Superondernemer betuigt IJslanders spijt voor rol in crisis

Amsterdam Terwijl Rijkman Groenink woensdag glunderend economiestudenten te woord stond en uitlegde dat hij echt niet zo veel fout had gedaan, stuurde ondernemer Bjorgolfur Thor Bjorgolfsson een ingezonden brief naar Frettabladid, het grootste – en gratis – dagblad van IJsland....

Terwijl Rijkman Groenink vaststelde dat de Nederlandse belastingbetaler een fors verlies zal lijden op de investering van 30 miljard in ABN Amro, schreef Bjorgolfsson verder. ‘Ik bied mijn excuses aan voor het negeren van alle rode vlaggen en voor het niet volgen van mijn instincten toen ik me eenmaal bewust was geworden van de risico’s. Ik bied u allen mijn excuses aan.’

De excuses zijn een reactie op het rapport van de onderzoekscommissie dat maandag verscheen en waarin werd geconcludeerd dat IJslandse bankiers, toezichthouders en politici op alle fronten hadden gefaald.

Voor zover bekend is nog geen wereldbewoner vanwege de kredietcrisis zo diep door het stof gegaan. Daar is ook wel enige reden toe. De 42-jarige Bjorgolfur, vaak beschouwd als de knapste miljardair ter wereld, behoort tot de Vikingen, het groepje jonge IJslandse ondernemers dat tussen 2000 en 2008 de wereld overtrok om met geleend geld tal van grote overnames te doen. Zij werden gefinancierd door de IJslandse banken die grotendeels in bezit waren van dezelfde Vikingen.

De banken bleken deze ballast uiteindelijk helemaal niet te kunnen dragen en vielen in de herfst van 2008 om. Toen de IJslandse bank Landsbanki in geldnood kwam, trok de bank nog wel eerst de Atlantische Oceaan over om in Groot-Brittannië en Nederland spaargeld in te zamelen.

De famillie Bjorgolfsson, die rijk werd toen vader Bjorgolfur Gudmundsson zijn Russische bierbrouwerij in 2002 aan Heineken verkocht, was eigenaar van Landsbanki, de moeder van internetspaarbank Icesave. Zij kocht met geleend geld bedrijven op in IJsland en Oost-Europa. Als bekroning kocht vader Bjorgolfsson voetbalclub West Ham United.

Bjorgolfur Thor was IJslands eerste miljardair. Forbes zette hem in 2007 op de 249ste plek van ’s werelds rijksten met een geschat vermogen van 3,5 miljard dollar (2,6 miljard euro). Volgens Bjorgolfsson is dat vermogen nu grotendeels verdampt. In de ingezonden brief schrijft hij dat hij hard werkt om zijn schulden af te betalen. ‘Dat zal me jaren kosten, maar ik zal deze opdracht waardig dragen.’

De IJslanders kunnen slechts hopen dat Bjorgolfsson de waarheid spreekt. Er doen al enige tijd hardnekkige geruchten de ronde dat de Vikingen een groot deel van hun kapitaal hebben overgebracht naar het belastingparadijs Tortola, een van de Britse maagdeneilanden.

Om alle twijfel weg te nemen herhaalt Bjorgolfsson zichzelf aan het eind van de brief nog maar een keer. ‘De huidige situatie in IJsland zegt alles over hoe ik mijn werk heb gedaan. Ik bied mijn excuses aan aan alle IJslanders dat ik niet tot iets beters in staat was.’

Het is de vraag of de IJslanders de excuses zullen aanvaarden. De meesten hopen dat de Vikingen hard zullen worden gestraft. Of dat ooit gaat lukken is de grote vraag. Ze zijn allemaal het land ontvlucht en wonen in hun tweede huizen in Londen, Zwitserland of Luxemburg.

Meer over