Plunderaars in Gucci-instappers

Onlangs zag ik een cartoon waarop een leraar zijn leerling vraagt een zin te maken met het werkwoord ‘sacks’, in de betekenis van plunderen en beroven....

Zeker is dat beurswaakhond SEC de jongens met de Gucci-instappers van Goldman er vorige week van beschuldigde zich te hebben ingelaten met wat lijkt op witte boorden-plundering.

Ik gebruik de term ‘plundering’ zoals de economen George Akerlof en Paul Romer deden toen ze in 1993 de financiële crisis beschreven tijdens de Reaganjaren. Ze stelden vast dat een groot deel van de verliezen die toen geleden zijn, het gevolg waren van doelbewuste fraude.

Geldt hetzelfde voor de huidige financiële crisis?

De discussie over fraude en de crisis spitst zich toe op twee vormen van misleiding: roofzuchtig lenen en een onjuiste voorstelling van risico’s. Het is duidelijk dat mensen verleid werden tot dure en ingewikkelde leningen die ze niet begrepen. Banken zagen het grootste deel van de slechtste hypotheken van de subprime-categorie waardeloos worden. Ze verkochten die leningen door aan beleggers. En dat terwijl ze soms wisten dat de koper niet door had hoe groot de kans op verlies was.

Wat we nu zien, zijn beschuldigingen van een derde vorm van fraude.

We weten al een tijdje dat Goldman Sachs en andere bedrijven verpakte hypotheekleningen verkochten, terwijl ze tegelijkertijd winst probeerden te maken door erop te gokken dat de waarde van die producten zou ineenstorten. Hoewel laakbaar, was dat niet illegaal. Maar nu beschuldigt de SEC Goldman Sachs ervan dat ze die verpakte hypotheekleningen bewust zo hebben gemaakt dat ze waardeloos moesten worden. Dat deden ze om een belangrijke klant in de gelegenheid te stellen er geld aan te verdienen. Dat zou ik plunderen willen noemen.

En Goldman is niet de enige. Volgens de site ProPublica hebben diverse banken het hegdefonds Magnetar geholpen door beleggingen gemaakt-om-te-falen in de markt te zetten, wetende dat Magnestar gokte op dat falen. De voor de hand liggende vraag is of de financiële hervormingen die nu overwogen worden, zulke fraude geheel of gedeeltelijk zou hebben voorkomen. Het antwoord op die vraag is: ‘ja’.

Een onafhankelijke instelling om consumenten te beschermen, zou het roofzuchtige lenen kunnen hebben beperkt. En een ander voorstel van de Senaat is dat banken 5 procent houden van de leningen die ze hebben uitstaan. Dat zet een rem op de praktijk van het eerst construeren en daarna doorverkopen van slechte leningen aan onoplettende beleggers.

De moraal van het verhaal van de beschuldigingen tegen Goldman is niet dat er specifieke hervormingen nodig zijn. Er is een urgente noodzaak om heel Wall Street te veranderen. Als je luistert naar lobbyisten uit de financiële sector en naar de Republikeinen, denk je dat alles wel in orde komt zolang de regering belooft geen financiële reddingsoperaties meer te doen. Maar dat is helemaal verkeerd – en niet alleen omdat zo’n belofte niet geloofwaardig is.

Feit is dat het grootste deel van de financiële sector een grote zwendel is geworden – een spel waarbij een handjevol mensen rijkelijk wordt beloond om consumenten en beleggers te misleiden en uit te buiten. Als we de lat voor dit soort praktijken niet lager leggen, zal de zwendel gewoon doorgaan.

Meer over