Plukken van PCM

Begin volgende week vertrekt het Britse opkoopfonds Apax na 2,5 jaar officieel als eigenaar van PCM, de uitgever van onder meer de Volkskrant....

Het is maar een bescheiden feestje, zomer 2004 op de galerij van het Amstel Hotel in Amsterdam. Maar de stemming onder de aanwezige bankiers, juristen, fiscalisten, accountants en adviseurs is uitstekend. De plechtigheid wordt gehouden ter ere van de officiële afronding van de overname door het Britse opkoopfonds Apax van PCM, uitgever van onder meer de Volkskrant, NRC Handelsblad, Trouw en het AD en eigenaar van diverse (educatieve) uitgeverijen. Aan die overname heeft heel financieel en adviserend Nederland meegewerkt en goed verdiend.

‘Ik heb inderdaad een gigantisch honorarium ontvangen, maar ik schaam me er niet voor. Je haalt zeperds en je hebt ook een keer geluk’, zegt adviseur Grimbert Rost van Tonningen. Hij krijgt voor zijn advieswerk voor Apax 3,8 miljoen euro. De totale rekening van alle betrokkenen voor de overname bedraagt 32.950.363,19 euro, te betalen door PCM. Dat het overgenomen bedrijf de kosten van de overname zelf moet betalen, is gebruikelijk bij private equity als Apax.

De Britten zijn trots dat ze in Nederland een deal hebben gemaakt. Ze willen de omzet van PCM eenderde verhogen tot boven de miljard euro. Daarna kan de uitgever naar de beurs, zodat Apax de investering met een mooie winst kan afsluiten.

Een van de aanwezigen in het Amstel Hotel is de bestuursvoorzitter van PCM, Theo Bouwman. De PCM-baas heeft twee vliegen in een klap geslagen, omdat nu ook de rol van de stichtingen van de kranten, tot dan toe de eigenaren van PCM, wordt teruggedrongen. Die stichtingen zijn niet alleen lastig, ze hebben ook geen geld, terwijl Apax kapitaalkrachtig is. PCM heeft geld nodig om af te komen van dure leningen van ING, Aegon en de NIB, die vanaf 2005 nog duurder worden.

Maar de PCM-baas heeft gemengde gevoelens. Bouwman wilde een deal met andere opkoopfondsen zoals 3i, eigenaar van de educatieve uitgeverij Malmberg en CVC, eigenaar van uitgever Veen, Bosch Keuning. Met een overname door een van die fondsen zou PCM er meteen een mooi bedrijf bij krijgen, en een begin maken met de gewenste groei. Met CVC heeft Bouwman in zijn eentje al een principeakkoord geregeld, maar de Stichting Democratie en Media (SDM), die nog de meerderheid van de aandelen heeft, steekt er een stokje voor. ‘Ik weet eigenlijk nog steeds niet waarom precies’, zegt Bouwman nu. ‘Ze waren bang dat achteraf de waarde van PCM niet goed was ingeschat, dat ze te weinig kregen. Ze wilden een clean deal. Raar, want de waarde van PCM viel zo uit te rekenen. ’

De stichting wil op haar beurt in zee met de Persgroep, de Belgische uitgever die alweer een paar jaar eigenaar is van Het Parool. Nederlandse uitgevers komen niet in aanmerking, omdat elke mogelijke combinatie te veel macht zou krijgen op de krantenmarkt. Na een gezellig etentje van de stichtingen met Persgroep-baas Christian van Thillo in Antwerpen is de fusie van de Nederlandse en Belgische uitgeverij vrijwel rond, maar ditmaal steekt Theo Bouwman er een stokje voor. ‘Het was op zich niet eens zo’n slechte combinatie. En Van Thillo is een charmante man en een goede uitgever’, zegt hij. ‘Maar het bedrijf was in handen van twee mensen: Van Thillo en zijn zwager. Wat hou je over als Van Thillo weg zou gaan?’

Op aandringen van de stichtingen is gekozen voor een veiling om een nieuwe eigenaar voor PCM te vinden. ‘Een enorm circus’, zegt Bouwman. ‘Dom’, zegt Apax-adviseur Rost van Tonningen nu. ‘Bij zo’n veiling wordt er door de winnaar altijd zo’n 30 miljoen euro aan advieskosten bij de koopprijs opgeteld, te betalen door het bedrijf zelf. Dat hadden de stichtingen kunnen weten.’

