Soms eet Reiderland bonen uit blik

Hilbert Zuidema uit Beerta heeft twee spijkerbroeken. Drie weken geleden kocht hij een derde, werd meteen daarna zijn kat ziek....

Van onze verslaggeefster Greta Riemersma

Is de gemeente Reiderland de armste gemeente van Nederland?

'Dan zal ik hier wel een van de armsten zijn', roept Hilbert Zuidema voor supermarkt C1000 in hartje Beerta. Zijn woonplaats vormt samen met Finsterwolde, Nieuweschans, Nieuw-Beerta, Drieborg en Ganzedijk in Oost-Groningen de gemeente Reiderland.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakte dinsdag bekend dat in die gemeente het gemiddeld besteedbaar jaarinkomen per huishouden 15.100 euro bedraagt, tegen 18 duizend euro gemiddeld in heel Nederland. Daarmee is Reiderland koploper van de zestien armste gemeenten, die allemaal in Friesland en Groningen liggen.

'Flauwekul', roept Bouko van der Kamp, gemeenteraadslid in Reiderland. Op de dag dat de cijfers van het CBS openbaar zijn geworden, is de gemeenteraad verwikkeld in de algemene beschouwingen. In de pauze van die vergadering staat Van der Kamp in de hal van het gemeentehuis naar zijn pak te gebaren, alsof hij vraagt: hangen hier soms de rafels aan?

Hij erkent dat van de ruim zevenduizend inwoners in Reiderland 60 procent een uitkering heeft. 'Maar daar zitten ook AOW'ers tussen', zegt hij. 'En we spreken hier ABN en we hebben internet. Statistieken zijn grote leugens. Kom hier eens op een zomerdag, zo mooi is het hier dan.'

En alsjeblieft, smeekt hij: 'Begin niet weer over die herenboeren. We leven niet meer in 1830.' Dat is waar, maar de rijkdom van die herenboeren verklaart deels het CBS-materiaal van nu. In Oost-Groningen leefde de meerderheid decennialang in armoedige omstandigheden, als boerenarbeider of als werknemer in de strokartonfabrieken.

Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen werd de Nieuwe Communistische Partij Nederland (NCPN) de grootste partij. Bij de laatste landelijke verkiezingen kreeg de LPF eenderde van de stemmen. Ook Hilbert Zuidema koos voor de LPF: 'De PvdA heeft ons in de steek gelaten.'

Zuidema is geboren en getogen in Beerta. Hij is 56 jaar en zit 25 jaar in de WAO als gevolg van een auto-ongeluk. Vroeger was hij timmerman, nu komt hij rond van duizend euro in de maand.

'Gas en licht is 120 euro, de huur 250 euro, dan weet je wat je overhoudt.' Soms eet hij aardappelen met sperciebonen uit blik.

Hij is in Beerta niet de enige die er zo voor staat, denkt hij. 'Als ik kijk hoeveel huizen hier te koop staan. En de kroegen zijn de helft van de tijd dicht.'

De euro heeft in zijn ogen alles erger gemaakt. 'Een karbonade kost zes euro per kilo! Dat is toch arbeiderseten? Daar had je vroeger een half varken voor.'

Vijftien jaar geleden ging Zuidema nog naar de dokter om kalmeringsmiddelen te vragen. 'Nu heb ik alles van me afgegooid. Je moet gewoon niet prakkiseren.'

Meer over