nieuwstata steel

Tata Nederland scheidt van Britse deel voor mogelijke overname door Zweden

Tata Steel Nederland – het voormalige Hoogovens – en Tata Steel Groot-Brittannië – het voormalige British Steel – gaan uit elkaar. De bedoeling is dat het Nederlandse deel daarna zo mogelijk in handen wordt gespeeld van het Zweedse staalconcern SSAB, het voormalige Svenskt Stål AB. 

Tata Steel in IJmuiden.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Dit heeft de Indiase eigenaar vrijdag bekendgemaakt. De Tata Steel Group zou voor het bedrijf in IJmuiden een bedrag van tussen de 2- en 2,5 miljard euro van de Zweden willen hebben.

Hiermee komt een einde aan een ongelukkig huwelijk van 21 jaar. Het voormalige Hoogovens ging in 1999 samen met British Steel in wat toen Corus heette. Dit concern werd in 2007 overgenomen door het Indiase conglomeraat Tata Steel, waarna ook de familienaam werd veranderd. Maar zowel de fusie als de overname was een miskleun. Het Britse deel leed continu verliezen. Ondanks reorganisaties en een grote ontmanteling lukte het niet het voormalige British Steel winstgevend te krijgen. 

Tata Steel Nederland, het voormalige Hoogovens, was de meeste jaren wel winstgevend, hetgeen tot toenemende spanningen leidde. Dat escaleerde dit jaar in een machtsstrijd tussen Henrik Adam, de baas van het overkoepelende Tata Steel Europe, en het management in Nederland. Theo Henrar, de directievoorzitter van het Nederlandse bedrijf, werd in mei ontslagen, hoewel het formeel om een vertrek met wederzijds goedvinden ging.

De fusieontbinding hing al maanden in de lucht. Deze krant maakte er al in mei melding van, maar toen werd dit nog ten stelligste ontkend door Adam. Het is voor de tweede keer dat een fusie van Hoogovens mislukt. Begin jaren tachtig scheidde Hoogovens al van het Duitse staalbedrijf Hoesch waar het tien jaar een concern mee vormde onder de naam Estel.

Waterstof

Het personeel en de vakbonden in IJmuiden staken vrijdag meteen de vlag uit dat ze ten minste van de Britten worden verlost. Met SSAB lijken er meer cultuurovereenkomsten te zijn, hoewel dat in 1999 ook werd gezegd van de Britten. SSAB is vooral een producent van hoogwaardig staal. In 2019 was de productie bijna 9 miljoen ton op jaarbasis. Het heeft ook fabrieken in de VS. Daar ligt de belangrijkste afzetmarkt naast die in de noordelijke landen. De grootaandeelhouders zijn twee Zweedse instituten en de Finse staat. In totaal werken er 15 duizend mensen. 

Tata Steel Nederland heeft 13 duizend mensen in dienst, waarvan 9 duizend in IJmuiden. Die produceren 7 miljoen ton hoogwaardig staal. Een van de grote problemen van het Nederlandse bedrijf is de milieu-overlast, zoals de grafietregens, de fijnstof- en de CO2-uitstoot. Met name op dat laatste punt hebben de Zweden grote plannen. Zij voeren experimenten uit waarbij de kolen als energiebron worden vervangen door waterstof. Het staalbedrijf in IJmuiden stoot na de kolencentrales, die zullen worden gesloten, de meeste CO2 in Nederland uit.

Overigens kunnen er nog hobbels liggen bij zowel het ontvlechtingsproces met de Britten als het overnameproces door de Zweden. De bedoeling is dat de ontbinding voor 1 april wordt voltooid en de overname in de loop van 2021.

Positieve reacties

Minister Wiebes van Economische Zaken reageert enthousiast op het plan. ‘Een overname van Tata Steel Nederland door het Zweedse staalbedrijf SSAB lijkt aantrekkelijk. De bedrijven zijn complementair en beide hebben grote ambities voor verduurzaming.’ Ook de vakbonden zijn voorzichtig positief. Frits van Wieringen, voorzitter van de ondernemingsraad in Nederland, zegt dat SSAB ‘goed aangeschreven staat’. Omdat er volgens hem weinig overlap is in de markten die SSAB en Tata Steel Nederland bedienen, verwacht hij bij deze krachtenbundeling weinig concurrentiebezwaren vanuit Brussel. 

Het staalbedrijf in IJmuiden raakte door de coronacrisis ook in de problemen. Met name de automotivesector werd hard geraakt. Maar de belangrijke divisie verpakkingsstaal zag de vraag toenemen, omdat mensen meer voedsel in blik kopen.

Grote verliezer lijkt de Britse staalpoot te zijn. Die komt nu op eigen benen te staan. Tata Steel in India wil dat de Britse staat voor een oplossing zorgt en een einde maakt aan de verliezen. Maar tot nu toe lopen de onderhandelingen met de regering van Boris Johnson uitermate stroef.

Meer over