Van de oorspronkelijk bijna zestig kandidaten voor PCM – ook de zus van de Italiaanse premier Berlusconi toont belangstelling – blijven uiteindelijk negentien partijen over. Het zijn vooral financiële instellingen, nauwelijks uitgevers. Na diverse slepende selectierondes tussen de elkaar weinig ontlopende partijen kiest de war room aan de Amsterdamse Wibautstraat uiteindelijk gewoon voor de partij die het meeste biedt: Apax, dat 840 miljoen euro wil betalen.

Nu Apax exclusief met PCM mag doorgaan, pakken de Britten het voortvarend aan. De prijs voor PCM wordt handig terugonderhandeld tot 646 miljoen euro – ongeveer het bod van CVC – onder meer doordat de advertentiemarkt zou tegenvallen.

Zo wordt PCM door interne twisten tussen de top en grootaandeelhouder SDM uiteindelijk verkocht aan een Brits opkoopfonds dat eigenlijk niemand wil, dat geen uitgeverij meebrengt die PCM meteen groei oplevert en dat ook geen bijzonder warme gevoelens koestert voor de kranten en boeken die PCM uitgeeft. Wel weten de Britten dat het gewenste hoge rendement – 25 tot 30 procent – linksom of rechtsom wel binnenkomt. Als een dagbladuitgever in het dal van de markt wordt overgenomen, groeit de waarde vanzelf – beursgang of niet. Ze baseren zich op de ‘Coenradi-curve’, genoemd naar een financiële man van PCM, die aantoont dat na een dal zeven jaar groei volgt, voordat er drie jaar terugval is, waarin de winst verloren gaat.

Om de waarde van PCM te maximaliseren, gaat Apax meteen aan de slag met financial engineering, het goochelen met geld en constructies. Apax sticht een nieuw bedrijf, PCM Holding, dat om fiscale redenen in Luxemburg wordt gevestigd. Dat bedrijf krijgt een miljoen euro kapitaal. Apax en de drie stichtingen van PCM betalen elk 475 duizend euro. Zo krijgt Apax 47,5 procent van de aandelen van PCM, de stichting Democratie en Media (SDM) 41,9 procent, de stichting de Volkskrant 4,3 procent en de stichting de Christelijke Pers (van Trouw) 1,3 procent. De overige 5 procent komt in handen van het management van PCM, met de aantekening dat het stemrecht van die aandelen naar Apax gaat. De Britten komen zo op een meerderheid van de aandelen van 52,5 procent.

De 5 procent van de aandelen voor de topmanagers van PCM hebben in de onderhandelingen al tot grote beroering geleid. Angelsaksische opkoopfondsen zoals Apax eisen dat het management met eigen geld aandelen in het bedrijf koopt. Ze gaan door het vooruitzicht van winst op die aandelen door mooiere cijfers van het bedrijf beter hun best doen, is de gedachte. De stichtingen vinden het een pervers instrument; mooiere cijfers kunnen immers ook bereikt worden door bezuinigingen en reorganisaties. ‘Er werd eindeloos heen en weer geklooid’, herinnert Bouwman zich. Het compromis tussen Apax en de stichtingen komt uit op 5 procent. Bouwman zelf doet mee voor 150 duizend euro, maar de hoofdredacties van de kranten weigeren in te tekenen.

Apax werkt ondertussen verder aan de deal. Bij de banken wordt 300 miljoen euro geleend. Dat kan omdat de waarde van de uitgeefrechten van de PCM-kranten, die voor 291 miljoen in de boeken staan, wordt verhoogd tot 785 miljoen euro, waardoor de waarde van het bedrijf toeneemt. De rest van het overnamebedrag van 646 miljoen wordt betaald door leningen van de stichtingen. Apax zelf levert een achtergestelde lening van 139 miljoen euro. Omdat de leningen achtergesteld zijn – bij een faillissement krijg je pas als laatste je geld terug – zijn de rentes hoog. Jaarlijks betaalt PCM ongeveer 12 procent aan de stichtingen en Apax. Dat geld wordt niet uitgekeerd, maar opgeteld bij de schuld van PCM, die dus verder oploopt. Dat verdient goed, en niet alleen voor Apax. De stichtingen krijgen alleen al aan rente in de 2,5 jaar dat Apax PCM regeert, ruim 33 miljoen euro.

Als na het financiële gegoochel de balans wordt opgemaakt, blijkt datzelfde SDM schatrijk: de stichting krijgt 227 miljoen euro in contanten. En Apax is voor slechts 139 miljoen euro de baas bij PCM, een lening bovendien die sowieso al 12 procent rendement oplevert.

