Toezicht fileert controles van ABN Amro

ABN Amro heeft de bankregels overtreden die witwassen en terrorisme bestrijden. Vorig jaar beloofde de bank al beterschap, maar de toezichthouders grijpen nu keihard in....

Niet goed voor de business. Was dat de conclusie die medewerkers van de ABN Amro-vestiging in Dubai trokken, toen de Verenigde Staten in 1996 sancties instelde tegen Libië en Iran? De twee landen maakten zich volgens de VS schuldig aan staatsterrorisme en dat was aanleiding voor de zogenoemde Iran and Lybia Sanctions Act. De wet is onder meer streng voor financiële transacties: alle dollarbetalingen moesten voortaan worden voorzien van naam en toenaam, land van herkomst en herkomst van het geld. Betalingen uit de twee landen konden zo (desgewenst) worden geweerd.

Het moeten goede klanten zijn geweest, de Iraniërs en Libiërs bij de bankvestiging in Dubai. Vorig jaar kwam de leiding van ABN Amro erachter dat vanaf 1997 medewerkers trucjes hadden bedacht om de controles te omzeilen.

Betalingen in dollars – waar ter wereld ook – moeten administratief op het grondgebied van de VS worden verwerkt, zodat de toezichthoudende Fed (het stelsel van centrale banken) grip kan houden op de stromen in ‘zijn’ munteenheid. Vandaar dat elke zichzelf respecterende bank een vestiging heeft in de VS, al was het alleen maar een administratiekantoor; een clearinghouse.

ABN Amro is zeer actief in de VS. Het Midden-Westen (rond Chicago) is een thuismarkt, waar veel geld wordt verdiend. De vestiging in New York wordt gebruikt voor de clearing. Alle dollarbetalingen die de bank verzorgt, worden daar naartoe gestuurd, dus ook de transacties die het kantoor in Dubai graag wilde verrichten voor Iranese en Libische klanten.

Dat het daar fout ging, ontdekte de bank toen het vorig jaar de hele gang van zaken rond de dollarclearing aan een grondig onderzoek onderwierp. Dat was noodzakelijk omdat het eerder mis ging: in de zomer van 2004 kreeg ABN Amro een schrobbering van de Fed over de rekeningen die de bank in New York aanhield voor tientallen banken in Rusland en de Baltische staten. Met sommige van die banken zou van alles mis zijn en blijkbaar kon ABN Amro zich niet goed houden aan het ‘ken je klant-principe’ – dat vooral sinds 11 september 2001 opgeld doet in de regels van de toezichthouders.

De Nederlandse bank beloofde beterschap en hief de rekeningen van de betreffende banken op. De misstand in Dubai meldde ABN Amro bij de toezichthouders; naast de Fed zijn dat onder meer een speciaal bureau van het Amerikaanse ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank.

Daarmee was de kous niet bepaald af, zo blijkt uit de zogenoemde ‘aanwijzing’ die maandagavond werd gepubliceerd door de toezichthouders (waaronder DNB). De acties die ABN Amro na de schrobbering van vorig jaar heeft uitgevoerd volstaan niet. Ook wordt bijvoorbeeld geconstateerd dat de bank heeft overdreven als het gaat om de mate waarin onderzoek is gepleegd bij sommige vestigingen.

De boete van tachtig miljoen dollar is uitzonderlijk hoog. In het rapport (te lezen via www.dnb.nl) wordt gehakt gemaakt van de manier waarop ABN Amro de interne controle heeft georganiseerd. De bank moet een reeks verbeteringen doorvoeren, bijvoorbeeld de benoeming van een speciale functionaris die verantwoordelijk is voor het voldoen aan regelgeving (compliance). De plannen daarvoor moeten binnen drie maanden worden ingeleverd en daarnaast moet de bank elke maand een ‘voortgangsrapportage’ sturen aan de toezichthouders. Als een kleine kleuter wordt ABN Amro daarmee in de hoek gezet.

De bank heeft dinsdag gezegd dat aan veel verplichtingen is voldaan. Een speciale compliance-baas is aangenomen en het aantal functies op de betreffende afdeling is in omvang verdubbeld; van drie-naar zeshonderd. Detail: in mei is een nieuw hoofd ‘Amerikaanse toezichtszaken’ benoemd. Het is Herbert Biern; hij werkte 25 jaar voor de afdeling witwasbestrijding van de Fed. De straf van zijn voormalige collega’s heeft hij niet kunnen voorkomen.

Meer over