Staat trekt zich terug uit KLM

De Nederlandse staat trekt zich terug als aandeelhouder van KLM, door 8,47 miljoen gewone aandelen in het bedrijf van de hand te doen....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Dit geld wordt gestort in het fonds Economische Structuurversterking, waarmee onder andere wegenbouw wordt betaald. De informateurs van een tweede paarse kabinet zijn net overeengekomen dat dit toch al goed gevulde fonds ook gebruikt zal kunnen worden voor andere, extra investeringen.

De overheid houdt 11,75 miljoen preferente aandelen, maar dat zijn eigenlijk obligaties met stemrecht. Na deze transactie heeft de staat nog maar 14 procent zeggenschap in KLM. Dat aandeel is veel lager dan de huidige 25 procent, die wordt beschouwd als een minimum voor het hebben van invloed in een bedrijf.

Als de staat in het buitenland voor de KLM onderhandelt over landingsrechten, moet zij aantonen dat de KLM in Nederlandse handen is. Om die reden heeft het bedrijf een ingewikkelde procedure bedacht, zodat 'het Nederlanderschap van de onderneming toch is gewaarborgd', aldus een woordvoerder.

De aandelen die KLM koopt van de staat, worden omgevormd tot zogeheten cumulatief preferente aandelen (een soort obligaties met stemrecht) en ondergebracht bij een nieuw op te richten Stichting Luchtvaartbelangen Nederland. Deze stichting, waarin een van de drie bestuurders wordt aangewezen door de KLM, waakt over de belangen van de luchtvaartmaatschappij.

Dat is nog niet alles. De 'cumprefs', uitgebreid met 929 duizend nieuwe 'cumprefs', worden vervolgens van hun stemrecht ontdaan en verkocht aan de Rabobank. Deze bank mag de certificaten doorverkopen aan beleggers, maar moet daarvoor telkens toestemming vragen aan de Stichting Luchtvaartbelangen.

'Er is voor de Rabobank gekozen omdat dit een puur Nederlands bedrijf is dat niet aan de beurs is genoteerd', aldus de KLM-woordvoerder. Banken als ING en ABN Amro zijn aan de Amerikaanse beurs genoteerd, en voor een belangrijk deel in buitenlandse handen.

De staat houdt nu het recht om in geval van nood, bijvoorbeeld bij een vijandige overnamepoging, nieuwe aandelen uit te geven. Zo hebben 'vrienden van de KLM' altijd de meerderheid van de stemmen als dat nodig is.

Naast het staatsaandeel zal KLM ook nog 4,84 miljoen niet-beursgenoteerde participatiebewijzen aankopen, die in handen zijn van Stichting Pensioenfonds van het Vliegend Personeel. Deze aandelen, die delen in de winst, hebben geen stemrecht, en zullen worden vernietigd. Al met al kost de inkoop KLM tussen de 1 en 1,2 miljard gulden.

Omdat de cumprefs niet delen in de winst, wordt het aantal gewone aandelen die wel delen in de winst fors lager. Zo worden de toekomstige verdiensten van KLM verdeeld over minder aandelen, en kan de winst per aandeel stijgen met ongeveer 15 procent. 'En dat is positief', zegt R. Brakenhoff van zakenbank Kempen & Co. De beurskoers steeg dan ook met bijna 7 procent. Dat de koers niet met de volle 15 procent steeg, kwam volgens Brakenhoff omdat veel beleggers de transactie hadden verwacht, en alvast een voorproefje hadden genomen.

KLM heeft er nooit een geheim van gemaakt dat het nog meer aandelen van de staat belastingvrij wilde inkopen, nadat het eind 1996 al een flink deel had ingekocht. Financieel directeur R. Abrahamsen van KLM zei toen: 'We hebben 17,3 miljoen aandelen ingekocht, maar het hadden er ook 25,7 miljoen mogen zijn - alle gewone aandelen die de staat heeft'.

De reden voor de aankoop is dat KLM al jaren een kasoverschot heeft, en inmiddels beschikt over 3,6 miljard gulden aan liquide middelen.

De overeenkomst kan nog worden afgeblazen, als de beurskoers van KLM tussen 6 en 12 augustus te veel oploopt. Boven de 94,89 gulden mag KLM afzien van de transactie.

Meer over