Nu Apax de nieuwe eigenaar is van PCM, wordt gepoogd de gang van zaken binnen de uitgeverij onder controle te krijgen. Al snel stuurt het opkoopfonds de ‘financiële spion’ Ian Harris naar Amsterdam. Hij moet ervoor zorgen dat de cijfers ‘inzichtelijker’ worden en de dagelijkse beslommeringen van de PCM-top melden. Dat doet hij met verve. Elke avond belt hij een half uur met Londen, waarbij volgens ingewijden ‘geen futiliteit onvermeld blijft.’

Harris gaat voortvarend van start. Al in 2004 blijkt uit een onderschept memo dat hij aan Londen meldt dat de financiële top van PCM moet worden vervangen. Dat gebeurt uiteindelijk ook. In het voorjaar van 2005 wordt onder leiding van Apax Bert Groenewegen van het softwarebedrijf Exact aangetrokken als nieuwe financiële topman van PCM.

De man die PCM gaat ‘runnen’ voor Apax – en elke avond aan de lijn hangt met Ian Harris – heet Stephen Grabiner. De dan 45-jarige Brit heeft voordat hij ‘mediapartner’ wordt van Apax lang gewerkt bij de Telegraph Group, uitgever van de Daily Telegraph en het zusterblad Sunday Telegraph, de kwaliteitskranten voor de achterban van de Britse Conservatieven.

Grabiner wordt commissaris van PCM en zou een dag per week in Amsterdam zitten om de investering tot een succes te maken. Maar volgens toenmalig PCM-topman Theo Bouwman klopt dat niet. ‘Hij was er eens per maand. Hij had ook het ook veel te druk voor PCM. Dat kan ook niet anders, als je tegelijkertijd bezig bent de KPN van Israël te kopen.’

Bouwman is niet onder de indruk van de nieuwe eigenaar. ‘Grabiner was een beetje slordig. Hij las de stukken slecht of half, maar had wel meteen een mening. En als ze in Londen weer een nieuw idee hadden gehoord, the latest in het clubcircuit, dan moesten wij bij PCM het meteen uitvoeren. Of hij de baas speelde? Dat heeft hij wel eens geprobeerd, maar dat is in mijn tijd niet voortgekomen. Daar kreeg hij de kans helemaal niet voor.’

Het is een van de redenen waarom al snel na de verkoop de relatie tussen de PCM-top en Apax bekoelt, zegt Apax-adviseur Grimbert Rost van Tonningen. ‘Engelsen vinden dat als ze de meerderheid in een bedrijf hebben ze de baas zijn en kunnen bepalen wat er gebeurt.’ Maar dat lukt niet bij PCM. Voor strategische beslissingen over het bedrijf – zoals de verkoop van een bedrijfsonderdeel – hebben de stichtingen een vetorecht bedongen. En wettelijk moet alle belangrijke besluiten eerst overlegd worden met de centrale ondernemingsraad.

Niet alleen de Nederlandse verhoudingen zitten Apax dwars, van de ambitieuze plannen komt ook weinig terecht. Een voorstel voor een zondagskrant wordt afgewezen – ‘We don’t want this’, zegt Grabiner als hij een proefexemplaar ziet. Hij heeft iets Engels – lees: platter – in gedachten. De educatieve uitgever Malmberg wordt niet verkocht aan PCM, maar aan Sanoma. En uitgever Veen Bosch Keuning gaat naar de Noordelijke Dagblad Combinatie (NDC). Daardoor raakt de sterke omzetgroei – en de beursgang – uit het zicht.

Wilde Apax eigenlijk wel investeren in de basisverbreding van PCM? ‘Moeilijk te beoordelen’, zegt Bouwman nu. ‘Ze vonden Veen Bosch Keuning te duur en dat was het eigenlijk ook wel. De NDC heeft geen goede deal gesloten.’

Bouwman regelt wel een deal rond het Algemeen Dagblad. Met zijn collega Jan Houwert van Wegener regelt hij dat zeven verliesgevende regionale kranten van Wegener en het AD fuseren tot een nieuwe landelijke krant met regionale edities. Het wordt een drama. De met grote haast in elkaar gezette fusiekrant maakt zware verliezen, onder meer door reorganisaties waarbij veel banen sneuvelen. In 2005 kost de nieuwe fusiekrant PCM – dat 63 procent van de aandelen heeft, de rest is van Wegener – 41 miljoen euro. In 2006 komt er nog eens 19 miljoen euro bij. Inmiddels is het AD na nog een reorganisatie winstgevend.

