columnpeter de waard

Slaat ‘gamification’ beurs ook over naar Nederland?

null Beeld

Het aandeel GameStop staat nog altijd tien keer zo hoog als begin dit jaar. En dat is ook te danken aan 30 duizend kleine speculanten in Nederland die gemiddeld voor 900 dollar (750 euro) zijn ingestapt. Het overgrote deel zat in de leeftijdsklasse 20 tot 30 jaar, zo blijkt uit cijfers van waakhond AFM.

Want deze groep heeft met miljoenen kleine aandeelhouders in alle delen van de wereld - GameStop was bij broker De Giro in negen van de tien landen in februari het meest verhandelde aandeel - de grote hedgefondsen een loer kunnen draaien.

Hoewel vast niet al deze mensen - nogal wat maakten een ritje van één of twee dagen om er daarna weer uit te stappen - er winst mee hebben gemaakt, lijkt de actie geslaagd. En dat smaakt naar meer. Bijna elke dag worden er nieuwe lijstjes opgesteld van aandelen die voor ‘gamification’ - het spelen van een beursspel - in aanmerking komen: wietproducenten, biotechbedrijven en zilvermijnen. Maatstaf is daarbij de shortlist van de Amerikaanse beurs. Daarop staan de fondsen waarin op grote schaal short is gegaan: de aandelen die op termijn zijn verkocht met de bedoeling ze goedkoper terug te kopen op het moment van de levering. Aandelen die in de ogen van de hedgefondsen overgewaardeerd zijn, zoals die van de computerspelletjesketen GameStop, die gedoemd was ten onder te gaan, en de muziekketen Free Record Shop.

Maar de kleintjes zijn het er niet mee eens. Die keren zich met miljoenen tegelijk tegen de groten door long te gaan: de aandelen juist te kopen in de verwachting dat de koersen stijgen, omdat ze zijn ondergewaardeerd door de acties van shortsellers.

De bedoeling is dat de grote speculanten in het nauw worden gedreven, hun shortposities moeten indekken en de koersstijgingen door massale vraag vanzelf worden bewerkstelligd; een vorm van transactiemanipulatie. Maar de hedgefondsen verzetten zich op hun beurt met hand en tand door hun shortposities te versterken en weer meer aanbod te creëren. Op een gegeven moment waren er 100 miljoen aandelen GameStop op termijn verkocht, terwijl er maar 70 miljoen van zijn. De wetten van vraag en aanbod zijn zijn onverbiddelijk. Uiteindelijk won de massa het wedstrijdje armpje drukken tegen de groten, net zoals een kolonie tropische mieren een zoogdier kan omleggen. Of het op termijn een pyrrus-overwinning zal zijn, weet niemand. Evenmin is duidelijk of bij een volgende hype de shortlists doorslaggevend zullen zijn of de acties van influencers op sociale media.

Dat het in Nederland gebeurt, ligt niet voor de hand. In Nederlandse fondsen bestaan geen shortposities van 60 procent van het aandelenkapitaal (hoogstens 15 procent) en Nederland kent ook geen influencers met tientallen miljoenen volgers als Elon Musk, fondsmanager Cathie Wood (de nieuwe Buffett) of risicokapitalist Chamath Palihapitiya.

Dit land moet het in de gamificationstrijd doen met rapper Boef.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over