NIEUWSoproep economen

Prominente Nederlandse economen: kabinet moet juist nu andere Europese landen helpen

Ruim zestig prominente economen, onder wie hoogleraren en bankiers, halen hard uit naar het kabinet vanwege de starre opstelling over financiële hulp aan Italië en andere Zuid-Europese landen. ‘Hun obstructie is contraproductief.’

Minister Wopke Hoekstra en Mark Rutte krijgen kritiek op hun 'starre houding’.Beeld ANP

‘Juist in deze crisis is een constructieve opstelling van Nederland in Europa nodig. Nu moeten we onderdeel zijn van de oplossing en niet voor tweespalt zorgen.’ Arnoud Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering en financiële markten van de UvA, noemt dit een reden van de open brief die de economen op zijn initiatief dinsdag hebben ondertekend. De brief is een pleidooi voor een solidaire opstelling van Nederland met landen als Italië, Spanje en Portugal. 

Boot noemt de houding van minister Wopke Hoekstra in Brussel een voorbeeld van ‘diplomatiek falen van Nederland’. Hij vindt het niet gepast om landen in deze noodsituatie af te rekenen op budgettair beleid.  

Minister van Financiën Hoekstra trok dinsdag in zijn wekelijkse gesprek met RTL Nieuws het boetekleed aan. ‘Ik heb te weinig empathie getoond', zei de bewindsman in reactie op de woede en verwensingen van zijn Zuid-Europese collega’s. ‘Als je zoveel storm oogst als wij nu hebben gedaan, dan heb je het kennelijk niet goed gedaan. Wat we niet willen, is heel goed overgekomen. Maar wat we wel willen, niet. Dat had ik beter moeten doen. Ons standpunt over de coronabonds is blijven hangen, maar het standpunt van solidariteit niet.’ 

Uiteraard mag Nederland op andere momenten andere landen ter verantwoording roepen, stelt hoogleraar Boot. ‘Wij als Nederland moeten juist volledig dekking geven aan de stutpakketten die Italië en Spanje willen uitzetten voor hun economie. Dan kan via het noodfonds ESM of via de uitgifte van coronabonds. Nu moet je onderdeel zijn van de oplossing, zoals de banken zeggen over zichzelf, en niet voor verdere onzekerheid zorgen.’

Niemand ontbreekt

Boot is verbaasd over de massale steun voor zijn open brief. ‘Ik ben niet zo erg van manifesten. En al helemaal niet van manifesten die voor veel discussie zorgen. Maar dit keer zijn we het allemaal eens. Als je al die namen ziet, is er niemand uit de academische wereld die ontbreekt.’ De brief is ook ondertekend door Dirk Schoenmaker, Barbara Baarsma, Sweder van Wijnbergen, Harald Benink, Coen Teulings, Rick van der Ploeg, Lans Bovenberg, Bas Jacobs, Rens van Tilburg en andere Nederlandse economen. 

Een overzicht van de ondertekenaars van de oproep vindt u hier.

‘De Nederlandse opstelling over een gemeenschappelijke financiering van een Europese aanpak van de coronacrisis heeft de afgelopen weken een ongekende hoeveelheid onbegrip en frustratie opgeroepen’, schrijven ze. ‘Ook wij als Nederlandse economen vinden de Nederlandse opstelling niet te verantwoorden. Wij roepen de Nederlandse regering op nu de koers te wijzigen en een Europese aanpak te ondersteunen. Er is nauwelijks een duidelijker gemeenschappelijke uitdaging te bedenken dan de huidige coronapandemie.’

De economen noemen het ‘ons eigen belang dat landen als Italië, maar ook Spanje en Portugal, de crisis effectief te lijf kunnen gaan’. ‘En of we het leuk vinden of niet, de gemeenschappelijke valuta legt hier extra druk op. De strijd tegen een gemeenschappelijke vijand, het virus, mag de eurozone niet in een crisis storten. Twijfel over de kredietwaardigheid van landen kan op financiële markten gemakkelijk tot een selffulfilling prophecy leiden’, waarschuwen de economen.

Democratisch

Boot noemt het contraproductief als opnieuw de Europese Centrale Bank (ECB) de kastanjes uit het vuur moet halen. ‘Dat betekent dat democratische legitimatie en sturing ontbreekt. De ECB moet achtervanger zijn van budgettair beleid. Het heeft draagvlak nodig vanuit regeringsleiders, EU en nationale parlementen. Als dit zo doorgaat komt er een moment dat ook de ECB in het luchtledige zal opereren.’ 

Boot zegt dat de regering niet bang moet zijn voor de populisten in het parlement, zoals die van de PVV en FvD. Zij staan met hun standpunten meer dan ooit aan de rand van het debat. ‘De oplossing is specifiek voor deze situatie, voor deze coronacrisis. Dus geen permanent mechanisme waarbij alle eurostaten voor elkaar garant staan, geen mutualisering van bestaande schuld.’

Meer lezen over de transferunie

Commentaar: Kabinet gedraagt zich zelfgenoegzaam en egoïstisch
Corona stelt de eenheid in de EU opnieuw op de proef, maar Nederland lijkt de urgentie niet te vatten.

Voormalig premier Italië Enrico Letta: ‘Deze crisis kan dodelijk zijn voor toekomst Europese Unie.’
Het sentiment dat Nederland voor iedereen betaalt is een leugen’, zegt de voormalige premier van Italië. Hij reageert furieus op de blokkade van Nederland om het Europese noodfonds in te zetten voor de coronacrisis.

‘Vrekkig’ en ‘provocerend’ Nederland maakt zich impopulair in EU.
Nederland ligt vol onder vuur in Brussel. Donderdagnacht blokkeerde premier Mark Rutte – tot woede van zijn zuidelijke collega’s – de inzet van honderden miljarden euro’s uit het Europees noodfonds om de coronacrisis te bestrijden.

Rutte en Hoekstra voeren achterhoedegevecht tegen transferunie
Mark Rutte en Wopke Hoekstra zijn de gebeten hond in Europa. Ze willen niet akkoord gaan met de invoering van euro-obligaties en zien ook liever niet dat noodfonds ESM halsoverkop miljardenleningen verstrekt aan landen als Italië en Spanje.

Knot: ‘Opkopen schulden door ECB moet tijdelijk zijn’. Want eigenlijk mag het niet.
De Europese Centrale Bank mag niet te lang doorgaan met het opkopen van schulden van landen. ‘Permanente financiering door de ECB van eurozonelanden is verboden volgens het Verdrag van Maastricht’, zei president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank vrijdag bij de presentatie van het jaarverslag.

Meer over