Apax schrikt van het AD. Omdat ook de Coenradi-curve van stijgende winsten hapert, wordt de sfeer tussen Apax en de PCM-top er niet beter op. In januari 2006 wordt bekend gemaakt dat Bouwman per 1 juni stopt als topman van PCM. Suggesties dat hij onder druk van Apax is vertrokken, wijst Bouwman van de hand. Zijn contract zat erop, en met een 61-jarige aan het roer is het tijd voor nieuwe en frisse krachten. Een daarvan is de dan 44-jarige Philip Alberdingk Thijm, de directeur van de FD Mediagroep, die naam heeft gemaakt met de overname van Business News Radio, waardoor de uitgever van Het Financieele Dagblad multimediaal is geworden. Hij wordt directeur dagbladen van PCM. Bouwman hoeft zich over zijn toekomst geen zorgen te maken. Hij ontvangt 1,8 miljoen voor zijn periode als topman; zijn salaris van ruim 3,5 ton per jaar (exclusief bonus) wordt nog een jaar doorbetaald, tot mei van dit jaar. De 150 duizend euro die hij in het aandelenplan van Apax heeft geïnvesteerd, keren deze dagen ruim negen keer de waarde uit, zo’n 1,4 miljoen euro.

Voor de opvolger van Bouwman is het salaris niet van belang. De 50-jarige Ton aan de Stegge heeft tientallen miljoenen overgehouden aan de verkoop van het telecombedrijf Telfort aan KPN. Onder leiding van de investeerder Marcel Boekhoorn en met Aan de Stegge als directeur is Telfort vele malen meer waard geworden – dat spreekt Apax aan.

[zie verder op pagina 26, kolom 3]

Het enige slachtoffer is PCM zelf

Het enige slachtoffer is PCM zelf
[vervolg van pagina 25]

