nieuws

Tata opent nieuwe gietmachine voor duurzamer staal

Terwijl in de IJmond openlijk wordt gespeculeerd over de sluiting van Tata, is de staalfabriek nog altijd bezig honderden miljoenen te steken in een moderniseringsslag.

De nieuwe continugietmachine in de staalfabriek van Tata Steel IJmuiden die donderdag in gebruik wordt genomen. Met de machine kunnen lichtere staalsoorten worden geproduceerd voor onder meer de auto-industrie. Beeld ANP
De nieuwe continugietmachine in de staalfabriek van Tata Steel IJmuiden die donderdag in gebruik wordt genomen. Met de machine kunnen lichtere staalsoorten worden geproduceerd voor onder meer de auto-industrie.Beeld ANP

Vandaag opent Arthur van Dijk, commissaris van de koning in Noord-Holland, met het nodige vlagvertoon zelfs een nieuwe installatie die het mogelijk maakt in IJmuiden hoge sterkte stalen te maken. Het is met 220 miljoen euro de grootste investering in de afgelopen twintig jaar.

De nieuwe installatie - de continugietmachine 2-3 - zal de uitstoot van het bedrijf niet noemenswaardig verminderen. Maar directievoorzitter Hans van den Berg van Tata Steel Nederland denkt wel dat het klanten zal helpen duurzamer staal te maken. Zo kunnen auto’s met hoge sterkte stalen lichter worden gemaakt, waardoor ze zuiniger worden. Het levert ook kwalitatief hoogwaardig staal op voor constructies van zonnecollectoren op weides en de bouw van windmolens.

De bouw zelf is een huzarenstukje geweest. De installatie is opgebouwd vanuit een met damwanden beveiligde put van 14 meter diep en 35 meter breed in een volop producerende fabriek. Hoewel de fabriek al sinds de jaren tachtig twee machines heeft die vloeibaar staal in blokken gieten, is de nieuwe installatie een enorme stap voorwaarts. In deze gietmachine is het vloeibaar staal veel stabieler, waardoor het beter kan worden bewerkt. Hierdoor kan de productie van het bedrijf mogelijk ook met enkele honderdduizenden tonnen worden opgevoerd.

De investering maakt deel uit van het zogenoemde Star (Strategic Asset Roadmap)-investeringsprogramma van een half miljard euro. Daarnaast is er het RoadmapPlus programma dat de overlast van stof, geur en geluid voor de omgeving moet verminderen. Hiermee is nog eens 300 miljoen euro gemoeid.

Begin vorige maand bracht het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) de resultaten van een onderzoek naar buiten waaruit bleek dat met name bij de uitstoot van metalen en paks (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) de normen worden overschreden. Paks en lood kunnen kankerverwekkend zijn en schade veroorzaken aan de gezondheid van kinderen. Dat onderzoek sloeg in als een bom. De provincie Noord-Holland zei verontrust te zijn en eiste verdere vergroening van de staalfabriek.

Het meest ambitieuze project van Tata is het plan om bij de staalproductie kolen te vervangen door groene waterstof. Daarmee kan de CO2-uitstoot drastisch worden gereduceerd en kan staal duurzamer worden geproduceerd. Dat miljarden kostende project moet in 2030 klaar zijn; volgens sommige critici al vijf jaar te laat. Tata Steel IJmuiden is met een jaarlijkse emissie van 12,5 miljoen megaton de grootste CO2-uitstoter van Nederland. Voor deze energietransitie wil Tata financiële steun hebben van de overheid. Op dit moment is er onvoldoende groene waterstof beschikbaar om het plan te realiseren.

Overigens is sluiting van de staalfabriek nu geen reëel scenario. De gemeenten in de omgeving, de provincie, het Rijk en zelfs de milieubeweging zijn daar niet voor. Daarvoor zijn de economische belangen van staalproductie en de bijdrage van Tata aan de werkgelegenheid in de regio te groot. Bij Tata in IJmuiden werken negenduizend mensen. Veelbetekenend is dat de commissaris van de koning vandaag zelf de nieuwe installatie opent.

Sluiting wordt wel als optie geopperd als Tata er niet in slaagt zijn vergroeningsambities waar te maken. Veel hangt daarbij af van de Indiase eigenaar die het geld daarvoor beschikbaar moet stellen. Tata is verwikkeld in een concurrentieslag met andere staalproducenten zoals het Duitse Thyssen, het Oostenrijkse Voest en het Zweedse SSAB.

Meer over