Scrooge Boonstra

DE EERSTE vraag tijdens een sollicitatiegesprek in Silicon Valley luidt meestal: 'Wat is mijn optiepakket?' Is het antwoord naar de smaak van de sollicitant onbevredigend, dan is het gesprek afgelopen, weten Nederlandse entrepreneurs die willen uitbreiden in deze regio....

Lucas van Grinsven

Toen Philips in 1975 de computerchip-fabrikant Signetics in Silicon Valley bij San Francisco overnam, moest de gekte rond opties nog beginnen, maar begin jaren negentig ontkwam het elektronicabedrijf niet aan de inmiddels ingeburgerde gewoonte werknemers van opties te voorzien. Het werd ondoenlijk goed personeel te vinden zonder een optieregeling.

Dus zette de Halfgeleiderdivisie ter plaatse een soort optieprogramma in elkaar. Dat had niets te maken met de echte beursopties die Philips uitdeelt aan zijn hoogste managers, maar het effect was hetzelfde. Philips Semiconductors had een worst om voor de neus van Amerikaanse werknemers te houden.

Eigenlijk is het dus merkwaardig dat hetzelfde Philips zo moeilijk doet over een optieprogramma voor alle medewerkers, waar de vakbonden twee jaar geleden al om hebben gevraagd. Zeker als je bedenkt dat opties inmiddels gemeengoed zijn in talloze landen, vooral voor werknemers bij technologie-ondernemingen.

'In november vorig jaar hebben we de bonden laten weten af te zien van een wereldwijd optieplan vanwege de zeer uiteenlopende nationale wetgevingen', zegt een woordvoerder van het elektronicabedrijf.

Dat gaat er bij de bonden niet in. 'Als Philips het echt zou willen dan was die regeling er wel gekomen', zegt bestuurder Arjan van der Hout van de vakbond VHP Philips. 'Voor topmanagers kan het immers ook, en die komen uit verschillende landen.'

De bonden zijn gebrand op opties voor alle werknemers, omdat dit bij de laatste cao-onderhandelingen deel uitmaakte van de ruil. De bonden namen eind 1997 genoegen met een bescheiden loonsverhoging en Philips zou de mogelijkheid onderzoeken voor een wereldwijd optiepakket. 'Zo'n pakket is niet toegezegd, maar Philips heeft toen wel verwachtingen gewekt', zegt Jan Cuperus van FNV Bondgenoten.

Hoe moeilijk kan het helemaal zijn, vragen de bonden zich af. Philips betaalt immers al salarissen in tientallen landen met uiteenlopende belastingstelsels, dus dat moet ook kunnen met opties.

Dus heeft de vakbond VHP rondgeneusd bij andere bedrijven waar de bond kind aan huis is en bemerkte dat andere bedrijven Philips voor gingen, zoals het Amerikaanse Lucent, maar ook Microsoft en Reuters.

De vakbond heeft nu zelf een plannetje opgekookt dat hij wil bespreken bij de komende cao-onderhandelingen die dit najaar beginnen. Met de gebruikelijke ondoorgrondelijkheid (die soms lijkt te smaken naar neerbuigendheid) zegt Philips het voorstel van de bonden 'af te wachten'.

Toch zou Philips er goed aan doen de wensen van de bonden, en dus de arbeidsmarkt, serieus te nemen. De strijd om schaars talent lijkt steeds meer op die in Silicon Valley. En Philips scoort slecht als werkgever, zo blijkt uit imago-onderzoek van Intermediair en Philips zelf.

De firma valt ver buiten de toptien van populaire Nederlandse bedrijven en wordt gepasseerd door branchegenoten ASML, Stork en de Nederlandse vestiging van de Duitse rivaal Siemens, meldt Intermediair.

De bevindingen van het interne Employee Motivation Survey 1999 stemmen niet vrolijker. Op het onderdeel 'beloning en waardering' scoort de Nederlandse organisatie van Philips bedroevend laag met een favourable score van 47 op een schaal van 1 tot 100. Nog niet de helft van de werknemers lijkt tevreden met het salaris. Ook op de gevoelige onderdelen 'persoonlijke groei' en 'tevredenheid' oordeelt slechts 65 procent van de werknemers positief.

Philips is zich hiervan bewust en heeft enkele dagen geleden aan de bonden laten weten veel meer prestatiebeloning te willen geven aan excellente of schaarse werknemers. Woorden als opties of aandelen zijn daarbij echter niet gevallen en Philips lijkt te mikken op contante extraatjes. Uit de bestaande loonruimte, wel te verstaan, wat betekent dat de ene collega moet inleveren voor het genot van een ander.

Dan preferen de bonden opties. Die worden immers betaald door de belegger.

Meer over