Het enige slachtoffer is PCM zelf
De stichting Democratie en Media, probeert de benoeming tegen te houden. Niet alleen omdat ze gepasseerd is door Apax, maar ook omdat ze twijfels hebben of Aan de Stegge de juiste man is voor de kranten- en boekenuitgever. Ook Bouwman, die om advies wordt gevraagd, is geen voorstander van de komst van Aan de Stegge. ‘Iemand die steeds benadrukt dat hij financieel onafhankelijk is, heeft geen echte binding met het bedrijf’, zegt hij. Maar de benoeming gaat door, waardoor PCM met Ton aan de Stegge, Philip Alberdingk Thijm en Bert Groenewegen een nieuwe top heeft.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Ongeveer rond het aantreden van Aan de Stegge regelt Apax in het voorjaar van 2006 een herfinanciering van PCM. De Britten halen – zoals opkoopfondsen vaker doen – tussentijds een deel van hun geld terug. Apax trekt ongeveer 130 miljoen euro terug uit PCM en is vanaf dat moment voor slechts 40 miljoen euro eigenaar van het bedrijf; de oorspronkelijke lening van 139 miljoen is door de door PCM betaalde 12 procent rente namelijk aangegroeid tot ongeveer 170 miljoen euro.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Als het jaarverslag verschijnt, trekken de redacties van de PCM-kranten aan de bel. De redactieraden van de Volkskrant, NRC , Trouw en het AD melden in een open brief aan de raad van commissarissen zich grote zorgen te maken over het uitgeholde eigen vermogen en de hoog opgelopen schulden van PCM. De raad van bestuur verzekert de bezorgde journalisten dat het hier gaat om moderne financieringsvormen, en dat er geen reden is tot zorg. Ton aan de Stegge geeft de directeur sociale zaken intussen de opdracht de auteurs van de open brief te ontslaan. De directeur weet hem ervan te overtuigen dat het bij Telfort misschien zo gaat, maar niet bij PCM.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Aan de Stegge is aangetrokken met de opdracht een nieuwe en winstgevende strategie te ontwikkelen. Nadat hij zich een paar maanden georiënteerd heeft op – en verwonderd over – de gang van zaken bij PCM, komt hij in september 2006 op het Omroepcongres in Hilversum met zijn visie: vanaf nu is het ‘oorlog in krantenland’. Het roer bij PCM gaat om: de uitgever richt zich alleen nog maar op kranten. Naast de betaalde kranten – die kampen met oplagedalingen – moet PCM komen met een of meerdere gratis kranten, waaronder het liefst een populaire Telegraaf-achtige variant waarmee PCM de jongere lezers en de bijbehorende adverteerders binnen kan halen. Als er voor de boekenuitgeverijen een goede koper is, mag hij ze hebben. De gratis kwaliteitskrant waaraan de investeerder Marcel Boekhoorn werkt zal keihard beconcurreerd worden, ook al is het een goede vriend van de PCM-baas. En de samenwerking met Wegener bevalt Aan de Stegge ook niet: het AD is het beste af met één eigenaar.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
De rede slaat in als een bom, vooral bij SDM en de andere stichtingen en Apax, de aandeelhouders van PCM die van niets weten. Er komt ook niets terecht van de ambitieuze voornemens, blijkt enkele maanden later. PCM en Wegener zetten de joint-venture rond het AD voort, de uitgeverijen maken nog gewoon deel uit van PCM en de gratis krant die de Volkskrant voor PCM zou gaan maken wordt afgeblazen omdat die te duur en te risicovol is.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Omdat PCM toch een gratis krant wil, gaat het bedrijf alsnog in zee met Marcel Boekhoorn. Een merkwaardige deal, en niet alleen omdat Aan de Stegge heeft gezegd zijn vriend vol te zullen bestrijden in de oorlog in krantenland. Het is vooral opmerkelijk omdat PCM een concurrent – de gratis kwaliteitskrant De Pers – van de belangrijkste problemen af helpt: de druk en distributie. Die hulp wordt verleend zonder zeggenschap voor PCM: 51 procent van de beoogde joint-venture komt in handen van Marcel Boekhoorn. Tot diens woede wordt de beoogde samenwerking door PCM alsnog afgeblazen. Boekhoorn heeft van Stephen Grabiner de indruk gekregen dat de deal rond was, en regelt een schadeclaim van 96 miljoen euro. Voor dat bedrag mag hij van de rechter beslag leggen op de tegoeden van PCM, maar dat dreigement heeft hij in afwachting van andere compensatie door PCM nog niet uitgevoerd.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Niet alleen omdat er niets van terecht is gekomen, is de rede van Aan de Stegge in Hilversum een enorme fout geweest, zegt voormalig PCM-baas Theo Bouwman: het is voor Apax het sein om zich niet meer gebonden te achten aan de afspraken. De Britten hebben bij hun komst de basisverbreding van PCM – kranten, boeken en educatie – onderschreven. Maar nu de raad van bestuur die basisverbreding gezien de rede van Aan de Stegge kennelijk heeft losgelaten, achten de Britten de tijd rijp om ook hun eigen gang te gaan: als PCM geen geld oplevert door te groeien, dan misschien wel door het bedrijf op te knippen.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
‘Het is ongelooflijk naïef geweest van Aan de Stegge’, zegt Bouwman. ‘Ik denk niet dat hij zich gerealiseerd heeft wat hij eigenlijk zei. Opkoopfondsen moet je zó zorgvuldig in de hand houden, anders grijpen ze hun kans. Het eerste boek over dit soort bedrijven heet niet voor niets Barbarians at the gate.’ Apax laat er geen gras over groeien. Terwijl de sterk winstgevende kranten de Volkskrant en NRC Handelsblad elk op zoek moeten naar ruim twee miljoen euro bezuinigingen omdat ze net niet voldoen aan de rendementseis van 20 procent, doet Apax een – volgens Bouwman ‘onethisch laag’ – bod op Thieme Meulenhoff, de goed draaiende educatieve uitgever van PCM.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Het opkoopfonds hoopt een forse winst te maken door het bedrijf uit PCM te halen en te koppelen met andere educatieve uitgeverijen die te koop staan. Dat leidt tot een aanvaring met de stichtingen, die vrezen dat PCM in zijn huidige vorm zal ophouden te bestaan. Terwijl de beste advocaten van SDM en Apax elkaar bestrijden over de vraag of de stichtingen vetorecht hebben en de verkoop van Thieme Meulenhoff tegen kunnen houden, bedenkt SDM dat er maar een manier is om PCM als uitgever van kranten, boeken en educatieve werken overeind te houden: Apax moet weg.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
De Britten wijzen in oktober een eerste bod van 80 miljoen euro van de hand, omdat het te laag is om hun rendement te halen. Omdat de tegenstellingen tussen SDM en Apax steeds groter worden en PCM stuurloos dreigt te raken, verhoogt SDM zijn bod uiteindelijk tot de door Apax gewenste 150 miljoen euro, inclusief de lening van ruim 40 miljoen euro die Apax nog in PCM heeft zitten. De Britten maken zo in 2,5 jaar ruim 134 miljoen euro winst; het gewenste rendement van ruim 30 procent per jaar wordt ruim gehaald. ‘Het is heel veel geld voor Apax’, erkent een betrokkene. ‘Maar het was nodig om PCM te redden.’

