gox.

In de Verenigde Staten is ophef ontstaan rond een bedrijf dat eind deze maand in Las Vegas een wisselautomaat wil neerzetten die gokwinsten in cash binnen 20 seconden omzet in bitcoins. Oud-zwaargewicht Mike Tyson heeft er zijn naam aan verbonden: zijn knock-outrecord staat op 30 seconden. Er zijn twijfel gerezen over de betrouwbaarheid van het bedrijf achter de pinautomaat.

Facebook

Sommige beleggers blijven brood zien in de bitcoin, ondanks de voetangels en klemmen, fraude en onzekere status van de virtuele munt. De Amerikaanse Cameron en Tyler Winklevoss hebben een vergunning aangevraagd voor het voeren van een trust waarin particulieren en institutionele beleggers kunnen handelen in bitcoins. De Winklevoss-tweeling werd internationaal vermaard toen ze in 2004 de oprichter van Facebook voor de rechter sleepten. Mark Zuckerberg zou het idee voor het sociale netwerk van hen hebben gestolen. Een rechtszaak resulteerde vier jaar later in een schikking van 65 miljoen dollar. In 2010 volgde een nieuwe aanklacht van de broers tegen Facebook, dit keer omdat Zuckerberg zou hebben gelogen over de waarde van het bedrijf en ze recht op een grotere schikking zouden hebben. Een jaar later was die aanklacht van de baan. De Winklevosses willen met hun trust, Gemini, de bitcoin alom geaccepteerd krijgen. Ze investeerden in 2013 anderhalf miljoen dollar in BitInstant, dat transacties in bitcoins afhandelt. In 2014 werd de directeur daarvan opgepakt op verdenking van het witwassen van geld afkomstig van Silk Road, een anonieme marktplaats voor hackers en criminelen die in 2013 is opgerold door de FBI. De broers lieten weten dat ze passieve investeerders waren geweest in BitInstant.

Meer over