Topinkomens bij banken vreten aan cao-loon

'We beleven uitzonderlijke mooie jaren', zei ING-topman A. Jacobs een maand geleden bij de presentatie van de halfjaarcijfers. ING presenteerde toen een spectaculaire winststijging van 34 procent....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

De andere grote banken deden niet voor de ING onder. De Rabobank groeide naar een winst van 994 miljoen gulden (ofwel plus 16,5 procent) en ABN Amro sloeg alle records met een nettoresultaat van ruim twee miljard (plus 20 procent).

De reusachtige winsten doen de vakbonden trillen van opwinding. Het is een prachtige mogelijkheid om iets leuks voor de werknemers te doen. Vooral de FNV Dienstenbond ziet in de in het oog springende banken-cao een mooie gelegenheid om de nieuwe fusiebond FNV Bondgenoten, waarin de dienstenbond straks ondergaat, te profileren.

Jammer voor de FNV-bond is dat hij juist in de bankensector een grote tegenspeler heeft: de vakbond De Unie. Die haalde onlangs de wind uit de zeilen van de dienstenbond door al in een vroeg stadium 4 procent meer loon voor 1998 te vragen.

Daarmee schiep De Unie een enorm dilemma voor de FNV-bond. De looneis was namelijk meer dan de maximale looneis van 3,5 procent die de vakcentrale FNV had vastgesteld.

Slechts door een truc - de FNV Dienstenbond telt de looneisen van 1998 (4 procent) en 1999 (3 procent) bij elkaar op en deelt ze door twee - kon de dienstenbond gelijke tred blijven houden met De Unie.

Dat was hard nodig, omdat de werknemers bij de banken inmiddels meer dan genoeg hebben van de loonmatiging van de afgelopen vier jaar. In ruil voor de 36-urige werkweek leverden de werknemers ongeveer 5 procent koopkracht in. Het bankpersoneel ging hiermee akkoord uit solidariteit met werknemers die anders vanwege reorganisaties op straat zouden worden gezet.

De opzet lukte. De afgelopen jaren verdwenen er aanzienlijk minder banen dan gepland uit het bankbedrijf. Na dit succes vinden de bonden het tijd geworden voor een inhaalrace in salaris en voor een goede pensioenregeling.

FNV-bestuurder D. van Huizen zei donderdag dat er heel wat geëist kon worden omdat de banken recordwinsten maken. 'De tijd is nu rijp om wat aan lange-termijnplanning te doen.'

Naast de hoge looneis, willen de bonden de goudgerande vut-regeling bij de banken omzetten in een prepensioenregeling met dezelfde voorwaarden. Maar ook dat is niet goedkoop. De bonden zelf denken dat de nieuwe pensioenregeling enkele procenten meer kost dan de huidige vut-regeling.

Daarmee zijn ze er nog niet. Tientallen jaren lang is er een overgangsregeling nodig, die ook nog eens een paar procent van de loonruimte zal kosten.

Als het aan de vakbeweging ligt, zullen de salariskosten bij de banken de komende jaren dus minstens met 10 procent stijgen. Dat is een enorme toename van de kosten, maar daarvan zijn de vakbonden niet onder de indruk. Zij vinden dat de banken genoeg verdienen om dit allemaal te kunnen financieren.

Is dat ook zo? De halfjaarcijfers van de de drie grote banken laten zien dat behalve de enorme groei van de winsten, de loonkosten niet minder spectaculair zijn gestegen. De lasten, waarvan de personeelskosten ongeveer 80 procent uitmaken, gingen bij alle drie de banken met bijna 20 procent omhoog.

Dat lijkt vreemd, omdat de cao-lonen nauwelijks omhoog zijn gegaan, maar wordt verklaarbaar als naar de topinkomens wordt gekeken. De groep werknemers met dikke salarissen is aanzienlijk toegenomen. De betrokken employés zijn schaars en de banken tasten diep in de buidel om ze binnen te halen of te houden.

Met de salarisslag bij het topkader hebben de bankwerkgevers de onderhandelingsruimte voor de cao-lonen sterk beperkt.

De werkgevers wilden donderdag niet reageren op de wensen van de vakbonden, maar het is niet moeilijk te voorspellen dat ze de eisen van de vakbeweging exorbitant hoog zullen vinden.

Harry van Gelder

Meer over