columnpeter de waard

Starters staan al klaar om de poten onder de stoel van grote vliegmaatschappijen weg te zagen na de pandemie

null Beeld

In Noorwegen staat vliegmaatschappij Flyr in de startblokken. Het failliete Norwegian Airlines wil terugkeren als Norse. Breeze Airways en Flypop zijn respectievelijk Amerikaanse en Britse nieuwkomers. In Nederland zijn Aerotranscargo en Silver Fligth in oprichting. Er is blijkbaar geen beter moment om een vliegmaatschappij op te richten als tijdens het dieptepunt van een crisis.

Alles is spotgoedkoop: toestellen, personeel en slots. Als de gevestigde nationale carriers denken dat ze aan het einde van de pandemie de draad weer kunnen oppakken, dan zullen ze van een koude kermis thuiskomen. Agressieve nieuwkomers zijn vast van plan de dinosaurussen dieper in het moeras te duwen.

Starters hebben een voordeel. Je kunt personeelsleden aannemen die nog geen anciënniteiten hebben opgebouwd en voor een habbekrats willen beginnen. Er hoeven geen ouwelullendagen te worden verleend. En het aantal werknemers met zwangerschaps- of ouderschapsverlof is nog te verwaarlozen. Een crisis is de kans voor een nieuwkomer.

Van reus tot dwerg

Vlak voor de kredietcrisis van 2008/2009 was het financiële establishment de hoeksteen van de Nederlandse economie. ABN Amro, ING, Rabo en Fortis konden de financiële markten en bedrijven naar hun hand zetten. Nu zijn de reuzen teruggebracht tot de menselijke maat, zo geen dwergen geworden. Ze hebben hun verzekeringsactiviteiten moeten afstoten, evenals hun buitenlandse belangen. Het betalingsverkeer wordt gedaan door fintechs als PayPal en Adyen. Handelen voor eigen rekening mogen ze niet meer. Optiver, Flow Traders en IMC hebben die markt overgenomen. Pensioenfondsen doen zelf de kredietverlening zoals het ABP bij het glasvezelnet van KPN.

In ruil voor de de overheidssteun hebben banken veel moeten opgeven. Dat zou ook kunnen gebeuren bij de luchtvaartdinosaurussen, die halve zo niet hele staatsbedrijven zijn geworden en de loden last van het verleden meedragen. Nieuwe regelgeving ligt voor hen op de loer. Starters kunnen vanaf goedkope bases de poten onder hun stoel wegzagen. De leaseprijzen voor de meest hypermoderne vliegtuigen zijn gehalveerd. Piloten, cabinepersoneel en luchtvaarttechnici willen aan de slag. Nieuwkomers kunnen zich focussen op de markten die het eerst herstellen: die voor toeristen en die voor het bezoek aan vrienden en familieleden.

Rondleiding in Hollywood

Ook onder reisbureaus zijn er allerlei succesvolle startups. In de VS explodeerde de omzet van Peek tot 1 miljard dollar. Peek organiseert tours en overnachtingen in de eigen omgeving. Een enorme hit zijn rondleidingen in Hollywood door werkloze acteurs en actrices.

Hoe dan ook: in alle westerse landen is een recordaantal aan nieuwe ondernemingen gestart sinds het begin van de pandemie. Daarvan zullen er veel ten onder gaan, maar een aantal zal een luis in de pels van de bestaande ondernemingen worden.

En sommigen zullen zelfs hun grafschrift schrijven.

Meer over