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Door de prijs die SDM en Apax overeenkomen, wordt de waarde van PCM bepaald op ongeveer 900 miljoen euro, bijna de helft meer dan de 646 miljoen van nog maar 2,5 jaar geleden. Nu heeft de uitgever succesvolle titels in de markt gezet als NRC.next en Volkskrant Banen, maar zoveel meer waard? De Rotterdamse registeraccountant Pim van de Marel, die PCM met belangstelling volgt, concludeert dat de waardering aan de erg hoge kant is. ‘Ik begrijp niet dat je dit op deze basis koopt.’ Ook accountant Jacques van Ek, die onder meer les geeft aan bankiers, vindt de deal opmerkelijk. ‘Normaal heeft een koper belang bij een lage prijs en de verkoper bij een hoge prijs. Maar hier lijkt iedereen graag een hoge prijs te betalen.’

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Van Ek begrijpt dat merkwaardige fenomeen echter wel: niet alleen verkoper Apax profiteert, maar ook koper SDM. Door de verhoging van de waarde van PCM, worden de aandelen van de stichtingen in het bedrijf ook meer waard. De stichtingen houden door de transacties met Apax een kleine 90 miljoen euro over.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Voordat de definitieve contracten voor het vertrek van Apax kunnen worden getekend, moeten er nog wat hobbels worden genomen. In de Rabobank wordt een nieuwe financiële partner gevonden. Die past veel beter bij PCM en dat zal rust brengen in het bedrijf, belooft financieel directeur Bert Groenewegen van PCM. De dreigende claim van Marcel Boekhoorn wordt in de ijver om Apax buiten de deur te werken overgenomen door SDM. Om dezelfde reden betaalt de ideële stichting en nieuwe eigenaar van PCM ook mee aan de uitbetaling van het door Apax gewenste aandelenplan. SDM wil niet dat de perverse regeling blijft voortbestaan in PCM. De bijna dertig topmanagers van het bedrijf – onder wie ook de huidige, deels pas vorig jaar aangetreden raad van bestuur – krijgen zodoende binnenkort in totaal acht miljoen euro uitgekeerd, meer dan negen keer hun inleg. Ook die score is gebaseerd op de nieuwe, hoge waardering van PCM. Niet alleen koper en verkoper van PCM, maar ook de top van het bedrijf profiteert zo mee van de opmerkelijk grote waardestijging.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Klopt de indruk dat het de afgelopen 2,5 jaar binnen PCM ging om de goedwillende amateurs van de ideële stichtingen tegen de gehaaide financiële jongens van Apax? Ja, zegt Theo Bouwman. ‘Apax hoefde helemaal niet weg, het kwam toch wel hun kant op. Maar dit was te mooi om te laten lopen.’

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Met de fees – vier miljoen voor de banken, plus tonnen voor andere adviseurs – is PCM aan het vertrek van Apax nog eens vijf miljoen euro kwijt, naast de bijna 33 miljoen die betaald moest worden bij de komst van de Britten.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Het enige slachtoffer van dit financiële feest is PCM zelf. Het bedrijf had vóór Apax een eigen vermogen van 280 miljoen euro en een schuld van 173 miljoen. Ruim 2,5 jaar later is het eigen vermogen bijna gehalveerd tot de facto 145 miljoen euro en de schuld ruim verdubbeld tot 375 miljoen euro. De rentebetalingen van PCM stijgen daardoor van 6 miljoen in 2003 naar ruim 18 miljoen euro nu.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Zou u nog eens investeren in een ingewikkeld Nederlands kranten- en boekenbedrijf, vraagt de Volkskrant in Londen aan Stephen Grabiner als in januari bekend is geworden dat Apax uit PCM stapt. ‘Natuurlijk’, antwoordt de mediapartner van Apax. ‘Waarom niet?’

Het enige slachtoffer is PCM zelf
Was de komst van Apax een goed idee, is de vraag aan Theo Bouwman, die Apax binnenhaalde en de stichtingen nu het roer bij PCM weer ziet overnemen.

Het enige slachtoffer is PCM zelf
‘Nee’, zegt Bouwman. ‘Het heeft PCM veel geld gekost. En energie. Het was niet mijn finest hour.’

Meer over