columnpeter de waard

Relatie tussen geldmarkten en rampen kan alle kanten opgaan

null Beeld

Op de financiële markten is een parallel te trekken tussen de oorlog tegen corona en die tegen de as-mogendheden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook dit keer zijn er vele wisselende fronten. Aan de ene kant staat het kwaad van het virus. Aan de andere kant de goede krachten van de gezondheidszorg. Soms lijkt de zorg aan de winnende hand, maar dan weer slaat het virus terug met nieuwe varianten. En als de zorg nieuwe wapens wil inzetten, zoals een vaccin, ontploft die wel eens als een raket in de eigen achtertuin zoals nu is gebeurd met dat van AstraZeneca.

Ook de financiële markten speculeren voortdurend op de uitkomsten op die strijd en zijn ver vooruitgelopen op wat een ‘geallieerde overwinning’ kan worden genoemd. Het ene na het andere record wordt gebroken zonder dat het virus definitief is verslagen. Dat lijkt op het scenario in de Tweede Wereldoorlog. In de bezette landen was de beurshandel beperkt. Maar in de VS werd op beurzen en wisselmarkten gewoon volop gehandeld.

De inval in Polen beroerde de markten in 1939 nauwelijks, net zoals de corona-uitbraak in China. Maar dat veranderde toen Hitler in juni 1940 Parijs binnentrok. De Dow Jones kelderde spectaculair. Dat beursval ging verder in het derde kwartaal in 1941 toen de Duitsers in de Sovjet-Unie de ene na de andere slag wonnen en in Noord-Afrika Tobroek hadden omsingeld. De Japanners sloegen eind 1941 toe door de aanval op Pearl Harbour waarna het ene na het andere land in Zuidoost-Azië werd bezet. Op 28 april 1942 stond de Dow op 92,69, de laagste stand sinds 1934. Het was het donkerste moment, net voor de eerste schemering.

Drie maanden later kwam met de Slag bij Midway het keerpunt van de oorlog in de Grote Oceaan. Zes maanden later volgde de Slag bij El Alamein (het keerpunt in de oorlog in Afrika) en tien maanden later eindigde de Slag bij Stalingrad (keerpunt in de oorlog in Europa). De koersen schoten omhoog. In april 1945 was de Dow 130 procent gestegen ten opzichte van het dieptepunt van 1942. De onvermijdbare correctie kwam pas na de bom op Hiroshima. De stagnatie van de koersen zou tot 1950 duren.

In de corona-oorlog bereikte de Dow Jones zijn laagste punt op 23 maart 2020: 18.519,93. Sinds die tijd is de index ondanks een tweede en een derde golf al gestegen tot 32.825,95. Als een parallel wordt getrokken met de Tweede Wereldoorlog zal het nog een tijdje doorstijgen totdat corona definitief is verslagen en V-day kan worden gevierd.

Tussen 1942 en 1945 gingen heel veel Amerikanen in aandelen beleggen. Net als nu was er door lockdowns weinig ander vermaak. En er was ook veel geld dankzij de enorme overheidsinvesteringen in de oorlogseconomie die leidden tot meer werkgelegenheid, hogere consumentenuitgaven (ondanks rantsoeneringen) en bedrijfswinsten (ondanks torenhoge vennootschapsbelastingen).

Pandemie en oorlog is voor de beurs lood om oud ijzer.

Meer over